New Delhi,તા.11
ભારત સરકાર સેમિકોન ઇન્ડિયા ફ્યુચર સ્કિલ્સ ટેલેન્ટ કમિટીના અહેવાલ પર નજર રાખી રહી છે, જેમાં જણાવાયું છે કે 2032 સુધીમાં વેરી લાર્જ સ્કેલ ઇન્ટિગ્રેશન (VLSI) ચિપ ડિઝાઇન ક્ષેત્રમાં અંદાજે 2,75,000 વધારાના કર્મચારીઓની જરૂર પડશે.
એટલું જ નહીં, ફેબ (ફેબ્રિકેશન પ્રક્રિયા) અને ATMP (એસેમ્બલી, ટેસ્ટિંગ, માર્કિંગ અને પેકેજિંગ) સુવિધાઓને પણ આગામી દસ વર્ષમાં અનુક્રમે 25,000 અને 29,000 કુશળ કર્મચારીઓની જરૂર પડશે.
આ જરૂરિયાતની તુલનામાં, હાલમાં દેશમાં કુશળ કાર્યબળની ઉપલબ્ધતા અને તૈયારીની ગતિ ખૂબ જ ઓછી છે. આને ધ્યાનમાં રાખીને, કૌશલ્ય વિકાસ અને ઉદ્યોગસાહસિકતા મંત્રાલયે ’ઇન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમ વર્કફોર્સ ડેવલપમેન્ટ સ્ટ્રેટેજી રિપોર્ટ-2025’ તૈયાર કર્યો છે. તેણે ઘણી ભલામણો સાથેનો રોડમેપ સૂચવ્યો છે, જેને સરકાર અમલમાં મૂકવા માટે તૈયાર છે.
દર વર્ષે 15 લાખથી વધુ ઇજનેરો તૈયાર થાય છે :
ભારતીય સેમિકન્ડક્ટર ઉદ્યોગની વર્તમાન સ્થિતિ અને ભવિષ્યની સંભાવનાઓ પરનો આ અહેવાલ તાજેતરમાં કૌશલ્ય વિકાસ અને ઉદ્યોગસાહસિકતા રાજ્ય મંત્રી (સ્વતંત્ર હવાલો) જયંત ચૌધરીએ લોન્ચ કર્યો હતો.
અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ભારતમાં દર વર્ષે 15 લાખથી વધુ ઇજનેરો ઉત્પન્ન થાય છે, જેમાંથી ત્રણ ટકા કરતા ઓછાને સેમિકન્ડક્ટર ઉદ્યોગ માટે કુશળ ગણવામાં આવે છે.
જોકે ભારતે વર્ષોથી ચિપ ડિઝાઇનમાં મોટી પ્રગતિ કરી છે, જેના પરિણામે 1,25,000 થી વધુ એન્જિનિયરો ડિઝાઇન સેવાઓમાં રોકાયેલા છે, તેમ છતાં ફેબ ઓપરેટરો, પ્રોસેસ ટેકનિશિયન અને ATMP એન્જિનિયરોની હજુ પણ મોટી અછત છે. આ કુશળતા સમગ્ર સેમિન્ડડક્ટર મૂલ્ય શૃંખલા માટે આવશ્યક છે.
આ બજાર 64 બિલિયનનું હોવાની અપેક્ષા છે.
હકીકતમાં, નિષ્ણાતોએ સ્વીકાર્યું છે કે ભારત સૌથી ઝડપથી વિકસતા ડિજિટલ અર્થતંત્રોમાંનું એક છે અને સેમિન્ડડક્ટર ઉદ્યોગ તેમાં મોટી ભૂમિકા ભજવી શકે છે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઉભરતી ટેકનોલોજીની વધતી માંગ સાથે, ભારતનું સેમિન્ડડક્ટર બજાર 2021 માં 27 બિલિયનથી વધીને 2026 સુધીમાં 64 બિલિયન થવાની ધારણા છે.
આને ધ્યાનમાં રાખીને, સરકારે સેમિન્ડડક્ટર ડિઝાઇન, ઉત્પાદન અને સંશોધનને પ્રોત્સાહન આપવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે 76,000 કરોડ રૂપિયાના બજેટ સાથે સેમિકોન ઇન્ડિયા પ્રોગ્રામ શરૂ કર્યો છે. આ સરકારી અહેવાલમાં મેકેન્ઝીના અહેવાલ ’ધ સેમિન્ડડક્ટર ડિકેડ: અ ટ્રિલિયન-ડોલર ઇન્ડસ્ટ્રી’નો પણ ઉલ્લેખ છે, જે મુજબ સેમિન્ડડક્ટર ઉદ્યોગમાં આ તેજી આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), ઇન્ટરનેટ ઓફ થિંગ્સ (IoT), રોબોટિક્સ અને 5G જેવી અદ્યતન તકનીકોના વ્યાપક અપનાવવા અને ડેટા પ્રોસેસિંગ, સ્ટોરેજ અને ટ્રાન્સમિશન ક્ષમતામાં વધારો કરવાની માંગને કારણે છે.
ટેકનિકલ અભ્યાસક્રમો શરૂ કરવા માટે સૂચન
2020 માં ભારતીય સેમિન્ડડક્ટર બજાર 15 બિલિયન હતું અને 2025 સુધીમાં તે વધીને 64 બિલિયન અને 2030 સુધીમાં 110 બિલિયન થવાની ધારણા છે, જે વૈશ્વિક માંગના લગભગ 10 ટકા છે. કૌશલ્ય વિકાસ નિષ્ણાતોએ અહેવાલમાં જણાવ્યું હતું કે સેમિન્ડડક્ટર ઉદ્યોગ માટે કોઈને તૈયાર કરવા માટે વિવિધ વિષયોમાં મજબૂત પાયો જરૂરી છે.
ભૌતિકશાસ્ત્ર, રસાયણ વિજ્ઞાન, ઇલેક્ટ્રિકલ એન્જિનિયરિંગ અને કમ્પ્યુટર સાયન્સના મૂળભૂત સિદ્ધાંતોને સમજીને, શીખનારને સેમિન્ડડક્ટર ઉપકરણો, ઉત્પાદન પ્રક્રિયાઓ, ડિઝાઇન તકનીકોનું અન્વેષણ કરવા માટે તૈયાર કરી શકાય છે.
ધીમે ધીમે, તે નેનો ટેકનોલોજી, મટીરીયલ સાયન્સ અને સર્કિટ ડિઝાઇન જેવા ચોક્કસ ક્ષેત્રોમાં પણ આગળ વધી શકે છે. આ સ્ટ્રેટેજી રિપોર્ટમાં, નિષ્ણાતોએ શાળા સ્તરેથી જ કેટલાક ટેકનિકલ અભ્યાસક્રમો શરૂ કરવાનું સૂચન કર્યું છે. તે વિવિધ મંત્રાલયો સાથે સંબંધિત હોવાથી, કૌશલ્ય વિકાસ મંત્રાલય આ તમામ મંત્રાલયો સાથે સહયોગમાં આ સ્ટ્રેટેજી અને રોડમેપ પર આગળ વધવા માટે પહેલ કરી રહ્યું છે.
