તા.09 એપ્રિલ નવકાર મંત્ર દિવસ
નવકાર મંત્ર દિવસનો પ્રારંભ અંદાજે 2020 પછી કરવામમાં આવ્યો હતો. કોરોનાકાળ દરમિયાન લોકોમાં માનસિક શાંતિ, સકારાત્મકતા અને સામૂહિક પ્રાર્થનાની જરૂરિયાત વધતા જૈન સમાજમાં એક વિચાર ઉભો થયો કે નવકાર મંત્રનું સામૂહિક જાપ એક વિશાળ સ્તરે કરવવામાં આવે. વિવિધ જૈન સાધ્વીઓ અને આધ્યાત્મિક આગેવાનો દ્વારા આ વિચારને આગળ વધારવામાં આવ્યો અને એક નિશ્ચિત દિવસ એટલે 09 એપ્રિલના રોજ લાખો લોકો એકસાથે નવકાર મંત્રનો જાપ કરે તેની શરૂઆત થઈ. વર્ષ 2020 બાદ દર વર્ષે તા.09 એપ્રિલના રોજ નવકાર મંત્ર દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે.
નવકાર મંત્ર (Namokar Mantra) જૈન ધર્મનો સર્વોચ્ચ અને સૌથી પવિત્ર મંત્ર માનવામાં આવે છે. આ મંત્રને “મંત્રોમાં રાજા” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, કારણ કે તે દરેક પ્રકારની આધ્યાત્મિક પ્રગતિ માટે આધારરૂપ છે. આ મંત્રમાં કોઈ વ્યક્તિ, ભગવાન અથવા ખાસ દેવતાનું નામ નથી. તે બધા સદ્ગુણો ધરાવતા મહાન આત્માઓને નમન કરે છે, જે જીવનમાં પરમ શાંતિ અને મુક્તિ પ્રાપ્ત કરી ચૂક્યા છે અથવા તે માર્ગ પર આગળ વધી રહ્યા છે.
નવકાર મંત્ર વિશે વિશેષ માહિતી:
પાંચ પદ (પંચ પરમેષ્ઠિ): આ મંત્રમાં પાંચ પદો દ્વારા પાંચ પવિત્ર આત્માઓને નમસ્કાર કરવામાં આવ્યા છે.
નમો અરિહંતાણં: કર્મરૂપી શત્રુઓનો નાશ કરનાર અરિહંતોને નમસ્કાર.
નમો સિદ્ધાણં: આઠ પ્રકારના કર્મમુક્ત સિદ્ધોને નમસ્કાર.
નમો આયરિયાણં: આચાર્ય (સંઘના અધિપતિ) ને નમસ્કાર.
નમો ઉવઝાયાણં: ઉપાધ્યાય (શાસ્ત્રના શિક્ષક) ને નમસ્કાર.
નમો લોએ સવ્વ સાહૂણં: લોકમાં રહેલા તમામ સાધુઓને નમસ્કાર.
મહત્વ: આ મંત્ર કોઈપણ ચોક્કસ વ્યક્તિ, ધર્મ કે સંપ્રદાયના નામ પર નથી, પરંતુ આત્મિક ગુણોને નમસ્કાર કરે છે.
ફળ: નવકાર મંત્રનું જાપ અને સ્મરણ કરવાથી પાપોનો નાશ થાય છે અને તમામ મંગલોમાં આ મંગલ શ્રેષ્ઠ છે.
ઉપયોગ: જૈન ધર્મના અનુયાયીઓ રોજની પૂજા, પ્રાર્થના અને કોઈ પણ શુભ કાર્યની શરૂઆતમાં આ મંત્રનું સ્મરણ કરે છે. નવકાર મંત્રનું મહત્ત્વ એમાં છે કે તે માણસને સદ્ગુણો તરફ દોરી જાય છે. આ મંત્રનો નિયમિત જાપ કરવાથી મનમાં શાંતિ, સકારાત્મકતા અને આત્મવિશ્વાસ વધે છે. તે આપણને વિનમ્રતા, સહનશીલતા અને સદાચાર શીખવે છે. જૈન ધર્મમાં કોઈ પણ શુભ કાર્ય પહેલાં નવકાર મંત્ર બોલવાની પરંપરા છે. આ મંત્ર માત્ર ધાર્મિક જ નથી, પરંતુ એક આધ્યાત્મિક માર્ગદર્શન છે, જે જીવનને સાચી દિશામાં આગળ વધારવા પ્રેરણા આપે છે.
સારાંશમાં, નવકાર મંત્ર એ માત્ર શબ્દોનો સમૂહ નથી, પરંતુ એક એવી શક્તિ છે જે આત્માને શુદ્ધ અને મજબૂત બનાવે છે.
– મિત્તલ ખેતાણી (મો. 98242 21999)
