Israel,તા,26
આંતરરાષ્ટ્રીય વિશ્લેષણ સંસ્થા RAND કોર્પોરેશન, ઇન્ટરનેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર સ્ટ્રેટેજિક સ્ટડીઝ અને સ્ટોકહોમ ઇન્ટરનેશનલ પીસ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (SIPI) ના અંદાજ મુજબ, અત્યાર સુધીમાં આ યુદ્ધમાં બંને પક્ષોને લગભગ 75-80 અબજ ડોલરનું આર્થિક નુકસાન થયું છે.
ઇઝરાયલ-ઈરાન લશ્કરી સંઘર્ષ દાયકાઓમાં વિશ્વના સૌથી વિનાશક યુદ્ધ તરીકે ઉભરી આવ્યો છે. આ હવાઈ અને ટેકનોલોજીકલ મુકાબલો માત્ર શસ્ત્ર શક્તિનું પ્રદર્શન જ નહોતું, પરંતુ તેના પરિણામે અબજો ડોલરનું આર્થિક નુકસાન, નાગરિક વિસ્તારોનો વિનાશ અને વ્યૂહાત્મક અસ્થિરતાનું ભયાનક ચિત્ર પણ જોવા મળ્યું હતું.
આંતરરાષ્ટ્રીય વિશ્લેષણ સંસ્થા રેન્ડ કોર્પોરેશન, ઇન્ટરનેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર સ્ટ્રેટેજિક સ્ટડીઝ અને સ્ટોકહોમ ઇન્ટરનેશનલ પીસ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (SIPI) ના અંદાજ મુજબ, આ યુદ્ધમાં અત્યાર સુધીમાં બંને પક્ષોને લગભગ 75-80 બિલિયનનું આર્થિક નુકસાન થયું છે.
ઇઝરાયલને લગભગ 30 થી 35 બિલિયનનું નુકસાન થયું છે, જેમાં સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ, માળખાગત સુવિધાઓ અને નાગરિક સંપત્તિઓને નુકસાનનો સમાવેશ થાય છે. જ્યારે ઇરાનને લગભગ 40 થી 45 બિલિયનનું નુકસાન થયું હોવાનો અંદાજ છે.
જેમાં તેલ રિફાઇનરીઓ, લશ્કરી થાણાઓ અને પરિવહન નેટવર્ક પરના હુમલાઓનો સમાવેશ થાય છે.12 દિવસના ભયંકર યુદ્ધને કારણે ઈરાન 10 વર્ષ પાછળ ગયું.
ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ કમાન્ડ સેન્ટરના વડા અલી શાદમાનીનું અવસાન થયું છે. તેઓ ઇઝરાયલી હુમલામાં ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા. ઈરાનના રાજ્ય મીડિયાએ બુધવારે શાદમાનીના મૃત્યુની જાણ કરી હતી.
ગાર્ડ્સ કમાન્ડ સેન્ટરે શાદમાનીની હત્યાનો બદલો લેવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી છે. જોકે, ઇઝરાયલી સેનાએ 17 જૂને જ શાદમાનીને મારી નાખવાનો દાવો કર્યો હતો. હવે મૃત્યુની પુષ્ટિ થઈ ગઈ છે.
સંરક્ષણ મંત્રાલય, તેહરાનમાં ઈંછૠઈ મુખ્યાલય, સંદેશાવ્યવહાર નેટવર્ક અને અનેક રહેણાંક વિસ્તારોને વ્યાપક નુકસાન, ઇસ્ફહાનમાં ડ્રોન ફેક્ટરીઓ, મિસાઇલ પ્લાન્ટ અને લશ્કરી થાણા સંપૂર્ણપણે નાશ પામ્યા, અરકમાં પ્લુટોનિયમ આધારિત પરમાણુ પ્લાન્ટનું ઓપરેશનલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંપૂર્ણપણે નાશ પામ્યું, કોમમાં ધાર્મિક શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ, હોસ્પિટલો અને મિસાઇલ લોન્ચિંગ સ્થળોને પણ ભારે નુકસાન થયું છે.
તેલ અવીવ ઇઝરાયલનું આર્થિક અને ટેકનિકલ હબ છે. અહીં ઇરાને પસંદગીના બેલિસ્ટિક મિસાઇલોથી મહત્વપૂર્ણ સ્થળોને નિશાન બનાવ્યા હતા. આ મિસાઇલ હુમલાઓને કારણે ઘણી બહુમાળી ઇમારતો ધરાશાયી થઈ ગઈ હતી.
હજારો લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા અને દેશના અર્થતંત્રની કરોડરજ્જુ ગણાતી 500 થી વધુ કંપનીઓને ખરાબ અસર થઈ હતી. ઉપરાંત, હાઇફા બંદરને પણ નુકસાન થયું હતું.
તે જ સમયે, ઇઝરાયલી સંરક્ષણ દળો (IDF) એ ઈરાન સમર્થિત સંગઠન હિઝબુલ્લાહના મુખ્ય નાણાકીય સંચાલક હૈથમ અબ્દુલ્લા બકરીને મારી નાખ્યો છે. IDFએ બુધવારે જણાવ્યું હતું કે બકરીએ ઈરાન સાથે નજીકથી કામ કર્યું હતું અને ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોપ્ર્સ આતંકવાદી જૂથને નાણાં પહોંચાડ્યા હતા.
તે દક્ષિણ લેબનોનમાં અલ-સાદિક ચલણ વિનિમયનો માલિક પણ રહ્યો છે. તેણે હિઝબુલ્લાહના નાણાકીય કામગીરીમાં કેન્દ્રિય ભૂમિકા ભજવી હતી, જે કુતુબ ફોર્સમાંથી નાણાં ટ્રાન્સફર કરવા માટેનું એક મુખ્ય માધ્યમ હતું.
