જેમ કે વૈશ્વિક સ્તરે અનુમાન લગાવવામાં આવી રહ્યું હતું કે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં ટ્રમ્પની જીત બાદ વિશ્વ પરિવર્તન તરફ આગળ વધશે, કારણ કે તેમણે તેમના ચૂંટણી પ્રચારમાં ઘણા વચનો આપ્યા હતા, જેને તેઓ ધીરે ધીરે પૂરા કરી રહ્યા છે, આ સંદર્ભમાં હવે તેમણે 18 ફેબ્રુઆરી 2025ના રોજ સાઉદી અરેબિયાના રિયાધમાં એક બેઠકનું આયોજન કર્યું હતું, જેમાં રશિયા અને અમેરિકાના વિદેશ મંત્રીઓએ ભાગ લીધો હતો. બન્યું એવું કે ઘણા ઇયુ સભ્ય દેશો અલગ-અલગ ધૂન ગાઈ રહ્યા છે.તમને જણાવી દઈએ કે રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે લગભગ ત્રણ વર્ષથી ચાલી રહેલ યુદ્ધ હવે સમાપ્ત થઈ શકે છે.અમેરિકા અને રશિયા,સાઉદી અરેબિયામાં સમાધાનની સંભાવના વચ્ચે સોમવારે સતત ચોથા દિવસે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે અને રશિયા પર લગાવવામાં આવેલા પ્રતિબંધો હળવા થશે અને તેની માત્ર આશંકા સાથે જ તેલના ભાવમાં ઘટાડો થયો છે.વિશ્વના દેશો પર ટ્રમ્પ દ્વારા લાદવામાં આવેલા ટેરિફને કારણે આર્થિક વિકાસ ધીમો પડી જવાની અને ઉર્જાની માંગમાં ઘટાડો થવાની આશંકા પણ દેખાઈ રહી છે.વૈશ્વિક ક્રૂડ ટ્રેડમાર્ક બ્રેન્ટ, રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચેની શાંતિથી ભારતને કેવી રીતે ફાયદો થશે? રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચેના શાંતિ કરારથી ભારતને ઘણો ફાયદો થવાનો છે, કારણ કે રશિયા ભારતનું ટોચનું ક્રૂડ ઓઈલ સપ્લાયર છે.એક માહિતી અનુસાર, ડિસેમ્બર 2024માં ભારતની કુલ ક્રૂડ ઓઈલની આયાતમાં રશિયન ઓઈલનો હિસ્સો 31% હતો, જ્યારે નવેમ્બર 2024માં તે 36% હતો. રશિયાના તેલ પર લગાવવામાં આવેલા પ્રતિબંધોને કારણે ભારતને તેલના વેપારમાં મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે, પરંતુ જો રશિયા પર લગાવવામાં આવેલા પ્રતિબંધો હટાવવામાં આવે તો ભારતની વિકાસશીલ અર્થવ્યવસ્થાને ફાયદો થશે જેના આધારે તેલના ભાવમાં ઘટાડો અને મોંઘવારી વધશે તો ભારતમાં પણ ઘટાડો થશે. જ્યારે તેલ સસ્તું થાય છે, ત્યારે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પણ ઘટાડો થાય છે, જે માલના પરિવહનનો ખર્ચ ઘટાડે છે. પરિવહન ખર્ચમાં ઘટાડો થવાને કારણે માલના ભાવમાં ઘટાડો થયો છે અને ફુગાવાનો દર ઓછો છે.ટેરિફ અને ગેરકાયદે વસાહતીઓને હટાવવાની કાર્યવાહી બાદ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ હવે રશિયા યુક્રેન યુદ્ધને રોકવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા હોવાથી, આજે આપણે મીડિયામાં ઉપલબ્ધ માહિતીની મદદથી આ લેખ દ્વારા ચર્ચા કરીશું, રશિયા યુક્રેન શાંતિ વાટાઘાટો સાઉદી અરેબિયાના રિયાધમાં શરૂ થશે.મંત્રણામાં યુરોપિયન યુનિયન અને યુક્રેનની ભાગીદારી ન થવાથી ગભરાટ છે, શાંતિ સમજૂતીથી ભારતને શું ફાયદો થશે?
મિત્રો, જો આપણે પાંચ મુદ્દાઓમાં રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધને રોકવાના અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિના નિર્ણય પરના સંશય વિશે વાત કરીએ, તો એક અહેવાલ અનુસાર, એવું માનવામાં આવે છે કે ટ્રમ્પ રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધને વર્ષના અંત સુધીમાં અટકાવી શકે છે અને ઇસ્ટર સુધી નહીં.ખેર, આપણે એ પણ સમજવું પડશે કે આ યુદ્ધને રોકવું એટલું સરળ નથી જેટલું ટ્રમ્પ વિચારે છે, કારણ કે એક તરફ ટ્રમ્પ અને પુતિન યુદ્ધવિરામ માટે સંમત થઈ રહ્યા છે, પરંતુ યુક્રેન અને યુરોપ તેના વિશે જો અને બટ કહી રહ્યા છે, આવી સ્થિતિમાં, આ સમાચારમાં, આપણે 5 મુદ્દાઓમાં સમજીશું કે આ યુદ્ધ સમાપ્ત થવામાં હજુ કેટલા દિવસો લાગશે? (1) રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધને રોકવું એટલું સરળ નથી કારણ કે એવા ઘણા દેશો છે જે યુક્રેનને સમર્થન આપી રહ્યા છે અને યુક્રેનને સમર્થન આપી રહ્યા છે. આમાં સૌથી મોટું નામ બ્રિટનના કેપીએમ કીર સ્ટારમર નું છે, હાલમાં જ સ્ટારમેરે કહ્યું છે કે તે યુક્રેનમાં પોતાની સેના મોકલવા માટે તૈયાર છે. સ્ટારમેરે કહ્યું હતું કે બ્રિટન રશિયા સામેના યુદ્ધમાં યુક્રેનને મજબૂત સમર્થન આપવાનું ચાલુ રાખશે. જ્યારે અમેરિકા ઝેલેન્સકીની આ શરતોને સ્વીકારશે ત્યારે જ તેઓ શાંતિ કરાર માટે તૈયાર થશે.આ પછી જ યુક્રેન કોઈ નિર્ણય લેશે, તેનાથી સ્પષ્ટપણે સમજી શકાય છે કે આ યુદ્ધને 20 વર્ષ સુધી રોકવું શક્ય નથી.આ બેઠકમાં જર્મની, યુનાઈટેડ કિંગડમ, નેધરલેન્ડ, ઈટાલી પોલેન્ડ, સ્પેન અને ડેનમાર્કના ટોચના નેતાઓ ભાગ લઈ શકે છે. (5) એટલું જ નહીં,આ યુદ્ધને રોકવામાં ઝેલેન્સકી ને તાકાત આપનાર નાટોની પણ કોઈ ઓછી ભૂમિકા નથી. હકીકતમાં, નાટો વારંવાર યુક્રેનને તેના સંગઠનમાં સામેલ કરવા માટે કહી રહ્યું છે, પરંતુ તેનો સમાવેશ કરતું નથી. આ ઉપરાંત, તે સમાન સૈન્ય શક્તિ પણ આપી રહ્યું છે, આવી સ્થિતિમાં એવું માનવામાં આવે છે કે 20 ફેબ્રુઆરી એટલે કે ઇસ્ટર ડે સુધીમાં આ સમજૂતી પર પહોંચવું ખૂબ મુશ્કેલ હશે.
મિત્રો, જો યુદ્ધ વિરામ અથવા યુદ્ધ સમાપ્ત થવાની સંભાવનાને કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ભારે ઘટાડા વિશે વાત કરીએ તો તેનો ફાયદો ભારતને થશે, તો રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે લગભગ ત્રણ વર્ષથી ચાલી રહેલું યુદ્ધ હવે સમાપ્ત થઈ શકે છે, અમેરિકા અને રશિયા બંને દેશો વચ્ચે શાંતિ સમજૂતી માટે સાઉદીઅરેબિયામાં મળવા જઈ રહ્યા છે,જેના કારણે ક્રૂડના ભાવમાં ચાર દિવસ સુધી ઘટાડો થવાની સંભાવના જોવા મળી રહી છે. સોમવારે,રશિયા- યુક્રેન શાંતિ સમજૂતીના કારણે, રશિયા પર લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધો હળવા કરવામાં આવશે અને તેલના ભાવ નીચે જવાની સંભાવના છે.અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા વિશ્વના દેશો પર લાદવામાં આવેલા ટેરિફથી પણ આર્થિક વૃદ્ધિ ધીમી પડવાની અને ઊર્જાની માંગમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા છે.આ ચિંતાઓની અસર તેલની કિંમતો પર પણ જોવા મળી રહી છે,વૈશ્વિક ક્રૂડ ટ્રેડમાર્ક બ્રેન્ટમાં સતત ઘટાડો થઈ રહ્યો છે,વૈશ્વિકબેન્ચમાર્ક બ્રેન્ટ ક્રૂડ સોમવારે 20 સેન્ટ્સ અથવા 0.2 ટકા ઘટીને $74.59 પ્રતિ બેરલ થઈ ગયો છે. યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને તેમના વહીવટીતંત્રના અધિકારીઓએ યુક્રેનમાં યુદ્ધ સમાપ્ત કરવા માટે રશિયા સાથે વાતચીત શરૂ કરી છે અને ત્યારથી બ્રેન્ટના ભાવમાં ચાર ટકાનો ઘટાડો થયો છે. તે જ સમયે, અમેરિકાના પશ્ચિમ ટેક્સાસ ક્રૂડ સોમવારે 23 સેન્ટ્સ અથવા 0.3 ટકા ઘટીને બેરલ દીઠ $ 70.51 પર હતું. છેલ્લા ચાર સત્રોમાં WTI 3.8 ટકા ઘટ્યો છે અને સોમવારે તે ઘટીને $70.12 પ્રતિ બેરલ થઈ ગયો છે.30 ડિસેમ્બર પછી WTIમાં આ સૌથી મોટો ઘટાડો છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિએ રવિવારે કહ્યું કે તેઓ યુક્રેનમાં યુદ્ધ સમાપ્ત કરવા પર ચર્ચા કરવા માટે ખૂબ જ જલ્દી રશિયન રાષ્ટ્રપતિને મળી શકે છે.24 ફેબ્રુઆરી, 2022 ના રોજ, યુક્રેન સાથે યુદ્ધ શરૂ કરવા માટે યુ.એસ. અને ઇયુ એ રશિયા પર સખત પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા, જેમાં તેના તેલની નિકાસ પરના પ્રતિબંધને કારણે રશિયાના સમુદ્રી તેલના પુરવઠામાં ઘણો ઘટાડો થયો હતો, જે વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠાને વેગ આપી શકે છે.
મિત્રો, જો આપણે યુક્રેન અને યુરોપિયન યુનિયનના સભ્યોને શાંતિ પ્રક્રિયાની બેઠકમાં આમંત્રણ ન આપવાના ગુસ્સાની વાત કરીએ તો યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિએ કડક વલણ અપનાવ્યું છે અને ચેતવણી આપી છે કે યુક્રેનની ભાગીદારી વિના કોઈપણ મંત્રણાનું પરિણામ તેમના માટે અસ્વીકાર્ય હશે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે જો કિવને મંત્રણામાં સામેલ કરવામાં નહીં આવે તો મંત્રણા નિરર્થક બની જશે, તેમણે એ વાતની પણ પુષ્ટિ કરી હતી કે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિના વિશેષ દૂત કીથ કેલોગ સુરક્ષા ગેરંટી અંગે ચર્ચા કરવા માટે કિવ આવશે. બાબતોના સલાહકાર યુરી ઉષાકોવ હાજરી આપશે.આ મંત્રણાઓમાં યુક્રેનને સામેલ કરવામાં આવ્યું નથી, જે અમેરિકાની નીતિમાં પરિવર્તનનો સંકેત છે.
તેથી, જો આપણે ઉપરોક્ત સંપૂર્ણ વિગતોનો અભ્યાસ કરીએ અને તેનું વિશ્લેષણ કરીએ, તો આપણને જોવા મળશે કે રશિયા-યુક્રેન શાંતિ મંત્રણા રિયાધ, સાઉદી અરેબિયામાં શરૂ થઈ હતી-યુરોપિયન યુનિયન અને યુક્રેન વાટાઘાટોમાં સામેલ ન થવાના કારણે હંગામો થયો હતો – ટેરિફ પર યુએસ પ્રમુખની કાર્યવાહી, ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સને હટાવવાથી ભારતને શું ફાયદો થશે? શાંતિ સમજૂતીમાંથી દૂર કરવામાં આવે તો ભારતને ઘણો ફાયદો થશે.
-કમ્પાઈલર લેખક – ટેક્સ એક્સપર્ટ કોલમિસ્ટ સાહિત્યિક આંતરરાષ્ટ્રીય લેખક વિચારક કવિ સંગીત માધ્યમ સીએ (એટીસી) એડવોકેટ કિશન સનમુખદાસ ભાવનાનિ ગોંદિયા મહારાષ્ટ્ર 9284141425
