ગુજરાતમાંં વિવિધ રમતોમાં અગ્રણી રહેલા રમતવીરોના ડ્ઢદ્ગછનું પૃથ્થકરણ કરવા માટે કાર્યક્રમ શરૂ કરાયો છે
Gandhinagar, તા.૨૮
ગુજરાતે રમતગમત ક્ષેત્રે વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ વધારવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પહેલ કરી છે. રાજ્ય સરકારે ‘સ્પોર્ટ્સ જીનોમિક્સ પ્રોગ્રામ’ શરૂ કર્યો છે. આ કાર્યક્રમ અંતર્ગત પ્રતિભાશાળી રમતવીરોના ડ્ઢદ્ગછ અને આનુવંશિક લક્ષણોનો અભ્યાસ કરીને તેમની શારીરિક ક્ષમતા, રમતગમતના પ્રદર્શન, રિકવરી અને ઈજાના જોખમ સહિતના વિવિધ પાસાં સમજવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે. વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજી વિભાગ હેઠળ ગુજરાત બાયોટેક્નોલોજી રિસર્ચ સેન્ટર (ય્મ્ઇઝ્ર) દ્વારા આ કાર્યક્રમ હાથ ધરવામાં આવ્યો છે. વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજી મંત્રી અર્જુન મોઢવાડિયાના જણાવ્યા અનુસાર, સ્પોર્ટ્સ જીનોમિક્સ કાર્યક્રમ શરૂ કરનાર ગુજરાત ભારતનું પ્રથમ રાજ્ય બન્યું છે.
ય્મ્ઇઝ્રના વૈજ્ઞાનિકોએ વિવિધ રમતો સાથે સંકળાયેલા રમતવીરોના સેમ્પલ એકત્ર કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે. પ્રથમ તબક્કામાં ગુજરાત સ્ટેટ ટેનિસ એસોસિએશન (ય્જી્છ)ના ટેનિસ ખેલાડીઓના સેમ્પલ લેવામાં આવ્યા છે. આગામી તબક્કામાં વિજયી ભારત ફાઉન્ડેશન સાથે સંકળાયેલા તીરંદાજી, ફેન્સિંગ, જુડો અને શૂટિંગના રમતવીરોના સેમ્પલ લેવામાં આવશે. ચાલુ વર્ષે કુલ ૨,૦૦૦ સેમ્પલ એકત્ર કરીને તેનું વિશ્લેષણ કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે. ગુજરાત સ્ટેટ બાયોટેક્નોલોજી મિશનના મિશન ડિરેક્ટર દિગ્વિજયસિંહ જાડેજાએ જણાવ્યું હતું કે પ્રતિભાશાળી રમતવીરોનું હોલ-જિનોમ સિક્વન્સિંગ આ કાર્યક્રમનો મહત્વપૂર્ણ હિસ્સો રહેશે. આગામી પાંચ વર્ષમાં કુલ ૧૦,૦૦૦ સેમ્પલ એકત્ર કરવાનો લક્ષ્યાંક છે. વિવિધ રમતગમતની શાખાઓના અગ્રણી રમતવીરોનું સ્ક્રીનિંગ કરવામાં આવશે અને દર વર્ષે આશરે ૨,૦૦૦ સેમ્પલનું હોલ-જિનોમ સિક્વન્સિંગ તથા વિશ્લેષણ કરવાની યોજના છે.
સ્પોર્ટ્સ જીનોમિક્સ કાર્યક્રમ હેઠળ અનેક રમતગમતની શાખાઓને આવરી લેવામાં આવશે. તેમાં એથ્લેટિક્સ, સ્વિમિંગ, બોક્સિંગ, કુસ્તી, જુડો, તાઈક્વોન્ડો, જિમ્નાસ્ટિક્સ અને ફેન્સિંગનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત ફૂટબોલ, હોકી, હેન્ડબોલ, વોલીબોલ અને બાસ્કેટબોલ જેવી ટીમ અને બોલ આધારિત રમતોના ખેલાડીઓનો પણ અભ્યાસ કરાશે. બેડમિન્ટન, ટેબલ ટેનિસ, લૉન ટેનિસ, કબડ્ડી અને ખો-ખો ઉપરાંત તીરંદાજી, શૂટિંગ અને ચેસ જેવી ચોકસાઈ અને કૌશલ્ય આધારિત રમતો પણ કાર્યક્રમમાં સામેલ કરવામાં આવી છે.
કાર્યક્રમમાં વિવિધ વયજૂથના રમતવીરોને આવરી લેવાની યોજના છે. તેમાં ૧૪ વર્ષથી ઓછી ઉંમર, ૧૪થી ૧૮ વર્ષ અને ૧૮ વર્ષથી વધુ ઉંમરના ખેલાડીઓનો સમાવેશ થશે. રાજ્ય અને રાષ્ટ્રીય ચેમ્પિયન ખેલાડીઓને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે. તેના આધારે ઉચ્ચ સ્તરે પ્રદર્શન કરતા રમતવીરોની આનુવંશિક અને શારીરિક લાક્ષણિકતાઓનો અભ્યાસ કરવામાં આવશે.
સ્પોર્ટ્સ જીનોમિક્સ એક ઊભરતું વૈજ્ઞાનિક ક્ષેત્ર છે, જેમાં આનુવંશિક ભિન્નતાઓ અને રમતવીરની લાક્ષણિકતાઓ વચ્ચેના સંબંધનો અભ્યાસ કરવામાં આવે છે. તેમાં સ્નાયુઓની રચના, સહનશક્તિ, ચયાપચય, કસરત પ્રત્યે શરીરની પ્રતિક્રિયા, રિકવરી અને ઈજાની સંભાવના જેવા પાસાંનો સમાવેશ થાય છે.
