China,તા.૩૦
ચીને વિશ્વનો સૌથી મોટો હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ બનાવ્યો છે. યાર્લુંગ ત્સાંગ નદી પર બનેલો આ બંધ, મોટુઓ અથવા મેડોગ મેગા ડેમ પ્રોજેક્ટ તરીકે ઓળખાય છે. દક્ષિણપશ્ચિમ ચીનના સિચુઆન પ્રાંતમાં સ્થિત શુઆંગજિયાંગકોઉ હાઇડ્રોપાવર સ્ટેશનનું પ્રથમ જનરેટિંગ યુનિટ શુક્રવારે પાવર ગ્રીડ સાથે જોડાયેલું હતું. આ વિશ્વના સૌથી ઊંચા ડેમ પર વીજળી ઉત્પાદનની શરૂઆત છે. આ હાઇડ્રોપાવર સ્ટેશનની ક્ષમતા ૨ મિલિયન કિલોવોટ છે. એકવાર સંપૂર્ણ રીતે કાર્યરત થયા પછી, તે વાર્ષિક સરેરાશ ૭.૭ અબજ યુનિટ વીજળી ઉત્પન્ન કરશે.
શુઆંગજિયાંગકોઉ હાઇડ્રોપાવર સ્ટેશન ૩૧૫ મીટર ઊંચો છે. તેની કુલ ક્ષમતા ૨ મિલિયન કિલોવોટ છે અને તે વાર્ષિક સરેરાશ ૭.૭ અબજ યુનિટ વીજળી ઉત્પન્ન કરશે.
આ પ્રોજેક્ટ, વીજળી ઉત્પન્ન કરવાની સાથે, યાંગત્ઝે નદીના ઉપરના ભાગોમાં પૂરનું જોખમ ઘટાડવામાં પણ મદદ કરશે.તેના બાંધકામમાં ૪૬ મિલિયન ઘન મીટરથી વધુ સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ જથ્થો એટલો મોટો છે કે તે પૃથ્વીના વિષુવવૃત્તની આસપાસ લગભગ ૧ મીટર ઊંચી દિવાલ બનાવી શકે છે.આનાથી ઉર્જા ઉત્પાદનમાં વધારો થશે અને કોલસા જેવા ઇંધણ પર નિર્ભરતા ઓછી થશે. આ હાઇડ્રોપાવર સ્ટેશન ફક્ત વીજળી ઉત્પન્ન કરવા માટે નથી; તે યાંગત્ઝે નદીના ઉપરના ભાગમાં પાણીના પ્રવાહને નિયંત્રિત કરશે.
આ મેગા ડેમનું બાંધકામ જુલાઈ ૨૦૨૫ માં શરૂ થયું હતું. તેનો ખર્ચ ૧૬૮ બિલિયન હોવાનો અંદાજ છે. તેની તીવ્રતાનો અંદાજ એ હકીકત પરથી લગાવી શકાય છે કે તેની વાર્ષિક વીજ ઉત્પાદન ક્ષમતા સાથે, તે વિશ્વના અન્ય તમામ હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સને વટાવી જશે.
ચીનમાં આ મેગા ડેમે ભારત અને બાંગ્લાદેશમાં ચિંતા ઉભી કરી છે. તેને ત્યાંના લાખો લોકો માટે એક મોટા ખતરા તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે. ભારતમાં, તેને પાણીનો બોમ્બ પણ કહેવામાં આવી રહ્યો છે. નિષ્ણાતોએ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે આ નવો ડેમ ચીનને યાર્લુંગ ત્સાંગપો નદીને નિયંત્રિત કરવાની શક્તિ આપશે.
યાર્લુંગ ત્સાંગપો નદી ભારતના અરુણાચલ પ્રદેશ અને આસામ તેમજ બાંગ્લાદેશમાંથી વહે છે. ભારતમાં તે બ્રહ્મપુત્ર અને બાંગ્લાદેશમાં જમુના તરીકે ઓળખાય છે. આ બંધ ત્યાં બનાવવામાં આવ્યો છે જ્યાં યાર્લુંગ ત્સાંગપો નદી વિશ્વની સૌથી ઊંડી ખીણ, યાર્લુંગ ત્સાંગપો ગ્રાન્ડ કેન્યોનમાંથી વહે છે. તે ઘોડાની નાળના આકારના ગ્રેટ બેન્ડ નજીક ઝડપથી વહે છે અને ભારત અને બાંગ્લાદેશમાં પ્રવેશ કરે છે.
