New Delhi,તા.૧૭
રાજ્યસભાના સાંસદ Kapil Sibal રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં જંતર-મંતરને વિરોધ સ્થળ તરીકે રદ કરવા બદલ મોદી સરકારની ટીકા કરી છે. સિબ્બલે શનિવારે કહ્યું હતું કે દેશમાં પરિસ્થિતિ એવી બની ગઈ છે કે વિરોધ કરવો એ ગુનો બની ગયો છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે સુપ્રીમ કોર્ટ લોકોના વિરોધ કરવાનો અધિકાર સુરક્ષિત રહેશે. સ્વતંત્ર સાંસદ અને સુપ્રીમ કોર્ટના વરિષ્ઠ વકીલે કહ્યું હતું કે મોટા પાયે બેરોજગારી, આર્થિક કટોકટી અને જાહેર રોકાણના અભાવને કારણે લોકોનો સરકારમાંથી વિશ્વાસ ઉઠી ગયો છે.
તેમણે કહ્યું કે સરકારને જેટલી વહેલી તકે સત્તા પરથી દૂર કરવામાં આવશે, તેટલું દેશ માટે સારું રહેશે. એક ઓનલાઈન પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં સિબ્બલે કહ્યું, “આજે આપણે એવી સ્થિતિમાં છીએ જ્યાં વિરોધ કરવો એ ગુનો બની ગયો છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, વિરોધ કરવાનો અધિકાર હવે ગુનો બની ગયો છે, જ્યારે આપણા દેશમાં, વિરોધ કરવો એ મૂળભૂત અધિકાર છે. પરંતુ હવે તે મૂળભૂત અધિકાર નથી રહ્યો.”
જંતર-મંતરને વિરોધ સ્થળ તરીકે માન્યતા રદ કરવાના નિર્ણય પર પ્રશ્ન ઉઠાવતા તેમણે કહ્યું કે જ્યારે લોકો હવે રામલીલા મેદાનમાં વિરોધ કરી શકે છે, ત્યારે ચાલી રહેલા દશેરા ઉત્સવને કારણે ત્યાં વિરોધ કરવો અશક્ય બનશે. તેમણે પૂછ્યું, “જ્યારે મારી પાસે વિરોધ કરવા માટે જંતર-મંતર જેવું સ્થળ હતું, ત્યારે મારે રામલીલા મેદાન કેમ જવું પડ્યું? અને તમે તે સ્થળ કેમ રદ કર્યું?” સિબ્બલે આરોપ લગાવ્યો કે જંતર-મંતર પર અગાઉના વિરોધ દરમિયાન થયેલી હિંસા બહારના લોકો દ્વારા થઈ હતી. તેમણે દાવો કર્યો કે પથ્થરોથી ભરેલી ટ્રક કોઈ પણ સમજૂતી વિના ત્યાં લાવવામાં આવી હતી. તેમણે એવો પણ આરોપ લગાવ્યો કે કેટલાક અજાણ્યા વ્યક્તિઓ અને સાદા પોશાક પહેરેલા પોલીસકર્મીઓએ હિંસા આચરી હતી. તેમણે દાવો કર્યો કે વિરોધીઓને ખેંચી લેવામાં આવ્યા હતા, લાઠીચાર્જ કરવામાં આવ્યો હતો અને મહિલાઓ પર હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો.
સિબ્બલે કહ્યું કે વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન પરિવહન સેવાઓ પર પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા હતા, જેમાં મેટ્રો સેવાઓ બંધ કરવી અને દિલ્હી જતી ટ્રેનો પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો સમાવેશ થાય છે. અન્ય દેશોના ઉદાહરણો ટાંકીને તેમણે કહ્યું કે ન્યૂ યોર્ક, લંડન અને પેરિસ જેવા શહેરોએ તેમના કેન્દ્રોમાં એવા વિસ્તારો નક્કી કર્યા છે જ્યાં લોકો મહત્વપૂર્ણ સરકારી સંસ્થાઓની નજીક વિરોધ કરી શકે છે.
સિબ્બલે કહ્યું, “તમે કહો છો કે આપણે ’વિશ્વગુરુ’ છીએ, કે આપણી લોકશાહી પરંપરાઓ બાકીના વિશ્વ માટે એક ઉદાહરણ છે. તમે દેશની બહાર જાઓ છો અને આ જ બાબતો (વિવિધતા અને અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા) વિશે વાત કરો છો, જ્યારે દેશની અંદર તમે તેમને દબાવી દો છો.” સરકારને ચેતવણી આપતા તેમણે કહ્યું, “આ ’પ્રેશર કૂકર’ કોઈપણ દિવસે ફૂટી શકે છે, અને તમે તેના માટે સંપૂર્ણપણે જવાબદાર રહેશો.”
બંધારણના અનુચ્છેદ ૧૯(૧) નો ઉલ્લેખ કરતા, સિબ્બલે કહ્યું કે રાજ્યની સુરક્ષા અને જાહેર વ્યવસ્થાના આધારે વિરોધ કરવાના અધિકાર પર ચોક્કસ વાજબી પ્રતિબંધો લાદી શકાય છે. તેમણે કહ્યું કે જંતર-મંતર પર અગાઉના વિરોધ શાંતિપૂર્ણ રહ્યા હતા અને દાવો કર્યો હતો કે ૧૦ ઓક્ટોબરે યોજાનાર “જંતર-મંતર ૨.૦” પણ શાંતિપૂર્ણ રહેશે. તેમણે એ પણ નિર્દેશ કર્યો કે રાહુલ ગાંધી અને “ભારત” ગઠબંધનમાં તેમના સાથીઓ દ્વારા સુપ્રીમ કોર્ટ સુધીની કૂચ પણ હિંસા વિના પૂર્ણ થઈ હતી. સિબ્બલે પ્રશ્ન કર્યો કે વિરોધ કરી રહેલા યુવાનો સાથે અલગ વર્તન કેમ કરવામાં આવી રહ્યું છે અને પૂછ્યું કે આવા પ્રદર્શનો રાજ્ય માટે શું ખતરો ઉભો કરી શકે છે.
દરમિયાન સીજેપી કન્વીનર અભિજીત દીપકને મંદિર માર્ગ પોલીસ સ્ટેશન લાવવામાં આવ્યા હતાં અને દીપકને સ્પેશિયલ એક્ઝિક્યુટિવ મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવ્યા હતાં તેમને એસઇએમ કોર્ટે શરતી જામીન આપ્યા છે. દીપકના જામીનથી ફરી એકવાર કોકરોચ જનતા પાર્ટીના સભ્યોમાં ઉત્સાહ ફેલાયો છે.
અહેવાલો અનુસાર, અભિજીત દિપકને શાંતિ બોન્ડ પર જામીન આપવામાં આવ્યા છે, જેની શરતો કોર્ટે નક્કી કરી છે. તેમને ૫૦,૦૦૦ રૂપિયાના સુરક્ષા બોન્ડ પર જામીન આપવામાં આવ્યા છે. આ મામલે દિલ્હી પોલીસનું નિવેદન પણ બહાર પાડવામાં આવ્યું છે. દિલ્હી પોલીસે જણાવ્યું છે કે સીજેપીઁના સ્થાપક અભિજીત દિપકને ચોક્કસ શરતો સાથે જામીન આપવામાં આવ્યા છે. તેમને ’શાંતિ બોન્ડ’ (શાંતિ જાળવવા માટેના બોન્ડ) પર સહી કર્યા પછી મુક્ત કરવામાં આવશે.
દિલ્હી પોલીસે નિવારક પગલાં હેઠળ સીજેપીના સ્થાપક અભિજીત દિપક અને નેહા બોરાની અટકાયત કરી હતી. ત્યારબાદ ડીપી એક્ટની કલમ ૬૫ હેઠળ કાનૂની ઔપચારિકતાઓ પૂર્ણ કર્યા પછી નેહાને છોડી મૂકવામાં આવી હતી, પરંતુ અભિજીતને શાંતિ ભંગ કરવા બદલ બીએનએસએસની કલમ ૧૨૬ અને ૧૭૦ હેઠળ ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ અભિજીતને આજે એસઈએમ કોર્ટમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો, જ્યાં તેને શરતી જામીન આપવામાં આવ્યા હતા. દીપકની જે કલમો હેઠળ ધરપકડ કરવામાં આવી હતી તે ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા (બીએનએસએસ) ની કલમ ૧૨૬ અને ૧૭૦ હતી. કલમ ૧૨૬ હેઠળ શાંતિ જાળવવા માટે મેજિસ્ટ્રેટને બોન્ડ ભરવાની જરૂર છે, જ્યારે કલમ ૧૭૦ પોલીસને શાંતિ ભંગ અથવા સંભવિત ગુનાને રોકવા માટે નિવારક ધરપકડ કરવાની સત્તા આપે છે.
