Washington,તા.૧૨
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે પ્રસ્તાવિત શાંતિ કરારની શરતો જાહેર કરવામાં આવી છે. ઈરાનની અર્ધ-સત્તાવાર મેહર ન્યૂઝ એજન્સી અનુસાર, ડ્રાફ્ટ કરારમાં ૧૪ મુખ્ય મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે. પહેલો મુદ્દો લેબનોનમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ સહિત તમામ મોરચે દુશ્મનાવટનો તાત્કાલિક અને કાયમી અંત લાવવાનો છે. કરારમાં એ પણ પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ૩૦ દિવસની અંદર ફરીથી ખોલવામાં આવે, જોકે તેનું સંચાલન ઈરાની દેખરેખ હેઠળ રહેશે.
ડ્રાફ્ટ અનુસાર, અમેરિકા ઈરાનની આંતરિક બાબતોમાં દખલ કરશે નહીં અને તેની સાર્વભૌમત્વનો આદર કરશે. વધુમાં, અમેરિકાએ ૩૦ દિવસની અંદર નૌકાદળ નાકાબંધી હટાવવી પડશે અને ઈરાનની આસપાસ તેની લશ્કરી હાજરી ઘટાડવી પડશે. મેહર ન્યૂઝ એજન્સીએ ઈરાની વાટાઘાટ ટીમના નજીકના સ્ત્રોતને ટાંકીને આ માહિતી આપી હતી. જો કે, આ શરતોને હજુ સુધી ઈરાન કે અમેરિકા દ્વારા સત્તાવાર રીતે પુષ્ટિ આપવામાં આવી નથી. અહેવાલ મુજબ, ડ્રાફ્ટ કરાર હજુ સુધી અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યો નથી અને ઈરાનના ટોચના નેતૃત્વ દ્વારા મંજૂરીની રાહ જોવામાં આવી રહી છે.
વધુમાં, ઈરાની તેલ પરના યુએસ પ્રતિબંધો હટાવવા અથવા સ્થગિત કરવાની વાત થઈ રહી છે. અહેવાલો અનુસાર, અમેરિકા અને તેના સાથી દેશોએ ઈરાનના પુનર્નિર્માણ માટે ઓછામાં ઓછા ઇં૩૦૦ બિલિયનની યોજના તૈયાર કરવી પડશે. પરમાણુ કાર્યક્રમ અને તમામ આર્થિક પ્રતિબંધો હટાવવા સંબંધિત મુદ્દાઓ પર અંતિમ કરાર પર પહોંચવા માટે બંને દેશો ૬૦ દિવસની વાટાઘાટો પણ કરશે.
ડ્રાફ્ટમાં, ઈરાને ફરીથી પરમાણુ શસ્ત્રો ન વિકસાવવાનું વચન આપ્યું છે. બદલામાં, વાટાઘાટો દરમિયાન અમેરિકા આ ક્ષેત્રમાં તેની લશ્કરી તાકાત વધારશે નહીં અને ઈરાન પર કોઈ નવા પ્રતિબંધો લાદશે નહીં.કરારમાં ઈરાન પાસેથી ૨૪ બિલિયનના સ્થિર ભંડોળને મુક્ત કરવાનો પણ પ્રસ્તાવ છે. કરારના પાલન પર દેખરેખ રાખવા માટે એક ખાસ પદ્ધતિ સ્થાપિત કરવામાં આવશે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદના ઠરાવ દ્વારા અંતિમ કરારને મંજૂરી આપવાની પણ યોજના છે.અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે જ્યાં સુધી ઈરાનના અડધા ભંડોળ મુક્ત ન થાય, તેલ પ્રતિબંધો સ્થગિત ન થાય અને નૌકાદળ નાકાબંધી હટાવવામાં ન આવે ત્યાં સુધી અંતિમ વાટાઘાટો શરૂ થશે નહીં.મહત્વપૂર્ણ રીતે, ડ્રાફ્ટમાં ઇરાનના મિસાઇલ કાર્યક્રમ અને પ્રાદેશિક સશસ્ત્ર જૂથો માટેના તેના સમર્થનને વાટાઘાટોમાંથી સંપૂર્ણપણે બાકાત રાખવામાં આવ્યું છે.
બીજી બાજુ, ઇઝરાયલે પહેલાથી જ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે તે દક્ષિણ લેબનોનમાં તેની લશ્કરી કાર્યવાહી ચાલુ રાખશે, ભલે એપ્રિલ યુદ્ધવિરામ વર્ચ્યુઅલ રીતે બિનઅસરકારક બની ગયો હોય. ઘણા અહેવાલો સૂચવે છે કે યુએસ અને ઈરાન વચ્ચે સંભવિત કરારની સફળતા મોટે ભાગે લેબનોનની પરિસ્થિતિ પર નિર્ભર રહેશે. હિઝબુલ્લાહ લેબનોનમાંથી ઇઝરાયલી દળોને સંપૂર્ણ રીતે પાછા ખેંચવાની માંગ કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
