China,તા.૨૬
ભારત અને ચીન દ્વારા મંગળવારે સરહદ વિવાદ પર તેમના ખાસ પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે ૨૫મા રાઉન્ડની વાતચીત યોજાઈ. રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજિત ડોભાલ અને ચીનના વિદેશ મંત્રી વાંગ યીએ સરહદ પર શાંતિ જાળવવા અને દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં તાજેતરના સુધારાને આગળ વધારવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. આ ઉચ્ચ-સ્તરીય વાતચીત એક મહત્વપૂર્ણ તબક્કે થઈ રહી છે કારણ કે બંને દેશો ૨૦૨૦ માં ગાલવાન ખીણમાં થયેલા સંઘર્ષ અને પૂર્વી લદ્દાખમાં લાંબા સમય સુધી લશ્કરી ગતિરોધને કારણે થયેલા તણાવ પછી સંબંધોને સ્થિર કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. ૧૨ અને ૧૩ સપ્ટેમ્બરના રોજ નવી દિલ્હીમાં યોજાનારી બ્રિક્સ સમિટ પહેલા આ વાતચીત વધુ મહત્વપૂર્ણ છે.
પોતાના પ્રારંભિક ભાષણમાં, અજિત ડોવલે કહ્યું કે છેલ્લા એક વર્ષમાં ભારત-ચીન સંબંધોમાં સુધારો સીધો સરહદી વિસ્તારોમાં શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવા બંને પક્ષોના પ્રયાસો સાથે જોડાયેલો છે. ડોવલે કહ્યું, “મને ખૂબ જ આનંદ છે કે અમે ૨૫મા રાઉન્ડની વાતચીત માટે અહીં છીએ, જે આગામી બ્રિક્સ સમિટને ધ્યાનમાં રાખીને ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.” તેમણે કહ્યું કે બંને દેશો વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ દ્વારા તેમની તાજેતરની બેઠકો દરમિયાન આપવામાં આવેલા “સ્પષ્ટ અને સકારાત્મક” માર્ગદર્શન અનુસાર કામ કરી રહ્યા છે.
ડોવલે કહ્યું, “અમે અમારા નેતાઓ, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગના માર્ગદર્શન અનુસાર મુલાકાત કરી રહ્યા છીએ, જેમણે કાઝાન અને તિયાનજિન બંનેમાં અમારા સંબંધોને સ્પષ્ટ અને સકારાત્મક દિશા આપી છે.” આ સંદર્ભ ૨૦૨૪ માં કાઝાનમાં બ્રિક્સ સમિટ અને ગયા વર્ષે તિયાનજિનમાં શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઇઝેશન સમિટ દરમિયાન પીએમ મોદી અને શી વચ્ચે થયેલી બેઠકોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો.
એનએસએ ડોવલે જણાવ્યું હતું કે પૂર્વી લદ્દાખમાં લાંબા સમય સુધી તણાવ પછી, છેલ્લા એક વર્ષમાં બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો ધીમે ધીમે સામાન્ય થઈ રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું, “આપણા સંબંધોનું સામાન્યકરણ સરહદી વિસ્તારોમાં શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવાના બંને પક્ષોના પ્રયાસોનું સીધું પરિણામ છે.” તેમણે વધુમાં કહ્યું કે બંને પક્ષોએ સરહદ પર શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવાના પ્રયાસોને વધુ મજબૂત બનાવવાના માર્ગો પર વિગતવાર ચર્ચા કરી છે. તેમણે કહ્યું, “આજે અમે સરહદી વિસ્તારોમાં શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવાના અમારા પ્રયાસોને અસરકારક રીતે કેવી રીતે મજબૂત અને એકીકૃત કરવા તે અંગે વિગતવાર ચર્ચા કરી છે.”
અજિત ડોવલે બંને દેશો વચ્ચેના સુધરતા સંબંધોના પુરાવા તરીકે લોકો-થી-લોકોના સંપર્કમાં વધારો પણ ટાંક્યો. તેમણે કહ્યું, “નાથુ લા દ્વારા કૈલાશ માનસરોવર યાત્રાના સફળ આયોજન અને ત્રણ પાસ દ્વારા આપણા પરંપરાગત સરહદ વેપારની પુનઃપ્રારંભથી આપણા લોકો, ખાસ કરીને સરહદી વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો માટે નક્કર લાભો થયા છે.” ભારત-ચીન સંબંધોના ઘણા ક્ષેત્રોમાં વર્ષોથી વિક્ષેપ પછી આ પ્રવૃત્તિઓ ફરી શરૂ થવાથી સ્પષ્ટપણે વધુ જોડાણનો સંકેત મળે છે.
ચીનના ખાસ પ્રતિનિધિ વાંગ યીએ કહ્યું કે ભારત-ચીન સંબંધો હવે બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોના પરસ્પર ક્ષેત્ર કરતાં વધુ મહત્વ ધરાવે છે. તેમણે કહ્યું, “આપણે સંવાદ વધારવો, પરસ્પર વિશ્વાસ મજબૂત કરવો, મુશ્કેલીઓનું નિરાકરણ કરવું અને અવરોધોને દૂર કરવા જરૂરી છે. આપણે સારા પડોશીઓ અને સારા મિત્રો રહેવું જોઈએ, અને એકબીજાની સફળતામાં ફાળો આપતા સારા ભાગીદાર બનવું જોઈએ.”
