અંતે, સુપ્રીમ કોર્ટે ચૂંટણી પંચની મતદાર યાદીઓના વિશેષ સઘન સુધારણા ની પ્રક્રિયાને માન્ય ગણાવી જ નહીં, પરંતુ સ્પષ્ટતા પણ કરી કે તે મુક્ત અને ન્યાયી ચૂંટણી માટે જરૂરી છે. સુપ્રીમ કોર્ટનો આ આદેશ વિપક્ષી નેતાઓ માટે મોટો ફટકો છે જેઓ પ્રચાર ફેલાવી રહ્યા હતા કે ચૂંટણી પંચ ભાજપના ઈશારે જીૈંઇ ના નામે મનસ્વી કાર્યવાહી કરી રહ્યું છે. આ આદેશથી સ્પષ્ટ થયું કે જૂઠાણાનો કોઈ આધાર નથી, અને પ્રચાર દ્વારા કાયદેસર પ્રક્રિયાઓને અવરોધી શકાતી નથી. સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય સાથે અસંમત લોકો નિરાશા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે તે આશ્ચર્યજનક નથી.
આ તેમની હતાશા સિવાય બીજું કંઈ નથી, કારણ કે નિષ્પક્ષ ચૂંટણી માટે પૂર્વશરત એ છે કે ફક્ત કાયદેસર મતદારો જ મતદાન કરે. ચૂંટણી પંચ પાસે કોઈ વ્યક્તિ કાયદેસર મતદાર છે કે નહીં તે નક્કી કરવા માટે જરૂરી તપાસ કરવાનો અધિકાર છે. એ વિચિત્ર છે કે કેટલાક વિપક્ષી પક્ષો, ચૂંટણી પંચની આ જ સત્તાને પડકારવા માટે, બનાવટી આરોપો લગાવી રહ્યા છે કે કમિશન તેમના સમર્થકોને તેમના મતથી વંચિત રાખવા માટે જીૈંઇ નો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે. આવા આરોપો કરનારાઓએ ક્યારેય એ સમજાવવાની તસ્દી લીધી નથી કે તેઓ કેવી રીતે જાણતા હતા કે જે લોકોના નામ મતદાર યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવી રહ્યા છે તે ખરેખર તેમના મતદારો છે.
બિહારમાં એસઆઇઆર દરમિયાન, જ્યારે આશરે ૬.૫ મિલિયન નામ મતદાર યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા હતા કારણ કે તેઓ અન્યત્ર સ્થાયી થયા હતા, મૃત્યુ પામ્યા હતા અથવા બે જગ્યાએ નોંધાયેલા હતા, ત્યારે એવો હોબાળો મચી ગયો હતો કે કાયદેસર મતદારોને મતદાનનો અધિકાર નકારી કાઢવામાં આવી રહ્યો છે, પરંતુ આ અસ્વીકારની બૂમો આવા ૬૫ લોકોને પણ એકત્રિત કરવામાં નિષ્ફળ ગઈ. બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણીમાં એસઆઇઆર મુદ્દો બનવામાં નિષ્ફળ ગયા પછી, વિરોધ પક્ષો, ખાસ કરીને કોંગ્રેસ પક્ષ, જે મત ચોરીનો નારા લગાવી રહ્યો હતો, તેને સમજવું જોઈતું હતું કે તેઓ હારેલી લડાઈ લડી રહ્યા છે. પરંતુ ન તો તેમણે કે ન તો અન્ય વિરોધ પક્ષોએ દિવાલ પરનું લખાણ વાંચ્યું.
વિરોધ પક્ષોએ એ હકીકતનો સખત વિરોધ કર્યો કે એસઆઇઆરનો ઉપયોગ લોકોની નાગરિકતા ચકાસવા માટે થઈ રહ્યો છે, જે હકીકત ચૂંટણી પંચને કરવાનો કોઈ અધિકાર નથી. સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે ચૂંટણી પંચ કોઈનું નામ મતદાર યાદીમાં સામેલ કરતા પહેલા તેની નાગરિકતા ચકાસી શકે છે. છેવટે, આ તે છે જે નક્કી કરે છે કે કોઈ વ્યક્તિ ભારતનો કાયદેસર નાગરિક છે કે નહીં. સુપ્રીમ કોર્ટે એમ પણ કહ્યું હતું કે ચૂંટણી પંચની નાગરિકતા તપાસને અંતિમ નિર્ણય ગણવામાં આવશે નહીં, તેથી કેન્દ્ર સરકાર માટે લોકોની નાગરિકતા ચકાસવા માટે રાષ્ટ્રીય નાગરિક નોંધણી એટલે કે દ્ગઇઝ્ર તૈયાર કરવા તરફ આગળ વધવું જરૂરી બની જાય છે.
