China,તા.25
મિડલ ઈસ્ટમાં વધી રહેલા તણાવ અને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝની સંભવિત નાકેબંધીએ વિશ્વભરમાં તેલ સંકટનો ફફડાટ ફેલાવ્યો છે. આ સ્થિતિમાં ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે પોતાની ઉર્જા સુરક્ષા માટે એક નવો અને સુરક્ષિત બેકડોર શોધી કાઢ્યો છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, ચીન હવે મ્યાનમારના રસ્તે હિંદ મહાસાગરમાં પોતાની પકડ મજબૂત કરી રહ્યું છે. જેથી ભવિષ્યમાં કોઈપણ દરિયાઈ અવરોધથી બચી શકાય.
ચીનનો 80% કાચો તેલ પુરવઠો હિંદ મહાસાગરના માર્ગે આવે છે. ચીનને હંમેશા ડર રહ્યો છે કે અમેરિકા અને ભારત મલક્કાની ખાડી બંધ કરી શકે છે. જેને મલક્કા ડિલેમા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ જોખમને ટાળવા માટે ચીન-મ્યાનમાર આર્થિક કોરિડોર હવે ચીન માટે જીવનરેખા સમાન બની ગયો છે.
ચીને મ્યાનમારના ક્યાયુકફ્યુ બંદરથી ચીનના કુનમિંગ શહેર સુધી વિશાળ પાઈપલાઈન બિછાવી છે. આ પાઈપલાઈન દ્વારા વાર્ષિક 2.2 કરોડ ટન તેલ સીધું ચીન પહોંચે છે. ખાડી દેશોના ટેન્કરો મ્યાનમારના તટ પર તેલ ઉતારે છે, જે પાઈપલાઈન વાટે ચીન જાય છે. તેલની સાથે જ વાર્ષિક 12 અબજ ક્યુબિક મીટર ગેસ સપ્લાય કરવાની ક્ષમતા ધરાવતી ગેસ પાઈપલાઈન પણ કાર્યરત છે.
ચીન હિંદ મહાસાગરમાં પોતાની હાજરી વધારવા માટે String of Pearls ની નીતિ પર કામ કરી રહ્યું છે. ચીને અહીં ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સમાં મોટું રોકાણ કરીને ભારતનો પ્રભાવ ઘટાડવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. બ્રિટન દ્વારા ચાગોસ ટાપુ મોરેશિયસને સોંપવાના નિર્ણય પર ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. અમેરિકાને ડર છે કે, મોરેશિયસમાં ચીની રોકાણ વધવાથી ડિયેગો ગાર્સિયા સ્થિત અમેરિકી સૈન્ય બેઝની જાસૂસી થઈ શકે છે.
ચીનની આ ચાલ સામે ભારતે પણ કમર કસી છે. ભારતે ગ્રેટ નિકોબાર ટાપુ પર નવો એરપોર્ટ અને મિલિટ્રી બેઝ બનાવીને ચીન માટે મલક્કા ખાડી પાસે એક નેચરલ બેરિયર તૈયાર કર્યું છે. આ બેઝ બંગાળની ખાડીમાં ચીની જહાજોની ગતિવિધિઓ પર ચાંપતી નજર રાખશે.મ્યાનમાર અત્યારે ચીન માટે હિંદ મહાસાગરમાં ઉતરવાનો સૌથી સુરક્ષિત રસ્તો છે. મ્યાનમારના આંતરિક સંઘર્ષોમાં મધ્યસ્થી બનીને ચીન પોતાના CMEC પ્રોજેક્ટ્સને સુરક્ષિત રાખવા માંગે છે. બીજી તરફ, અમેરિકામાં પણ ચર્ચા ચાલી રહી છે કે મ્યાનમાર પરના કડક પ્રતિબંધો તેને સંપૂર્ણપણે ચીનના શરણે ધકેલી રહ્યા છે.
