પીએમ લક્સન એરપોર્ટ પર તેમનું સ્વાગત કરવા પહોંચ્યા
Auckland,તા.૧૦
નરેન્દ્ર મોદી ૪૦ વર્ષમાં ન્યુઝીલેન્ડની મુલાકાત લેનારા પ્રથમ વડા પ્રધાન બન્યા છે. મોદી શુક્રવારે તેમના ત્રણ દેશોના પ્રવાસના છેલ્લા તબક્કામાં ન્યુઝીલેન્ડ પહોંચ્યા હતા. ન્યુઝીલેન્ડના વડા પ્રધાન ક્રિસ્ટોફર લક્સન પોતે ઓકલેન્ડ એરપોર્ટ પર પહોંચ્યા હતા. પીએમ મોદી ન્યુઝીલેન્ડમાં વડા પ્રધાન ક્રિસ્ટોફર લક્સન સાથે દ્વિપક્ષીય મુલાકાત કરશે. તેઓ ભારતીય સમુદાયને સંબોધિત કરવાના પણ છે.મોદીનું સ્વાગત રેડ કાર્પેટ સાથે કરવામાં આવ્યું હતું, જ્યાં ભારતીય અને ન્યુઝીલેન્ડની સેનાના પ્રતિનિધિઓ પણ હાજર હતા. વડા પ્રધાન ક્રિસ્ટોફર લક્સને તેમનું સ્વાગત કર્યું અને આગમન પર તેમને ભેટી પડ્યા. વડા પ્રધાન લક્સને કહ્યું કે પીએમ મોદીની મુલાકાત ન્યૂઝીલેન્ડ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. લક્સને કહ્યું કે આ એટલા માટે છે કારણ કે એક ખૂબ જ પ્રખ્યાત વિશ્વ નેતા આપણા શહેરમાં આવ્યા છે.
તેમણે કહ્યું, “માર્ચ ૨૦૨૫ માં વડા પ્રધાન લુક્સનની ભારત મુલાકાત પછી મારી મુલાકાત આપણા દ્વિપક્ષીય સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવશે.” પીએમ મોદીએ કહ્યું કે ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડે મુક્ત વેપાર કરાર પર હસ્તાક્ષર કરીને દ્વિપક્ષીય વેપાર અને વાણિજ્યિક સંબંધોને મજબૂત બનાવવાનું વચન આપ્યું છે.
બે વર્ષથી વધુ વાટાઘાટો પછી, એક નાગરિક પરમાણુ ઊર્જા કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું, જે ઓસ્ટ્રેલિયાથી ભારતમાં યુરેનિયમના વ્યાપારી પુરવઠા દ્વારા નવી દિલ્હીના પરમાણુ ઊર્જા પ્રોજેક્ટ્સ માટે બળતણ પૂરું પાડે છે. આ પહેલા, તેઓ ઇન્ડોનેશિયામાં હતા, જ્યાં તેમણે મહત્વપૂર્ણ ખનિજો, દરિયાઈ સુરક્ષા અને અન્ય મુખ્ય ક્ષેત્રો પર ચર્ચા કરી. સહયોગ વધારવા માટે ૧૪ કરારો પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા.
નવી દિલ્હી રવાના થતા પહેલા, પીએમ મોદીએ કહ્યું હતું કે આ મુલાકાત માર્ચ ૨૦૨૫ માં લક્સનની ભારત મુલાકાત પછી ભારત-ન્યુઝીલેન્ડ સંબંધોમાં મજબૂત ગતિને “અર્થપૂર્ણ રીતે આગળ વધારશે”. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે ઇન્ડોનેશિયા, ઓસ્ટ્રેલિયા અને ન્યુઝીલેન્ડની તેમની મુલાકાતો ભારતની “એક્ટ ઇસ્ટ પોલિસી”, “ઓશન વિઝન” અને મુક્ત અને ખુલ્લા ઇન્ડો-પેસિફિક માટેના ભારતના વિઝનને વધુ મજબૂત બનાવશે.
ન્યુઝીલેન્ડના વડા પ્રધાન સાથેની દ્વિપક્ષીય બેઠકમાં સૌથી મોટો કરાર વેપાર પર હશે. ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડ વચ્ચે મુક્ત વેપાર કરાર પર પહેલાથી જ હસ્તાક્ષર થઈ ચૂક્યા છે, જેની જાહેરાત કરવામાં આવશે. વધુમાં, ઓકલેન્ડના સ્પાર્ક એરેના ખાતે એક વિશાળ ભારતીય સમુદાય કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં ૧૦,૦૦૦ થી વધુ લોકો હાજરી આપે તેવી અપેક્ષા છે. પીએમ મોદી ન્યુઝીલેન્ડના ગવર્નર-જનરલ, અગ્રણી ઉદ્યોગપતિઓ અને રમતગમતના નેતાઓ સાથે પણ બેઠકો કરશે.મુક્ત વેપાર કરારને મંજૂરી આપવામાં આવી – ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડ વચ્ચેના ઐતિહાસિક મુક્ત વેપાર કરારની પ્રગતિની સમીક્ષા કરવામાં આવશે. ન્યુઝીલેન્ડના પીએમએ આ વેપાર કરારને ઐતિહાસિક ગણાવ્યો છે.
ટેરિફ મુક્તિ – પીએમ લક્સન દ્વારા જાહેર કરાયેલા મુજબ, આ કરાર ભારતમાં નિકાસ થતા ઉત્પાદનો અને સેવાઓની વ્યાપક પહોંચ સુનિશ્ચિત કરશે, જેમાં ન્યુઝીલેન્ડની ૫૭% નિકાસ પહેલા દિવસથી જ ડ્યુટી-મુક્ત હશે.
વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી – ચર્ચાઓ સંરક્ષણ, શિક્ષણ અને ટેકનોલોજીકલ વિનિમયને વધુ ગાઢ બનાવવા પર કેન્દ્રિત હશે. ભારત ન્યુઝીલેન્ડનો આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓનો બીજો સૌથી મોટો સ્ત્રોત છે.
ઓસ્ટ્રેલિયાની ત્રણ દિવસની મુલાકાત પૂર્ણ કર્યા પછી મોદી ન્યુઝીલેન્ડ પહોંચ્યા, જ્યાં તેમણે વડા પ્રધાન એન્થોની અલ્બેનીઝ સાથે શિખર મંત્રણા કરી. બંને નેતાઓએ શાંતિપૂર્ણ ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્ર સુનિશ્ચિત કરવા માટે દ્વિપક્ષીય ભાગીદારીના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો. વાટાઘાટોનો મુખ્ય પાસું સંરક્ષણ સંબંધોને નોંધપાત્ર રીતે મજબૂત બનાવવા પર કેન્દ્રિત હતું, ખાસ કરીને દરિયાઈ ક્ષેત્રમાં.
ન્યુઝીલેન્ડ ભારતને ઝડપથી ઉભરતી અર્થવ્યવસ્થા અને વિશ્વના સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતા દેશોમાંનો એક માને છે. ભારતનો વધતો જતો વૈશ્વિક પ્રભાવ, મજબૂત અર્થતંત્ર અને ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં વિસ્તરતી ભૂમિકા ન્યૂઝીલેન્ડ માટે ભારતનું મહત્વ સતત વધારી રહી છે.
આ કારણોસર, ન્યુઝીલેન્ડે ૨૦૧૧ માં તેની “ભારત માટે નવી તકો ખોલવાની નીતિ” હેઠળ ભારતને પ્રાથમિકતા આપનાર દેશ તરીકે સામેલ કર્યું. ત્યારબાદ, “ન્યુઝીલેન્ડ-ભારત વ્યૂહરચના” અને “ભારત-ન્યુઝીલેન્ડ ૨૦૨૫ઃ સંબંધોમાં રોકાણ” જેવી વ્યૂહરચનાઓ દ્વારા, બંને દેશોએ વેપાર, રોકાણ અને પરસ્પર સહયોગને વધુ મજબૂત બનાવવાનો હેતુ રાખ્યો.
બંને દેશો વેપાર, રોકાણ, સંરક્ષણ, શિક્ષણ, પર્યટન, કૃષિ, ટેકનોલોજી, આરોગ્ય, સંસ્કૃતિ અને રમતગમત જેવા ક્ષેત્રોમાં સાથે મળીને કામ કરે છે.
બંને દેશો સંયુક્ત રાષ્ટ્ર, વિશ્વ વેપાર સંગઠન અને રાષ્ટ્રમંડળ જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનોના સભ્ય છે.
વધુમાં, બંને દેશોના ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રની સુરક્ષા અને સ્થિરતામાં સમાન હિતો છે.
બંને દેશો વચ્ચે સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં પણ ઐતિહાસિક સંબંધો છે. પ્રથમ અને બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન બંને દેશોના સૈનિકોએ સાથે લડ્યા હતા. બંને દેશો હવે સંરક્ષણ સહયોગ અને લશ્કરી સંપર્કો વધારવા માટે કામ કરી રહ્યા છે.
માર્ચ ૨૦૨૫ માં, બંને દેશોએ વ્યાપક મુક્ત વેપાર કરાર પર વાટાઘાટો શરૂ કરવાની જાહેરાત કરી, અને આ કરાર ૨૭ એપ્રિલના રોજ પૂર્ણ થયો, જે નવ મહિના પછીનો રેકોર્ડ છે.
આ કરાર ભારત માટે ઘણી રીતે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. તે ભારતીય નિકાસકારોને ન્યુઝીલેન્ડના બજારમાં વધુ સારી પહોંચ પ્રદાન કરશે અને ઓશનિયા અને પેસિફિક ટાપુના દેશો સુધી પહોંચ મજબૂત બનાવશે.
ભારત ન્યુઝીલેન્ડમાં ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, મશીનરી, કાપડ, વાહનો, કિંમતી પથ્થરો અને ઘરેણાં સહિત વિવિધ ઉત્પાદનોની નિકાસ કરે છે.
ભારત ન્યુઝીલેન્ડથી ઊન, લોખંડ અને સ્ટીલ, એલ્યુમિનિયમ, ફળો, બદામ, લાકડાના ઉત્પાદનો અને અન્ય માલની આયાત કરે છે.
બંને દેશો આઇટી, એન્જિનિયરિંગ, આરોગ્યસંભાળ, શિક્ષણ, બાંધકામ, કૃષિ, ખોરાક અને પીણાં, ઉડ્ડયન અને તકનીકી સેવાઓ જેવા ક્ષેત્રોમાં પણ નવી તકો શોધી રહ્યા છે.
