Washingtonતા.૨૭
યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ચેતવણી આપી હતી કે જે પણ દેશ અમેરિકન કંપનીઓની ડિજિટલ સેવાઓ પર ટેક્સ લાદશે તેને યુએસમાં નિકાસ પર ૧૦૦% ટેરિફનો સામનો કરવો પડશે. એટલું જ નહીં, ટ્રમ્પે આવા દેશો સાથેના હાલના વેપાર કરારો રદ કરવાની પણ ધમકી આપી હતી. આ ચેતવણી એવા સમયે આવી છે જ્યારે ઘણા યુરોપિયન દેશો મોટી અમેરિકન ટેકનોલોજી કંપનીઓ પર નવો ડિજિટલ સર્વિસ ટેક્સ લાદવાનું વિચારી રહ્યા છે. સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં, ટ્રમ્પે યુરોપિયન દેશોના અમેરિકન કંપનીઓ પર ટેક્સ લગાવવાના “નિકટવર્તી” પગલાની ટીકા કરી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે વોશિંગ્ટન આવા પગલાં લેનારા દેશોમાંથી આયાત થતી ચીજવસ્તુઓ પર ભારે ટેરિફ લાદીને તાત્કાલિક પ્રતિક્રિયા આપશે.
પોતાની સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરતા, ટ્રમ્પે ટ્રૂથસોશિયલ પર લખ્યું, “આ નિવેદનનો અર્થ એ સમજવું જોઈએ કે જે કોઈ દેશ આવો ટેક્સ લાદે છે તેને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં મોકલવામાં આવતા તમામ માલ પર તાત્કાલિક ૧૦૦% ટેરિફ લાદવામાં આવશે.” તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે પ્રસ્તાવિત ટેરિફ નીતિ અગાઉ સંમત થયેલા કોઈપણ વેપાર કરારોને ઓવરરાઇડ કરશે. ટ્રમ્પના મતે, આ નિયમ કોઈપણ દેશ પર લાગુ થશે જે આવા ડિજિટલ ટેક્સ લાદે છે, જોકે તેમની ટિપ્પણી ખાસ કરીને યુરોપિયન દેશો પર કેન્દ્રિત છે.
અહેવાલો અનુસાર, ટ્રમ્પની તાજેતરની ચેતવણી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને યુરોપ વચ્ચે વેપાર તણાવને ફરીથી વધારવાની શક્યતા છે. ઘણા દેશો ડિજિટલ સેવા કર લાદવાનું વિચારી રહ્યા છે જેથી ખાતરી કરી શકાય કે બહુરાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી કંપનીઓ એવા બજારોમાં કર ચૂકવે છે જ્યાં તેઓ નોંધપાત્ર આવક ઉત્પન્ન કરે છે. આ મુદ્દો વોશિંગ્ટન અને ઘણી યુરોપિયન સરકારો વચ્ચે મતભેદનો મુખ્ય સ્ત્રોત રહ્યો છે. યુએસ વહીવટીતંત્ર દલીલ કરે છે કે આવા કર ખાસ કરીને અમેરિકન ટેકનોલોજી કંપનીઓને લક્ષ્ય બનાવે છે.
ડિજિટલ સર્વિસ ટેક્સ સામાન્ય રીતે મોટી ટેકનોલોજી કંપનીઓ દ્વારા દેશની અંદર ઓનલાઈન જાહેરાતો, ડિજિટલ માર્કેટપ્લેસ અને અન્ય ઇન્ટરનેટ-આધારિત સેવાઓમાંથી ઉત્પન્ન થતી આવક પર લાદવામાં આવે છે. આ કર સામાન્ય રીતે ફક્ત વિશ્વની સૌથી મોટી અને સૌથી સ્થાપિત ટેક કંપનીઓ – જેમ કે મેટા, આલ્ફાબેટ અને એમેઝોન – પર લાગુ કરવા માટે રચાયેલ છે, જે અમેરિકન કંપનીઓ છે. યુએસએ સતત આ કરનો વિરોધ કર્યો છે, દલીલ કરી છે કે તે અમેરિકન કંપનીઓને અન્યાયી રીતે અસર કરે છે. બીજી બાજુ, ઘણા દેશો દલીલ કરે છે કે વર્તમાન આંતરરાષ્ટ્રીય કર નિયમો ડિજિટલ અર્થતંત્ર સાથે સુસંગત નથી અને વાજબી કર વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તેને અપડેટ કરવાની જરૂર છે.
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર ડિજિટલ સર્વિસ ટેક્સનો કટ્ટર વિરોધી રહ્યો છે. યુએસ રાષ્ટ્રપતિએ વારંવાર કહ્યું છે કે આ ટેક્સ અન્યાયી રીતે મુખ્ય અમેરિકન ટેકનોલોજી કંપનીઓ જેમ કે આલ્ફાબેટ (ગુગલની પેરેન્ટ કંપની) અને મેટા (ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ અને વોટ્સએપ) ને લક્ષ્ય બનાવે છે.
ભારતે તેના “સમાનીકરણ લેવી” (સામાન્ય રીતે “ગુગલ ટેક્સ” તરીકે ઓળખાય છે) ના બંને ઘટકોને પહેલાથી જ દૂર કરી દીધા છે. આ કર મુખ્યત્વે વિદેશી ટેકનોલોજી કંપનીઓ પર લાગુ પડે છે, જેમાં યુએસ સ્થિત કંપનીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. “ગુગલ ટેક્સ” એ ભારતનો સમાનતા વસૂલાત છે, જે ૨૦૧૬ માં ઓનલાઈન જાહેરાત સેવાઓ પૂરી પાડતી બિન-નિવાસી ડિજિટલ કંપનીઓને કરવામાં આવતી ચુકવણી પર લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો. આ વસૂલાત ૬% પર સેટ કરવામાં આવી હતી અને તે વિદેશી ટેકનોલોજી કંપનીઓ પર લાગુ કરવામાં આવી હતી જે ભારતીય વ્યવસાયોમાંથી જાહેરાત આવક ઉત્પન્ન કરતી હતી, ભલે તેમની ભારતમાં કોઈ ભૌતિક હાજરી ન હોય.
ગયા વર્ષે, ફાઇનાન્સ બિલ, ૨૦૨૫ માં સુધારા દ્વારા, ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૫ થી વિદેશી ટેકનોલોજી કંપનીઓ દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવતી ડિજિટલ જાહેરાત સેવાઓ પરનો વસૂલાત દૂર કરવામાં આવ્યો. દૂર કરતી વખતે, સરકારી અધિકારીઓએ હિન્દુસ્તાન ટાઇમ્સને જણાવ્યું હતું કે કર દૂર કરવાનો નિર્ણય આંશિક રીતે યુએસ સાથે વેપાર તણાવ ઓછો કરવા માટે હતો. ભારતે ફાઇનાન્સ એક્ટ, ૨૦૨૪ દ્વારા બિન-નિવાસી ઇ-કોમર્સ ઓપરેટરો પર ૨% સમાનતા લેવી પહેલાથી જ દૂર કરી દીધી છે.
યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની જાહેરાત યુરોપિયન યુનિયનના સભ્ય દેશોએ ગયા વર્ષે યુએસ સાથે વાટાઘાટ કરાયેલા વેપાર કરારને મંજૂરી આપ્યાના એક દિવસ પછી આવી છે. આ કરાર યુરોપિયન આયાત પર ટેરિફ ૧૫% સુધી મર્યાદિત કરે છે. જો કે, આ કરારમાં ડિજિટલ સર્વિસ ટેક્સનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો ન હતો અને તે યુએસ અને ઈેં વચ્ચે મતભેદનો મુખ્ય મુદ્દો રહ્યો છે. વિશ્વની મોટાભાગની મોટી ટેક કંપનીઓ યુએસમાં સ્થિત હોવાથી, ટ્રમ્પ માને છે કે ડિજિટલ સર્વિસ ટેક્સ યુએસ નિકાસમાં અવરોધો બનાવે છે.
આ મહિનાની શરૂઆતમાં, ટ્રમ્પે ચેતવણી આપી હતી કે જો ફ્રાન્સ યુએસ ટેક કંપનીઓ પરનો ડિજિટલ સર્વિસ ટેક્સ પાછો ખેંચશે નહીં, તો તે ફ્રેન્ચ વાઇન અને શેમ્પેન પર ૧૦૦% ટેરિફ લાદશે. નોંધનીય છે કે ૨૦૧૯ માં, ફ્રાન્સે દેશની અંદર ટેક કંપનીઓ દ્વારા મેળવેલા આવક પર ૩% કર લાદ્યો હતો. આ કંપનીઓમાં ફેસબુક, એમેઝોન, એપલ અને ગુગલની પેરેન્ટ કંપની આલ્ફાબેટ જેવી ઘણી મોટી યુએસ કંપનીઓનો સમાવેશ થાય છે.
ટ્રમ્પની તાજેતરની ચેતવણીનો જવાબ આપતા, ઇયુએ શુક્રવારે કહ્યું કે તે “તેના અધિકારો અને નિયમનકારી સ્વતંત્રતાનો બચાવ કરવા માટે ઝડપી અને મજબૂત પ્રતિક્રિયા આપશે.”એએફપી ન્યૂઝ એજન્સીએ યુરોપિયન કમિશનના પ્રવક્તાને ટાંકીને આ વાત કહી છે. યુએસ ટ્રેડ રિપ્રેઝન્ટેટિવના કાર્યાલયે વર્ષોથી ફ્રાન્સ, બ્રિટન, ઑસ્ટ્રિયા, સ્પેન અને અન્ય ઘણા યુરોપિયન દેશોને ચેતવણી આપી છે કે જો તેઓ ડિજિટલ સેવાઓ કર લાદશે તો તેઓ બદલો લેવાના ટેરિફનો સામનો કરી શકે છે.
