Rajasthan ,તા.૧૩
મુખ્યમંત્રી ભજન લાલ શર્માની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી કેબિનેટ બેઠકમાં સમાન નાગરિક સંહિતા બિલનો ડ્રાફ્ટ મંજૂર કરવામાં આવ્યો હતો. લિવ-ઇન રિલેશનશિપના કિસ્સાઓમાં નોંધણી ફરજિયાત રહેશે. વધુમાં, આદિવાસી સમુદાયો માટે છૂટછાટો આપવામાં આવી છે. બેઠકમાં ગ્રામીણ પાણી પુરવઠા, કર્મચારી કલ્યાણ, રોજગાર અને ઔદ્યોગિક વિકાસ સંબંધિત અનેક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયોને પણ મંજૂરી આપવામાં આવી. વૃક્ષ કાપણી અટકાવવા માટે “ધ રાજસ્થાન ટ્રીઝ (પ્રોટેક્શન) બિલ, ૨૦૨૬” ના ડ્રાફ્ટને પણ મંજૂરી આપવામાં આવી.
કેબિનેટે “ધ રાજસ્થાન યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ બિલ, ૨૦૨૬” ના ડ્રાફ્ટને પણ મંજૂરી આપી. તે આગામી વિધાનસભા સત્રમાં રજૂ કરવામાં આવશે. બિલ લગ્ન, છૂટાછેડા, વારસો, જાળવણી અને લિવ-ઇન રિલેશનશિપ સંબંધિત બાબતો માટે એક સમાન કાનૂની માળખાનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે. પ્રસ્તાવિત જોગવાઈઓ અનુસાર, ૬૦ દિવસની અંદર નવા લગ્નોની નોંધણી ફરજિયાત રહેશે. લિવ-ઇન રિલેશનશિપની શરૂઆત અને અંતની લેખિત સૂચના અથવા નોંધણી માટેની જોગવાઈ પણ કરવામાં આવી છે. આ કાયદો અનુસૂચિત જનજાતિઓને લાગુ પડશે નહીં.
કેબિનેટે ’રાજસ્થાન વૃક્ષો (સંરક્ષણ) બિલ, ૨૦૨૬’ ના મુસદ્દાને મંજૂરી આપી છે. તે આગામી વિધાનસભા સત્રમાં રજૂ કરવામાં આવશે. પ્રસ્તાવિત કાયદામાં ખેજરી, રોહિડા, વડ, પીપળ, લાસોરા, તેંદુ, મહુઆ, કૈર અને ચિરોંજી સહિત ૨૯ મહત્વપૂર્ણ વૃક્ષ પ્રજાતિઓના રક્ષણની જોગવાઈ છે.
પરવાનગી વિના વૃક્ષો કાપવા પર એક વર્ષ સુધીની જેલ અથવા એક લાખ રૂપિયા સુધીનો દંડ અથવા બંને સજા થશે. જો પરવાનગી સાથે વૃક્ષો કાપવામાં આવે છે, તો તે જ વિસ્તારમાં નિર્ધારિત સંખ્યામાં નવા વૃક્ષો વાવવા ફરજિયાત રહેશે. ગ્રામીણ પાણી યોજનાઓના સંચાલન માટે નવી નીતિ
ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં નિયમિત અને ગુણવત્તાયુક્ત નળના પાણી પુરવઠાની ખાતરી કરવા માટે સંચાલન અને જાળવણી નીતિને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ હેઠળ, ગ્રામ પંચાયત સ્તરથી રાજ્ય સ્તર સુધી પાંચ-સ્તરીય સંસ્થાકીય માળખું બનાવવામાં આવશે.
૫ થી ૬ ગ્રામ પંચાયતોના દરેક જૂથ માટે એક ક્લસ્ટર સમિતિની રચના કરવામાં આવશે, જ્યારે ગ્રામ પંચાયતો અને ગ્રામ્ય પાણી અને સ્વચ્છતા સમિતિઓ સ્થાનિક પાણી પુરવઠા માળખાના સંચાલન અને જાળવણી માટે જવાબદાર રહેશે.
કેબિનેટે ૧૯૭૧ના ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ દરમિયાન ઘાયલ થયા બાદ ૧ જાન્યુઆરીથી ૩૧ ઓક્ટોબર, ૧૯૭૨ દરમિયાન શહીદ થયેલા રાજસ્થાનના ૩૫ સૈનિકોને ’યુદ્ધમાં ઘાયલ’ જાહેર કરવાનો પણ નિર્ણય લીધો છે. તેમના પરિવારના એક સભ્યને સરકારી નોકરી આપવા માટે નિયમોમાં સુધારો કરવામાં આવશે.
૨૦૨૩-૨૪, ૨૦૨૪-૨૫ અને ૨૦૨૫-૨૬ના વર્ષોમાં પ્રમોશન માટે બે વર્ષની અનુભવ છૂટ ન મેળવનારા કર્મચારીઓને ૨૦૨૬-૨૭માં શરતી બે વર્ષની છૂટ આપવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આનાથી ખાલી જગ્યાઓ ભરવા અને કર્મચારીઓને પ્રમોશનની તકો પૂરી પાડવાનો માર્ગ મોકળો થશે.
સરકારે મૃતક સરકારી કર્મચારીઓના આશ્રિતોની યાદીમાં પુત્રવધૂઓનો સમાવેશ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આનાથી લાયક પુત્રવધૂઓ કરુણાપૂર્ણ નિમણૂકો મેળવી શકશે. આદિજાતિ વિસ્તાર વિકાસ વિભાગની રહેણાંક શાળાઓ અને છાત્રાલયોમાં ૪૭૦ છાત્રાલય અધિક્ષક ગ્રેડ-૨ ની જગ્યાઓ ભરવાનો માર્ગ મોકળો થયો છે. આમાં ૨૫૪ છાત્રાલય અધિક્ષક મહિલા ગ્રેડ-૨ ની જગ્યાઓ શામેલ છે. અગાઉ, આ જગ્યાઓ શિક્ષણ વિભાગ તરફથી પ્રતિનિયુક્તિ પર ભરવામાં આવતી હતી; હવે, સીધી ભરતી એક અલગ કેડરની રચના દ્વારા કરવામાં આવશે.રાજ્ય સરકારે ૩૦ જૂન, ૨૦૧૬ થી અમલમાં આવતા બઢતીમાં ચાર ટકા અનામત હેઠળ અપંગ કર્મચારીઓને કાલ્પનિક લાભો પૂરા પાડવા માટે નિયમોમાં સુધારાના મુસદ્દાને મંજૂરી આપી છે. આનાથી પાત્ર કર્મચારીઓની વરિષ્ઠતા અને પ્રમોશનની તકોમાં સુધારો થશે.
રાજસ્થાન સેવા નિયમો, ૧૯૫૧ માં સુધારા હેઠળ, જો કોઈ વ્યક્તિ તાલીમ દરમિયાન અથવા પૂર્ણ થયાના બે વર્ષની અંદર નોકરી છોડી દે છે, તો ચોક્કસ સંજોગોમાં તાલીમ ખર્ચ અને પગાર અને ભથ્થાં વસૂલ કરવામાં આવશે નહીં. સિંગલ મહિલા કર્મચારીઓ માટે બાળ સંભાળ રજા હવે વાર્ષિક ત્રણ હપ્તાને બદલે છ હપ્તામાં મેળવી શકાય છે. સરોગસીના કિસ્સામાં, સરોગેટ માતાને ૧૮૦ દિવસની પ્રસૂતિ રજા મળશે, અને કમિશનિંગ માતાને ૯૦ દિવસ મળશે. વન ગૌણ સેવા નિયમોમાં સુધારાથી ફોરેસ્ટ ગાર્ડથી આસિસ્ટન્ટ ફોરેસ્ટર, આસિસ્ટન્ટ ફોરેસ્ટરથી ફોરેસ્ટર અને સર્વેયરથી જુનિયર એન્જિનિયર સુધી બઢતીનો માર્ગ મોકળો થશે. કેબિનેટે જેસલમેરના પારેવારમાં અલ્ટ્રાટેક સિમેન્ટ લિમિટેડને આશરે ૩૦૬ હેક્ટર ઔદ્યોગિક જમીન ફાળવવાને મંજૂરી આપી છે. જૈસલમેરના ચિન્નુ ગામમાં એસ્કેપ રિઝર્વોયરના બાંધકામથી પ્રભાવિત ૨૧ ખેડૂતોને સમાન જમીન ફાળવવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ પ્રોજેક્ટ જોધપુર શહેરના પીવાના પાણી પુરવઠા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
