Geneva,તા.08
દુનિયાભરમાં ઇન્ટરનેટનાં વધતાં પ્રસાર વચ્ચે બાળકોની સુરક્ષાને લઇને ડરામણી તસવીર સામે આવી છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સંસ્થા યુનિસેફ (UNICEF) ની રિપોર્ટ મુજબ, છેલ્લા એક વર્ષમાં દુનિયાભરના આશરે 2 કરોડ બાળકોને ઓનલાઇન યોન શોષણનો સામનો કરવો પડ્યો છે.
21 દેશોમાં ઇન્ટરનેટ વાપરતાં બાળકોએ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર યોન ઉત્પીડન અને અસભ્ય વ્યવહારનો સામનો કર્યો. આમાંથી મોટાભાગનાં કેસ સોશિયલ મીડિયા પર સામે આવ્યાં છે.
આંકડાઓ અનુસાર, 12 થી 17 વર્ષની ઉંમરનાં આશરે 1.5 કરોડ બાળકો અણગમતા અને આપત્તિજનક યોન ક્નટેન્ટના સંપર્કમાં આવ્યાં. યુનિસેફે કહ્યું છે કે કુલ આંકડા આના કરતાં ક્યાંય વધુ હોઈ શકે છે.
* 90 લાખઃ બાળકો પર યોન વાતચીત કરવા માટે દબાણ કરવામાં આવ્યું
* 40 લાખઃ બાળકોની યોન તસવીરો પરવાનગી વગર શેર કરવામાં આવી
* 1.5 કરોડઃ બાળકોને જબરદસ્તી અશ્લીલ સામગ્રી બતાવવામાં આવી
એઆઈ (AI)ને લઇને ચિંતા
રિપોર્ટમાં એઆઈને લઇને વધતી ચિંતાઓ પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો. જે દેશોમાંથી ડેટા એકઠો કરવામાં આવ્યો, ત્યાં અનુમાનિત 11 લાખ બાળકોએ જણાવ્યું કે તેમનાં એઆઈ-જનરેટેડ ગંદા ઇમેજ કે વિડીયો બનાવવામાં આવ્યાં હતાં. એંઝાયટી (ચિંતા)નું સ્તર પણ ખૂબ વધારે જોવા મળ્યું.
ફેસબુક, ઇન્સ્ટા પર સૌથી વધુ ખોટો વ્યવહાર
રિપોર્ટમાં જોવા મળ્યું કે લગભગ 60 ટકા રિપોર્ટ કરાયેલાં ખોટા વ્યવહાર સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર થયા, જેમાં ફેસબુક, વોટ્સએપ, ઇન્સ્ટાગ્રામ, સ્નેપચેટ ઇત્યાદિ સામેલ હતા.
14 ટકા ખોટો વ્યવહાર ઓનલાઇન ગેમિંગમાં થયો. ફેસબુક, વોટ્સએપ અને ઇન્સ્ટાગ્રામની માલિક કંપની ‘મેટા’ના પ્રવક્તાએ કહ્યું કે, આ સર્વે 2020 સુધી ચાલ્યો, જ્યારે કંપનીએ સુરક્ષા ઉપાયો શરૂ કર્યા ન હતા, જેમ કે ટીનેજર્સના પ્રાઇવેટ એકાઉન્ટ આપોઆપ બંધ થઈ જવા અને મોટા લોકોને તે ટીનેજર્સને મેસેજ કરવાથી રોકવા જેમનાથી તેઓ જોડાયેલાં નથી.
દર પાંચમું બાળક શિકાર
અમેરિકા, એશિયા, લેટિન અમેરિકા અને પૂર્વ યુરોપમાં 12 થી 17 વર્ષનાં પાંચમાંથી એકથી વધુ બાળકોએ ઓનલાઇન પ્લેટફોર્મ પર ઓછામાં ઓછું એક પ્રકારનું યોન શોષણ ભોગવ્યું. સર્વે વાળા દેશોમાં આશરે 15 મિલિયન બાળકો અણગમતા યોન ક્નટેન્ટના સંપર્કમાં આવ્યા. 90 લાખ બાળકો પર વાતચીતનું દબાણ હતું.
પોતાના પણ સામેલ
રિપોર્ટમાં કહેવાયું છે કે અડધાથી વધુ કેસોમાં કોઈ એવો વ્યક્તિ સામેલ હતો જેને બાળક પહેલેથી ઓળખતું હતું, જેમાં મિત્રો, સગાં-સંબંધિઓ કે પાર્ટનર સામેલ હતા, જ્યારે 38 ટકા બાળકો પહેલી વાર ઓનલાઇન આ પ્રકારની પ્રવૃત્તિનો શિકાર બન્યા.
21 હજાર બાળકો પર સર્વે
યુનિસેફે આ રિપોર્ટ બ્રાઝિલ, પાકિસ્તાન સહિત 21 દેશોમાં 21 હજાર ઇન્ટરનેટ વાપરતા બાળકોના 2020 થી 2025 વચ્ચે એકઠા કરેલા સર્વે પર આધારિત છે. તેમાં કેન્યા, સર્બિયા જેવા દેશો પણ સામેલ છે. ભારતને આ સર્વેમાં સામેલ કરવામાં આવ્યું નથી.
આ પ્લેટફોર્મ પર સૌથી વધુ યૌન ઉત્પીડન
* ફેસબુકઃ 50 ટકા
* વોટ્સએપઃ 29 ટકા
* ઇન્સ્ટાગ્રામઃ 24 ટકા
* સ્નેપચેટઃ 13 ટકા
* ટિકટોકઃ 12 ટકા
