New Delhi, તા.20
મધ્ય પૂર્વમાં ભયાનક યુધ્ધ વચ્ચે ભારતને બેવડો માર પડી રહ્યો હોય તેમ પેટ્રોલિયમ કટોકટી ઉપરાંત કરન્સી માર્કેટમાં પણ તિવ્ર અસર છે. કરન્સી માર્કેટમાં આજે ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયો અત્યાર સુધીના ઇતિહાસમાં પ્રથમવાર 93ની સપાટીની નીચે ઉતરી 93.ર1 થઇ ગયો હતો. આવતા દિવસોમાં મોંઘવારી સહિતના મોરચે મોટા પડકારો સર્જાવાની શંકા છે.
આજે (શુક્રવારે) રૂપિયો રેકોર્ડ નીચા સ્તરે ગબડ્યો, પહેલી વાર 93 રૂપિયાના સ્તરને પાર કર્યો કારણ કે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો અને પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવને કારણે ચલણ પર નવેસરથી દબાણ આવ્યું.
શરૂઆતના વેપારમાં યુએસ ડોલર સામે તે 93.15 રૂપિયા સુધી નબળો પડ્યો, જેના કારણે રોકાણકારોએ ગલ્ફમાં વધી રહેલા સંઘર્ષ પર પ્રતિક્રિયા આપતા તાજેતરના નુકસાનને વધારી દીધું, જેના કારણે ઉર્જા માળખાગત સુવિધાઓ ખોરવાઈ ગઈ છે અને તેલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થયો છે.
લાંબા સમય સુધી પુરવઠામાં વિક્ષેપ પડવાની આશંકા વચ્ચે બે્રન્ટ ક્રૂડ 100 પ્રતિ બેરલની ઉપર મજબૂતીથી જળવાઈ રહ્યું છે, જે ભારત માટે એક મુખ્ય ચિંતાનો વિષય છે, જે તેની તેલ જરૂરિયાતોનો મોટો હિસ્સો આયાત કરે છે. તેલના ઊંચા ભાવ દેશના આયાત બિલમાં વધારો કરે છે, ડોલરની માંગમાં વધારો કરે છે અને રૂપિયા પર નીચે તરફ દબાણ લાવે છે.
તે જ સમયે, વધતી જતી ભૂ-રાજકીય અનિશ્ચિતતાએ વૈશ્વિક સ્તરે જોખમ-મુક્તિનો મૂડ ઉભો કર્યો છે, રોકાણકારો યુએસ ડોલર જેવી સલામત-આશ્રયસ્થાન સંપત્તિ તરફ આગળ વધી રહ્યા છે.
આનાથી ડોલર મજબૂત થયો છે અને રૂપિયા સહિત ઉભરતા બજારોના ચલણો પર ભાર પડ્યો છે. અનિશ્ચિતતા વચ્ચે વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII) એ પણ ભારતીય શેરબજારમાં વેચાણ વધાર્યું છે, જેનાથી દબાણમાં વધુ વધારો થયો છે.
જ્યારે વૈશ્વિક ભંડોળ નાણાં પાછા ખેંચી લે છે, ત્યારે તેઓ રૂપિયાને ડોલરમાં રૂપાંતરિત કરે છે, જેનાથી ચલણના ઘટાડાને વેગ મળે છે. યુએસ ફેડરલ રિઝર્વના સાવધ વલણથી દબાણમાં વધારો થયો છે.
વ્યાજદરમાં ઘટાડા માટે મર્યાદિત અવકાશ અને ફુગાવાના જોખમો હજુ પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા હોવાથી, ડોલર મજબૂત રહ્યો છે, જેના કારણે વૈશ્વિક પ્રવાહિતામાં ઘટાડો થયો છે અને ઉભરતા બજારોનું આકર્ષણ ઓછું થયું છે.
ભારત માટે, આ અસરો ચલણ બજારથી આગળ વધે છે. નબળો રૂપિયો, ક્રૂડ ઓઇલના વધેલા ભાવ સાથે, આયાતી ફુગાવો વધારી શકે છે, ખાસ કરીને ઇંધણ અને કોમોડિટીઝમાં, અને વ્યવસાયો અને ગ્રાહકો માટે ખર્ચમાં વધારો કરી શકે છે.
બજારના સહભાગીઓ હવે પશ્ચિમ એશિયાના સંઘર્ષમાં થયેલા વિકાસ, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં થતી હિલચાલ અને રૂપિયાને સ્થિર કરવા માટે ભારતીય રિઝર્વ બેંક તરફથી હસ્તક્ષેપના કોઈપણ સંકેતો પર નજીકથી નજર રાખશે.
