ઘણા નિષ્ણાતો કહી રહ્યા છે કે ભારતે ઇઝરાયલની વધુ નજીક જવાનું ટાળવું જોઈએ.
(એચ.એસ.એલ),New Delhi,તા.૨૨
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના વચગાળાના શાંતિ કરાર વચ્ચે, ભારત અને ઈઝરાયલ વચ્ચેના ગાઢ સંબંધોની ચર્ચા વિશ્વભરમાં થઈ રહી છે. વિશ્વભરના ઘણા નિષ્ણાતો પીએમ મોદીના નેતૃત્વમાં ભારત અને ઈઝરાયલ વચ્ચેના ગાઢ સંબંધો પર પ્રશ્નો ઉઠાવી રહ્યા છે. આ એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે ગાઝા યુદ્ધને લઈને ઈઝરાયલી પીએમ બેન્જામિન નેતન્યાહૂનો આંતરરાષ્ટ્રીય બહિષ્કાર કરવાની માંગ વધી રહી છે. વધુમાં, ઈરાન સોદા અને લેબનોનને લઈને યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને નેતન્યાહૂ વચ્ચે તણાવ વધ્યો છે. ટ્રમ્પે વારંવાર નેતન્યાહૂને ઠપકો આપ્યો છે. દરમિયાન, પીએમ મોદી સાથે નેતન્યાહૂની મિત્રતા ખડકાળ જેવી મજબૂત છે. ભારત અને ઇઝરાયલ વચ્ચેના સંબંધો નવી ઊંચાઈએ પહોંચી રહ્યા છે. હવે, ઘણા નિષ્ણાતો કહી રહ્યા છે કે ભારતે ઇઝરાયલની વધુ નજીક જવાનું ટાળવું જોઈએ.
બ્રિટિશ અખબાર ફાઇનાન્સિયલ ટાઇમ્સે ભારત અને ઇઝરાયલ વચ્ચેના મજબૂત સંબંધો પર એક લાંબો લેખ લખ્યો હતો. અખબારે લખ્યું હતું કે જ્યારે ટ્રમ્પ અને નેતન્યાહૂ વચ્ચેની મિત્રતા પશ્ચિમ એશિયા યુદ્ધને કારણે તંગ છે, ત્યારે એક “અણધાર્યું જોડાણ” ઉભરી રહ્યું છે. આ ભારતીય પીએમ મોદી અને નેતન્યાહૂ વચ્ચે છે. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે જ્યારે મોદી પહેલી વાર વડા પ્રધાન બન્યા હતા, ત્યારે તેમણે ૨૦૧૭ માં ઇઝરાયલની મુલાકાત લીધી હતી. નરેન્દ્ર મોદી આવું કરનાર પ્રથમ ભારતીય વડા પ્રધાન હતા. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે મોદી અને નેતન્યાહૂ બંને હવે આતંકવાદ સામેની લડાઈમાં એક થયા છે.
એફટીએ અહેવાલ આપ્યો છે કે ઓક્ટોબર ૨૦૨૩ માં, જ્યારે હમાસે ૧,૨૦૦ ઇઝરાયલીઓને મારી નાખ્યા, ત્યારે ફોન કરનાર પ્રથમ વ્યક્તિ ભારતીય વડા પ્રધાન મોદી હતા, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ કે યુરોપના નેતાઓ નહીં. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે પીએમ મોદીનો ફોન બંને દેશો વચ્ચેની મજબૂત મિત્રતા દર્શાવે છે. ભારત અને ઇઝરાયલ માત્ર આતંકવાદ પર જ નહીં પરંતુ શસ્ત્રો પર પણ ગાઢ સંબંધો ધરાવે છે. ઇઝરાયલ ભારતને બરાક એર ડિફેન્સ સિસ્ટમથી લઈને મિસાઇલો સુધી બધું જ પૂરું પાડે છે. ભારત ઇઝરાયલ પાસેથી અબજો ડોલરના શસ્ત્રો ખરીદે છે. ભારત ઇઝરાયલને કેટલાક શસ્ત્રો અને વિસ્ફોટકો પણ નિકાસ કરે છે.
આ અહેવાલ પછી, ઘણા અન્ય નિષ્ણાતોએ હવે જણાવ્યું છે કે તેહરાન ઈરાન યુદ્ધમાં વિજયી બન્યો છે. ઈરાન હજુ પણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નિયંત્રણ રાખે છે, તેથી ભારતે ઇઝરાયલની વધુ નજીક જવાનું ટાળવું જોઈએ. તેમણે જણાવ્યું હતું કે જ્યારે ભારત ઇઝરાયલ સાથેની મિત્રતા દ્વારા શસ્ત્રો અને ગુપ્ત માહિતી મેળવી રહ્યું છે, ત્યારે ઇરાન યુદ્ધે ભારતને એક પાઠ શીખવ્યો છેઃ તેણે યહૂદી રાજ્ય સાથે ખૂબ નજીકના સંબંધો વિકસાવવાનું ટાળવું જોઈએ. વધુમાં, લેબનોનમાં ઇઝરાયલી સૈન્યની કાર્યવાહીએ ભારતીય વિદેશ નીતિને જોખમમાં મૂકી છે.
નિષ્ણાતો કહે છે કે ઇરાન યુદ્ધ પછી, ઇરાન હવે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નિયંત્રણ રાખે છે. આ એ જ સાંકડો રસ્તો છે જેના દ્વારા સમગ્ર વિશ્વને ગેસ અને તેલ પૂરું પાડવામાં આવે છે. હોર્મુઝ બંધ થવાને કારણે, ભારતનો તેલ અને ગેસ પુરવઠો ભારે ઘટી ગયો છે. ભારત તેનો મોટાભાગનો ગેસ ખાડી દેશો કતાર અને યુએઈથી આયાત કરતો હતો. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે જો ભારતની વિદેશ નીતિ એક દેશ એટલે કે ઇઝરાયલની તરફેણ કરતી જોવા મળે છે, તો ઇરાન અને અન્ય જેવા ખાડી દેશો સાથેના તેના સંબંધો બગડી શકે છે. આનાથી ઊર્જા સુરક્ષા માટે કટોકટી ઊભી થશે. એટલું જ નહીં, અમેરિકા અને યુરોપમાં પણ ઇઝરાયલનો વિરોધ વધી રહ્યો છે, જે ભારત માટે તણાવ વધારી શકે છે. સ્પેન ખુલ્લેઆમ ઇઝરાયલનો વિરોધ કરી રહ્યું છે.
