New Delhi,તા.૨૭
ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડે સોમવારે દ્વિપક્ષીય વેપાર અને રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે મુક્ત વેપાર કરાર (એફટીએ) પર હસ્તાક્ષર કર્યા. પીયૂષ ગોયલ અને ન્યુઝીલેન્ડના વેપાર અને રોકાણ મંત્રી, ટોડ મેકલેની હાજરીમાં આ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. આ એફટીએ ભારતની ન્યુઝીલેન્ડમાં થતી નિકાસના ૧૦૦ ટકા સુધી ટેરિફ-મુક્ત ઍક્સેસ પ્રદાન કરશે. તે બધી ટેરિફ લાઇનો, એટલે કે, ઉત્પાદન શ્રેણીઓને આવરી લેશે. આ કાપડ, વસ્ત્રો, ચામડું, ફૂટવેર, રત્નો અને ઘરેણાં, એન્જિનિયરિંગ માલ અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડ જેવા શ્રમ-સઘન ક્ષેત્રોની સ્પર્ધાત્મકતામાં વધારો કરશે. આનાથી સૂક્ષ્મ, નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો અને રોજગારને વેગ મળવાની અપેક્ષા છે.
અગાઉ, ન્યુઝીલેન્ડે સિરામિક્સ, કાર્પેટ અને મોટર વાહનો અને તેમના ઘટકો જેવા ભારતીય ઉત્પાદનો પર ૧૦ ટકા સુધીનો ટેરિફ લાદ્યો હતો. હવે, ટેરિફ-મુક્ત બજાર ઍક્સેસ સાથે, ભારતીય ઉત્પાદનો અન્ય દેશોના માલ સાથે સ્પર્ધા કરી શકશે. કરાર હેઠળ, ભારતને તેના ઉત્પાદન ક્ષેત્ર માટે ડ્યુટી-મુક્ત કાચો માલ પણ મળશે, જેમ કે લાકડાના લોગ, કોકિંગ કોલસો અને મેટલ સ્ક્રેપ, જે ઉત્પાદન ખર્ચ ઘટાડશે અને વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મકતામાં વધારો કરશે. બીજી તરફ, ભારતે ૭૦.૦૩ ટકા ટેરિફ શ્રેણીઓ (જે મૂલ્ય દ્વારા દ્વિપક્ષીય વેપારનો ૯૫ ટકા હિસ્સો ધરાવે છે) પર ડ્યુટી છૂટછાટો આપી છે, જ્યારે સંવેદનશીલ ક્ષેત્રોને સુરક્ષિત રાખવા માટે ૨૯.૯૭ ટકા ટેરિફ શ્રેણીઓને બાકાત રાખવામાં આવી છે.
આ સંવેદનશીલ ઉત્પાદનોમાં મુખ્યત્વે ડેરી (દૂધ, ક્રીમ, ચીઝ, વગેરે), અન્ય પ્રાણી ઉત્પાદનો (ઘેટાં સિવાય), કૃષિ ઉત્પાદનો (ડુંગળી, ચણા, વટાણા, મકાઈ, બદામ), ખાંડ, કૃત્રિમ મધ, ચરબી અને તેલ, શસ્ત્રો અને દારૂગોળો, રત્નો અને ઘરેણાં અને તાંબુ અને એલ્યુમિનિયમ ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થાય છે. ભારત ન્યુઝીલેન્ડની લગભગ ૩૦ ટકા ટેરિફ શ્રેણીઓ પર ડ્યુટી નાબૂદ કરશે, જેમાં લાકડું, ઊન, ઘેટાં અને કાચા ચામડા જેવા ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થાય છે. ૩૫-૬૦ ટકા ટેરિફ શ્રેણીઓ ૩, ૫, ૭ અને ૧૦ વર્ષમાં તબક્કાવાર દૂર કરવામાં આવશે. આમાં પેટ્રોલિયમ તેલ, માલ્ટ અર્ક, વનસ્પતિ તેલ અને પસંદગીના મશીનરીનો સમાવેશ થાય છે.
ડ્યુટી મુક્તિ મેળવતા ન્યુઝીલેન્ડના ઉત્પાદનોમાં વાઇન, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, પોલિમર, એલ્યુમિનિયમ અને લોખંડ અને સ્ટીલ ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થાય છે. મનુકા મધ, સફરજન, કીવી ફળ અને આલ્બ્યુમિન જેવા કેટલાક ઉત્પાદનો ડ્યુટી રેટ ક્વોટા હેઠળ આવશે. કરારમાં ભારતમાં ૨૦ બિલિયનના રોકાણને સરળ બનાવવાની પ્રતિબદ્ધતા પણ શામેલ છે. જો રોકાણ લક્ષ્યો પૂર્ણ ન થાય તો તેને સંતુલિત કરવા માટે એક પુનઃસંતુલન કલમ પણ ઉમેરવામાં આવી છે. ૨૦૨૪ માં બંને દેશો વચ્ચે માલ અને સેવાઓમાં કુલ દ્વિપક્ષીય વેપાર ૨.૪ બિલિયન હતો.
