New Delhi, તા.17
ભારતમાં સૌથી વધુ લોકપ્રિય યુપીઆઈ પેમેન્ટ સિસ્ટમમાં ટૂંક સમયમાં મોટો નીતિગત ફેરફાર થઈ શકે છે. કેન્દ્ર સરકાર રૂ ।.2000થી વધુના વ્યવહારો પર મોટા વેપારીઓ અને કોર્પોરેટ સંસ્થાઓ પાસેથી ‘મરચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ’ (MDR) વસૂલવાના પ્રસ્તાવ પર ગંભીરતાથી વિચાર કરી રહી છે. જોકે, રાહતની વાત એ છે કે સામાન્ય ગ્રાહકો કે નાના વેપારીઓને આ ચાર્જ ચૂકવવો પડશે નહીં. ગ્રાહકો માટે આ ડિજિટલ સેવા પહેલાની જેમ જ સંપૂર્ણપણે મફત રહેશે.
MDR એ એક પ્રોસેસિંગ ફી છે, જે ડિજિટલ પેમેન્ટ કરતી બેંકો અને સંસ્થાઓને ચૂકવવામાં આવે છે, જેનો દર 0.5 ટકાથી પણ ઓછો હોઈ શકે છે. આ ફી લાવવાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આ આખી ઇકોસિસ્ટમને આર્થિક રીતે મજબૂત બનાવવાનો છે.
દેશમાં યુપીઆઈનો ઉપયોગ ઝડપથી વધવાથી બેંકો અને પેમેન્ટ સિસ્ટમનાં ટેકનિકલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તેમજ સર્વર પાછળ થતો ખર્ચ ખૂબ વધી ગયો છે. આ વ્યવસ્થા લાંબા સમય સુધી સરસ રીતે ચાલતી રહે તે માટે મોટા વેપારીઓ પાસેથી નાનો ચાર્જ લેવાનું આયોજન છે.
હાલમાં સરકાર રૂ।.2000 સુધીનાં નાના વ્યવહારો માટે બેંકોને આર્થિક સબસિડી આપે છે. પરંતુ 12 માર્ચ 2026ના સંસદીય સમિતિનાં અહેવાલ મુજબ, ભવિષ્યમાં કરોડો નવા ગ્રાહકો જોડાવાથી આ સિસ્ટમ પર ભાર વધશે અને મોટા રોકાણની જરૂર પડશે.
આ સ્થિતિમાં યુપીઆઈનું ભવિષ્ય સુરક્ષિત રાખવા માટે આ નિર્ણય ખૂબ જ મહત્વનો સાબિત થઈ શકે છે, જેના પર સરકાર આગામી બે અઠવાડિયામાં આખરી નિર્ણય લઈ શકે છે.
