New Delhi,તા.૨૯
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને વધતા વૈશ્વિક તણાવ છતાં, ભારતીય અર્થતંત્ર તેની મજબૂતાઈ જાળવી રાખવા માટે તૈયાર છે. Reserve Bank of India તેના વાર્ષિક અહેવાલ ૨૦૨૫-૨૬ માં કહ્યું છે કે મજબૂત સ્થાનિક માળખાગત સુવિધાઓના કારણે ભારત આર્થિક વિકાસના માર્ગ પર ઝડપથી પ્રગતિ કરવાનું ચાલુ રાખશેફુગાવાની અસરઃ જો વપરાશ ધીમો પડે છે, તો વિકાસ દરને અસર થઈ શકે છે આઘાત; હ્લસ્ઝ્રય્ માંગમાં ઘટાડાની આશંકા ચિંતાઓ ઉભી કરે છે રિપોર્ટ મુજબ, કોર્પોરેટ અને બેંકિંગ ક્ષેત્રોની સ્વસ્થ બેલેન્સ શીટ અને સરકાર દ્વારા મૂડી ખર્ચ પર સતત ભાર આ મજબૂત વૃદ્ધિ માર્ગને ટેકો આપશે.
ભારત નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ માં સૌથી ઝડપથી વિકસતું મુખ્ય અર્થતંત્ર રહ્યું છે, જેમાં ૭.૬ ટકા જીડીપી વૃદ્ધિનો અંદાજ છે, જે પાછલા વર્ષના ૭.૧ ટકાથી સુધારો છે. મજબૂત સ્થાનિક વપરાશ, સતત રોકાણ અને સક્રિય નીતિ પહેલ દ્વારા આ વૃદ્ધિ દરને સંપૂર્ણ સમર્થન મળ્યું છે. કેન્દ્રીય બેંકે ચેતવણી આપી છે કે પશ્ચિમ એશિયા સંઘર્ષ ૨૦૨૬ માં વૈશ્વિક વિકાસ પર સૌથી મોટા દબાણ તરીકે ઉભરી આવ્યો છે, જે વેપાર અને નાણાકીય બજારો માટે જોખમ ઊભું કરે છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ માટે ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક આધારિત ફુગાવાનો દર ૪.૬ ટકા રહેવાનો અંદાજ છે, જે ૨૦૨૫-૨૬ માં ૨.૧ ટકા કરતા નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે. Reserve Bank of India ના મતે, વૈશ્વિક ઇંધણ અને કોમોડિટીના ભાવમાં વધારો જેવા પરિબળો ફુગાવાના જોખમોમાં વધારો કરી શકે છે. વધુમાં, આ ભૂ-રાજકીય જોખમો ઇનપુટ અને શ્રમ ખર્ચમાં વધારો તેમજ વિનિમય દરમાં વધઘટ તરફ દોરી શકે છે.
રાજકોષીય મોરચે કેન્દ્ર સરકારના સતત પ્રયાસો સફળ થતા દેખાય છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ માટે કુલ રાજકોષીય ખાધ જીડીપીના ૪.૪ ટકા હતી, જે સરકારના મધ્યમ ગાળાના લક્ષ્ય ૪.૫ ટકાથી ઓછી છે. સરકારે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ માટે રાજકોષીય ખાધનો લક્ષ્ય જીડીપીના ૪.૩ ટકા નક્કી કર્યો છે, જે તાજેતરના વર્ષોમાં હાથ ધરવામાં આવેલા સતત રાજકોષીય એકત્રીકરણ પ્રયાસોને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
ફુગાવાના સતત વિકસતા જોખમોને ધ્યાનમાં રાખીને, આરબીઆઇ ભવિષ્યમાં નાણાકીય નીતિ પર સાવચેતીભર્યું વલણ અપનાવી શકે છે. ફુગાવામાં તીવ્ર ઘટાડાને કારણે, નાણાકીય નીતિ સમિતિએ ૨૦૨૫-૨૬ દરમિયાન પોલિસી રેપો રેટમાં ૧૦૦ બેસિસ પોઇન્ટનો ઘટાડો કર્યો. જોકે, એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં,એમપીસીએ સર્વાનુમતે રેપો રેટને ૫.૨૫ ટકા પર યથાવત રાખવાનો નિર્ણય લીધો અને વધતા ભૂ-રાજકીય જોખમો વચ્ચે વૃદ્ધિ અને ફુગાવાના દૃષ્ટિકોણને ધ્યાનમાં રાખીને તેનું ’તટસ્થ’ વલણ જાળવી રાખ્યું.
જ્યારે પશ્ચિમ એશિયામાં લાંબા સમય સુધી ચાલતા સંઘર્ષના કેટલાક જોખમો બાકી છે, ત્યારે ભારતના મજબૂત મેક્રોઇકોનોમિક ફંડામેન્ટલ્સ અર્થતંત્રને ટેકો આપશે. પુનરાવર્તિત પુરવઠાના આંચકા અને ભૂ-રાજકીય અસ્થિરતા વચ્ચે વૃદ્ધિની ચિંતાઓ અને ફુગાવાના નિયંત્રણને સંતુલિત કરવું એ વિશ્વભરની કેન્દ્રીય બેંકો માટે આગળ વધવા માટે એક મોટો પડકાર રહેશે. જોકે, અનિશ્ચિત વૈશ્વિક વાતાવરણ હોવા છતાં, મજબૂત સ્થાનિક માંગ ભારત માટે મુખ્ય વૃદ્ધિ ચાલક રહેશે.
