વૈશ્વિક સ્તરે, ભારતના વડીલો દ્વારા કહેવામાં આવેલી વાતો એકદમ સચોટ છે, જે આપણે ફક્ત ભારતમાં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વમાં જોઈએ છીએ અને અનુભવીએ છીએ. ભારતમાં એક કહેવત છે કે બે હાથીઓ વચ્ચેની લડાઈમાં ત્રીજો પક્ષ કચડી જાય છે, જે સચોટ સાબિત થઈ રહી છે. ટ્રમ્પના ટેરિફ સ્ટિંગે આખી દુનિયાને મુશ્કેલીમાં મૂકી દીધી છે, પરંતુ મારું માનવું છે કે આ ટેરિફ એક હથિયાર તરીકે કામ કરી રહ્યું છે, એટલે કે જે દેશ અમેરિકાના નિર્દેશોનું પાલન કરશે, તેના માટે ટેરિફનો દોર ઢીલો થઈ જશે, અને જે તેનું પાલન નહીં કરે, તેના માટે ટેરિફનો દોર ફાંસો બની જશે. આપણે તેની ચોકસાઈનો પુરાવો જોઈ રહ્યા છીએ કે ચીને હિંમતભેર અમેરિકા પર ૧૨૫ ટકા ટેરિફ લાદ્યો, જ્યારે બીજી બાજુએ મંગળવારે મોડી રાત્રે ૨૪૫ ટકા ટેરિફની જાહેરાત કરી અને બીજા દેશ પર લાદવામાં આવેલ ટેરિફ ૯૦ દિવસ માટે બંધ કરી દેવામાં આવ્યો. આનો અર્થ એ થયો કે ચીન એકમાત્ર એવો દેશ હશે જેના પર 245% ટેરિફ લાગશે, જે સમગ્ર વિશ્વની સપ્લાય ચેઇનને વિક્ષેપિત કરી શકે છે અને ફુગાવા અને ગુણવત્તાને અસર કરી શકે છે. લગભગ બધી જ વસ્તુઓ એક જ દેશમાં બનતી નથી, એટલે કે, તેના ભાગો કોઈને કોઈ દેશમાંથી આયાત કરવા પડે છે જે એસેમ્બલ કરીને તે ઉત્પાદન બનાવવામાં આવે છે જે મોબાઈલ ફોનથી લઈને ઘણા ઈલેક્ટ્રોનિક સામાનમાં જોવા મળે છે, તેથી સપ્લાય ચેઈનને મોટો આંચકો લાગી શકે છે, જેની અસર સામાન્ય લોકોને ફુગાવાના સ્વરૂપમાં ભોગવવી પડી શકે છે. જો આપણે બીજા દ્રષ્ટિકોણથી જોઈએ તો, આ સપ્લાય ચેઇન વિક્ષેપમાં આપણે એક તક પણ જોઈ શકીએ છીએ, કારણ કે જો ચીન પર ભારે ટેરિફ લાદવામાં આવે છે, તો તે અન્ય દેશો, ખાસ કરીને ભારત માટે એક તક સાબિત થઈ શકે છે, કારણ કે ચીની માલના પુરવઠામાં વિક્ષેપને કારણે, અમેરિકા અને તેના સાથી દેશો ભારતમાંથી તે ભાગો અથવા માલ આયાત કરી શકે છે, જે ભારતની અર્થવ્યવસ્થાને મજબૂત બનાવવામાં એક સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થઈ શકે છે. બે હાથીઓ વચ્ચેની આ લડાઈમાં, દુનિયા ટેરિફની ચક્કીમાં કચડાઈ રહી છે, તેથી આજે, મીડિયામાં ઉપલબ્ધ માહિતીની મદદથી, આપણે એક લેખ દ્વારા ચર્ચા કરીશું, વિશ્વ ક્ષેત્રના બે આર્થિક દિગ્ગજો વચ્ચે ટેરિફ યુદ્ધ, અમેરિકાએ ચીનના 125 ટકા ટેરિફ પર 245 ટકા ટેરિફ લાદ્યો.
મિત્રો, જો આપણે અમેરિકા દ્વારા ચીન પર 245 ટકા ટેરિફ લાદવાની વાત કરીએ, તો વ્હાઇટ હાઉસના મતે, આ પગલું ચીનની બદલાની વેપાર નીતિઓના જવાબમાં લેવામાં આવ્યું છે. આ પહેલા ચીને અમેરિકન ઉત્પાદનો પર ૧૨૫% સુધીનો ટેરિફ વધાર્યો હતો, ત્યારબાદ અમેરિકાએ આ પ્રતિક્રિયા આપી છે. આ ટેરિફ વધારો ચીન માટે ગંભીર આર્થિક પડકાર બની શકે છે, કારણ કે તે યુએસ બજારમાં ચીની ઉત્પાદનોની સ્પર્ધાત્મક ક્ષમતા પર પ્રતિકૂળ અસર કરશે. આ પગલાને અમેરિકાની અમેરિકા ફર્સ્ટ વેપાર નીતિ હેઠળ જોવામાં આવી રહ્યું છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય સ્થાનિક ઉદ્યોગોનું રક્ષણ કરવાનો અને રોજગાર સર્જનને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ વેપાર યુદ્ધ વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલાઓને પણ અસર કરી શકે છે, જે અન્ય દેશોની અર્થવ્યવસ્થાને પણ અસર કરી શકે છે. આ સ્થિતિમાં, ચીનને તેના વેપાર અભિગમ પર પુનર્વિચાર કરવાની જરૂર પડી શકે છે, જેથી બંને દેશો વચ્ચેનો વેપાર તણાવ ઓછો થઈ શકે. અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિના સત્તાવાર નિવાસસ્થાન અને કાર્યાલય, વ્હાઇટ હાઉસે કહ્યું છે કે ચીનને હવે તેના બદલાની કાર્યવાહીને કારણે અમેરિકામાં થતી આયાત પર 245 ટકા સુધીની ડ્યુટીનો સામનો કરવો પડશે. ટ્રમ્પે મંગળવારે તેમના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ટ્રુથ પર એક અલગ પોસ્ટમાં કહ્યું કે ચીને મોટા બોઇંગ સોદા હેઠળ વિમાનો સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો છે. આનાથી એવા અહેવાલોની પુષ્ટિ થાય છે જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે ચીને તેની એરલાઇન કંપનીઓને યુએસ વિમાન ઉત્પાદક બોઇંગ પાસેથી વિમાનોનો પુરવઠો ન લેવા કહ્યું છે. આ સમાચાર આપતી વખતે, ટ્રમ્પે ચીન જેવા તેના હરીફો સાથેના વેપાર યુદ્ધમાં અમેરિકા અને તેના ખેડૂતોનું રક્ષણ કરવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી. વ્હાઇટ હાઉસે મંગળવારે જાહેર કરેલા એક ફેક્ટ શીટમાં જણાવ્યું હતું કે, રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે આયાતી પ્રોસેસ્ડ મહત્વપૂર્ણ ખનિજો અને તેમાંથી બનેલા ઉત્પાદનો પર યુએસ નિર્ભરતાને કારણે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા જોખમોની તપાસ શરૂ કરતા એક એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. ચીન એકમાત્ર એવો દેશ છે જેણે અમેરિકાની ટેરિફ નીતિ સામે બદલો લેવા માટે ટેરિફ લાદ્યો છે.
મિત્રો, જો આપણે અમેરિકા દ્વારા ચીન પર 245 ટકા ટેરિફ લાદવાની વાત કરીએ, તો વ્હાઇટ હાઉસના મતે, આ પગલું ચીનની બદલાની વેપાર નીતિઓના જવાબમાં લેવામાં આવ્યું છે. આ પહેલા ચીને અમેરિકન ઉત્પાદનો પર ૧૨૫% સુધીનો ટેરિફ વધાર્યો હતો, ત્યારબાદ અમેરિકાએ આ પ્રતિક્રિયા આપી છે. આ ટેરિફ વધારો ચીન માટે ગંભીર આર્થિક પડકાર બની શકે છે, કારણ કે તે યુએસ બજારમાં ચીની ઉત્પાદનોની સ્પર્ધાત્મક ક્ષમતા પર પ્રતિકૂળ અસર કરશે. આ પગલાને અમેરિકાની અમેરિકા ફર્સ્ટ વેપાર નીતિ હેઠળ જોવામાં આવી રહ્યું છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય સ્થાનિક ઉદ્યોગોનું રક્ષણ કરવાનો અને રોજગાર સર્જનને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ વેપાર યુદ્ધ વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલાઓને પણ અસર કરી શકે છે, જે અન્ય દેશોની અર્થવ્યવસ્થાને પણ અસર કરી શકે છે. આ સ્થિતિમાં, ચીનને તેના વેપાર અભિગમ પર પુનર્વિચાર કરવાની જરૂર પડી શકે છે, જેથી બંને દેશો વચ્ચેનો વેપાર તણાવ ઓછો થઈ શકે. અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિના સત્તાવાર નિવાસસ્થાન અને કાર્યાલય, વ્હાઇટ હાઉસે કહ્યું છે કે ચીનને હવે તેના બદલાની કાર્યવાહીને કારણે અમેરિકામાં થતી આયાત પર 245 ટકા સુધીની ડ્યુટીનો સામનો કરવો પડશે. ટ્રમ્પે મંગળવારે તેમના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ટ્રુથ પર એક અલગ પોસ્ટમાં કહ્યું કે ચીને મોટા બોઇંગ સોદા હેઠળ વિમાનો સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો છે. આનાથી એવા અહેવાલોની પુષ્ટિ થાય છે જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે ચીને તેની એરલાઇન કંપનીઓને યુએસ વિમાન ઉત્પાદક બોઇંગ પાસેથી વિમાનોનો પુરવઠો ન લેવા કહ્યું છે. આ સમાચાર આપતી વખતે, ટ્રમ્પે ચીન જેવા તેના હરીફો સાથેના વેપાર યુદ્ધમાં અમેરિકા અને તેના ખેડૂતોનું રક્ષણ કરવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી. વ્હાઇટ હાઉસે મંગળવારે જાહેર કરેલા એક ફેક્ટ શીટમાં જણાવ્યું હતું કે, રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે આયાતી પ્રોસેસ્ડ મહત્વપૂર્ણ ખનિજો અને તેમાંથી બનેલા ઉત્પાદનો પર યુએસ નિર્ભરતાને કારણે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા જોખમોની તપાસ શરૂ કરતા એક એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. ચીન એકમાત્ર એવો દેશ છે જેણે અમેરિકાની ટેરિફ નીતિ સામે બદલો લેવા માટે ટેરિફ લાદ્યો છે.
મિત્રો, જો આપણે પરસ્પર વાતચીત દ્વારા મુદ્દાને ઉકેલવા માટે દબાણના દ્રષ્ટિકોણથી આ મુદ્દાને જોઈએ, તો મંગળવારે મોડી સાંજે વ્હાઇટ હાઉસ દ્વારા જારી કરાયેલા એક નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે, “સ્વતંત્રતા દિવસ પર, અમેરિકાએ તે બધા દેશો પર 10 ટકા ટેરિફ લાદ્યો જે અમેરિકા કરતા વધુ ટેક્સ વસૂલ કરે છે. 75 થી વધુ દેશોએ નવા વેપાર સોદા માટે વાટાઘાટો કરવા માટે અમેરિકાનો સંપર્ક કર્યો હતો, તેથી તેમના પર લાદવામાં આવેલ ટેરિફ હાલ પૂરતો બંધ કરી દેવામાં આવ્યો છે, સિવાય કે ચીન, જેણે બદલો લીધો. આ બદલાના પરિણામે, અમેરિકામાં ચીની માલની આયાત પર 245 ટકા ટેરિફ લાદવામાં આવી રહ્યો છે. દરમિયાન, વ્હાઇટ હાઉસના પ્રેસ સેક્રેટરીએ મંગળવારે જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ચીન સાથે વેપાર કરાર કરવા તૈયાર છે, પરંતુ બેઇજિંગે પહેલું પગલું ભરવું જોઈએ. ટ્રમ્પના વાટાઘાટોના નિવેદન બાદ ચીને બુધવારે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે ચાલી રહેલા ટેરિફ વિવાદ વચ્ચે એક નવા ટોચના આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર વાટાઘાટકારની નિમણૂક કરી. આ પગલું અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિના નિવેદન પછી લેવામાં આવ્યું હતું જેમાં તેમણે કહ્યું હતું કે હવે ટેરિફ મડાગાંઠને સમાપ્ત કરવા માટે સમાધાન સુધી પહોંચવાની જવાબદારી ચીનની છે. ચીનના વાણિજ્ય મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, વાંગ શોવેનના સ્થાને લી ચેંગગાંગની નિમણૂક કરવામાં આવી છે. ચીન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે 2020 ના વેપાર કરાર માટે વેપાર વાટાઘાટોમાં શોવેને ચીનનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું. એક તરફ, અમેરિકા ચીનને તેના રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ સાથે વાત કરવા વિનંતી કરવા કહી રહ્યું છે, જ્યારે ચીને ટેરિફ યુદ્ધમાંથી પાછળ ન હટવાનું મન બનાવી લીધું છે. એક મીડિયા રિપોર્ટ અનુસાર, 2010 થી 2018 સુધી ચીનના ઉપનાયના મંત્રી રહેલા ઝુ ગુઆંગ્યાઓએ કહ્યું છે કે, “જો અમેરિકા ઇચ્છે છે કે ચીન અમેરિકન પ્રસ્તાવને સંપૂર્ણપણે સ્વીકારે, અમેરિકન શરતો સ્વીકારે, તો મને લાગે છે કે કોઈ વાતચીત થશે નહીં.” જોકે, તેમણે બંને દેશોના અધિકા રીઓ વચ્ચે સતત સંપર્ક વિશે પણ માહિતી આપી અને કહ્યું કે ટેરિફ પર વાટાઘાટો કરતી વખતે બંનેના હિતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ. વારંવાર ટેરિફ વધારા મુદ્દે ચીને અમેરિકાની આકરી ટીકા કરી છે; ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તાએ કહ્યું કે, જો અમેરિકા ખરેખર આ મુદ્દાને વાતચીત દ્વારા ઉકેલવા માંગે છે, તો તેણે વધુ પડતા દબાણની આ રણનીતિ છોડી દેવી પડશે.
તેથી, જો આપણે ઉપરોક્ત સમગ્ર વર્ણનનો અભ્યાસ અને વિશ્લેષણ કરીએ, તો આપણને ખબર પડશે કે વિશ્વના બે આર્થિક દિગ્ગજો વચ્ચે ટેરિફ લડાઈ ચાલી રહી છે – અમેરિકાએ ચીનના 125 ટકા પર 245 ટકા ટેરિફ લાદ્યો. અમેરિકા અને ચીન જેવા બે હાથીઓ વચ્ચેની લડાઈમાં, દુનિયા ટેરિફની ચક્કીમાં કચડાઈ રહી છે! ટેરિફ યુદ્ધને કારણે વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલા ખોરવાઈ જવાથી સમગ્ર વિશ્વ મુશ્કેલીમાં છે! – ઘણા દેશોના સંયુક્ત ઉત્પાદનોમાંથી બનતા માલસામાન ખોરવાઈ જશે.
-સંકલનકાર લેખક – કાર નિષ્ણાત કટારલેખક સાહિત્યકાર આંતરરાષ્ટ્રીય લેખક ચિંતક કવિ સંગીત માધ્યમ સીએ(એટીસી) એડવોકેટ કિશન સનમુખદાસ ભાવનાની ગોંડિયા મહારાષ્ટ્ર 9284141425
