ખાંડના ભાવમાં વધારો થવાનું શરૂ થયું ત્યારે સરકારને તેની જાણ થઈ હોત તો તે વધુ સારું હોત. છેલ્લા બે મહિનામાં ખાંડના ભાવમાં આશરે ૪૦%નો વધારો થયો છે તે અવગણી શકાય નહીં. સરકારે સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યું છે કે આ પેટ્રોલમાં ઇથેનોલ ભેળસેળને કારણે થયું છે, ખરાબ હવામાનને કારણે શેરડીના પાકને નુકસાન, સ્થાનિક ખાંડના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ખાંડના ભાવમાં વધારો થવાનું કારણ છે.
સરકારના મતે, ઇથેનોલ માટે વપરાતી ખાંડનો હિસ્સો ઘટ્યો છે. તેણે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે દેશમાં ઉત્પાદિત ઇથેનોલનો લગભગ ત્રણ-ચતુર્થાંશ ભાગ અનાજ, ખાસ કરીને મકાઈમાંથી આવે છે. આમ છતાં, તહેવારોની મોસમ દરમિયાન ખાંડની માંગ વધવાની ધારણા હોવી જોઈએ, અને સંગ્રહખોરો તેનો લાભ લઈ શકે છે. એ નોંધવું જોઈએ કે એકવાર કોઈપણ આવશ્યક ચીજવસ્તુના ભાવ વધવા લાગે, તો તેને તાત્કાલિક રોકવું અશક્ય છે.
એ જોવાનું બાકી છે કે ખાંડના વધતા ભાવને નિયંત્રિત કરવા માટે સરકારના પગલાં, જેમ કે ૧૦ લાખ ટન ખાંડની આયાત કરવી, ડીલરો માટે સંગ્રહ મર્યાદા નક્કી કરવી અને સંગ્રહખોરો સામે પગલાં લેવા, ઇચ્છિત પરિણામો આપી રહ્યા છે કે કેમ.
જોકે સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ઇથેનોલ નીતિ ખાંડના ભાવ વધારાનું કારણ નથી, વિરોધી રાજકીય પક્ષો આ સાબિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. તેમને આ તક મળી છે કારણ કે સરકારે પોતે સ્વીકાર્યું હતું કે ઇથેનોલ-મિશ્રિત પેટ્રોલ વાહનોનું માઇલેજ ઘટાડે છે. સરકાર એ વાત પર ભાર મૂકે છે કે ઇથેનોલ નીતિથી ખાંડ ઉદ્યોગને ફાયદો થયો છે, ખાંડ મિલોની નાણાકીય સ્થિતિમાં સુધારો થયો છે અને શેરડીના ખેડૂતોને ચુકવણીની સમસ્યાઓનું નિરાકરણ સરળ બન્યું છે તે સૂચવે છે કે તે તેની નીતિ પર પુનર્વિચાર કરશે નહીં.
જો એવું માની લેવામાં આવે કે ઇથેનોલ નીતિ ખાંડના ભાવ વધારાનું કારણ નથી, તો પણ એ વાતને અવગણી શકાય નહીં કે ઈ-૨૦ ઇંધણ એક વિવાદાસ્પદ મુદ્દો બની ગયો છે. જ્યારે એ વાત સાચી છે કે ઇથેનોલ નીતિ પેટ્રોલિયમ આયાત પર ખર્ચાતા વિદેશી હૂંડિયામણને બચાવવામાં સફળ રહી છે, ત્યારે આ નીતિ પર પુનર્વિચાર કરવાનો અને વિદેશી હૂંડિયામણની બચત એકંદરે કેટલી અસરકારક છે તેનું મૂલ્યાંકન કરવાનો સમય આવી ગયો છે.
ઇથેનોલ નીતિ ખાદ્ય સુરક્ષા માટે ખતરો ઉભો કરશે કે નહીં તે પણ ધ્યાનમાં લેવું મહત્વપૂર્ણ છે. એ પણ મૂલ્યાંકન કરવું જોઈએ કે શું ઈ-૨૦ ઇંધણ પર્યાવરણને સુરક્ષિત રાખવામાં મદદ કરી રહ્યું છે.
