Iran ,તા.૨૦
ઈરાનમાં થયેલા વિશાળ વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન ખામેની સરકારની ક્રૂરતા વિશેનું સત્ય વિશ્વ સમક્ષ જાહેર થઈ રહ્યું છે. માનવાધિકાર કાર્યકરોએ જણાવ્યું હતું કે દેશવ્યાપી પ્રદર્શનોમાં ભાગ લઈ રહેલા વિરોધીઓ પર ઈરાનમાં કરવામાં આવેલા કાર્યવાહીમાં ઓછામાં ઓછા ૪,૦૨૯ લોકો માર્યા ગયા છે. અમેરિકા સ્થિત માનવાધિકાર કાર્યકરો ન્યૂઝ એજન્સીએ આ આંકડાની જાણ કરી હતી, અને ઉમેર્યું હતું કે કાર્યવાહીમાં ૨૬,૦૦૦ થી વધુ લોકોની અટકાયત પણ કરવામાં આવી છે.
એજન્સીએ અહેવાલ આપ્યો હતો કે મૃતકોમાં ૩,૭૮૬ વિરોધીઓ, ૧૮૦ સુરક્ષા દળો, ૨૮ બાળકો અને ૩૫ બિન-વિરોધકર્તાઓનો સમાવેશ થાય છે. એજન્સીએ ઈરાનમાં અગાઉની અશાંતિ દરમિયાન સતત સચોટ માહિતી પૂરી પાડી છે અને દરેક મૃત્યુની પુષ્ટિ કરવા માટે જમીન પર રહેલા કાર્યકરોના નેટવર્ક પર આધાર રાખે છે. મૃત્યુઆંક ઘણો વધારે હોવાની આશંકા છે. એપી સ્વતંત્ર રીતે આ આંકડાની ચકાસણી કરી શક્યું નથી.
ઈરાની વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચીને સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડના દાવોસમાં વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમમાં બોલવા માટેનું આમંત્રણ હત્યાઓને કારણે પાછું ખેંચી લેવામાં આવ્યું છે. ફોરમે જણાવ્યું હતું કે, “ગયા પાનખરમાં તેમને આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હોવા છતાં, છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયામાં ઈરાની નાગરિકોના દુઃખદ મૃત્યુનો અર્થ એ છે કે આ વર્ષે દાવોસમાં ઈરાની સરકારનું પ્રતિનિધિત્વ કરવું યોગ્ય નથી.” અરાઘચીએ આ નિર્ણયની નિંદા કરતા કહ્યું કે ફોરમે “ઈઝરાયલ અને તેના યુએસ સ્થિત એજન્ટો અને સમર્થકોના જુઠ્ઠાણા અને રાજકીય દબાણના આધારે” દાવોસમાં તેમની હાજરી રદ કરી છે. મ્યુનિક સુરક્ષા પરિષદે ઈરાની સરકારી અધિકારીઓને આપેલું આમંત્રણ પણ પાછું ખેંચી લીધું.
ઈરાની અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ મૃત્યુઆંક આપ્યો નથી. જોકે, દેશના સર્વોચ્ચ નેતા, આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીએ કહ્યું હતું કે વિરોધ પ્રદર્શનોમાં ઘણા હજાર લોકો માર્યા ગયા છે. ખામેનીએ મૃત્યુ માટે અમેરિકાને જવાબદાર ઠેરવ્યું હતું. ઈરાનની બગડતી અર્થવ્યવસ્થાને કારણે ૨૮ ડિસેમ્બરથી શરૂ થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનોમાં મૃત્યુઆંક અંગે ઈરાની નેતા તરફથી આ પહેલો સંકેત હતો.
હાલમાં, ઈરાનમાં એવી આશંકા નકારી શકાય નહીં કે વિરોધ પ્રદર્શનો દરમિયાન અટકાયત કરાયેલા કેટલાક લોકોને મૃત્યુદંડની સજા થઈ શકે છે. ઈરાનમાં વિશ્વમાં સૌથી વધુ મૃત્યુદંડની સજા આપવામાં આવે છે. ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ, તેના ન્યાયતંત્રના વડા અને સંસદના સ્પીકરે એક નિવેદનમાં કહ્યું, “હત્યારાઓ અને દેશદ્રોહી આતંકવાદીઓને સજા કરવામાં આવશે, પરંતુ જેઓ ગેરમાર્ગે દોરાયા હતા અને આતંકવાદી ઘટનામાં (અસરકારક) ભૂમિકા ભજવી ન હતી તેમને દયા અને ઉદારતા બતાવવામાં આવશે.”
