જવાબદારીના અભાવે આપણા શહેરોની સ્થિતિ વધુ ખરાબ કરી છે. વરસાદની ઋતુ દરમિયાન, શહેરો વધુ દયનીય બની જાય છે. રસ્તાઓ પાણીમાં ડૂબી જાય છે, જ્યારે ગટરો છલકાઈ જાય છે. પહેલા વરસાદ દરમિયાન શહેરોમાં પાણી ભરાઈ જાય છે અને ટ્રાફિક જામ થાય છે.
રાહતની વાત છે કે મોડા પડેલા ચોમાસાએ સમગ્ર દેશને આવરી લીધો છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં, ચોમાસુ દેશના એવા ભાગોમાં પહોંચી ગયું છે જ્યાં તેના આગમનનો ભય હતો. જો કે, ઘણા શહેરોમાંથી એવા અહેવાલો સાંભળીને પણ ચિંતા થાય છે કે પહેલા વરસાદ દરમિયાન લોકો પાણી ભરાઈ જવા, ટ્રાફિક જામ અને અન્ય સમસ્યાઓનો ભોગ બન્યા છે. શહેરમાં ટૂંકા ગાળામાં ભારે વરસાદ અનિવાર્યપણે પાણી ભરાવાની સમસ્યા તરફ દોરી જશે તે સમજી શકાય તેવું છે, પરંતુ શું તેનો અર્થ એ છે કે ઘણા શહેરોમાં મધ્યમ વરસાદ પણ લોકો માટે સમસ્યા બની શકે છે?
એ નિરાશાજનક છે કે દર વર્ષે ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન, આપણા નાના અને મોટા શહેરો અસંખ્ય સમસ્યાઓથી ઘેરાયેલા હોય છે. શેરીઓ અને મુખ્ય રસ્તાઓ પર પાણી ભરાવાથી ટ્રાફિકમાં ભારે વિક્ષેપ પડે છે, પરંતુ મોટા અને નાના બંને પ્રકારના અસંખ્ય અકસ્માતો પણ થાય છે. ક્યારેક, આ અકસ્માતોમાં જાનહાનિ પણ થાય છે. લાંબા સમયથી રાહ જોવાતો વરસાદ મુશ્કેલીનું કારણ બને છે તેનાથી મોટી વિડંબના કોઈ નથી. આનું મુખ્ય કારણ શહેરોના આયોજનબદ્ધ વિકાસનો અભાવ છે, ખાસ કરીને યોગ્ય વરસાદી પાણીના નિકાલનો અભાવ છે.
દર વર્ષે, ચોમાસાના આગમન પહેલાં, એવા અહેવાલો આવે છે કે સ્થાનિક અધિકારીઓ પાણી ભરાવા અને ગટરોની સફાઈ માટે પગલાં લઈ રહ્યા છે. જો કે, પહેલો વરસાદ ઘણીવાર આ દાવાઓનો પર્દાફાશ કરે છે. આનું કારણ એ છે કે મ્યુનિસિપલ સંસ્થાઓ તેમની ફરજો યોગ્ય રીતે બજાવતી નથી. છતાં, મ્યુનિસિપલ અધિકારીઓ, કાઉન્સિલરો, મેયર વગેરેને વરસાદ સંબંધિત સમસ્યાઓ માટે ક્યારેય જવાબદાર ઠેરવવામાં આવતા નથી.
જવાબદારીના આ અભાવે આપણા શહેરોનો દેખાવ વધુ ખરાબ કર્યો છે. વરસાદની ઋતુ દરમિયાન, શહેરો વધુ દયનીય બની જાય છે. રસ્તાઓ પાણીમાં ડૂબી જાય છે, ગટરો છલકાઈ જાય છે. વરસાદની ઋતુ દરમિયાન ઘણી સમસ્યાઓ ઊભી થાય છે કારણ કે રસ્તાઓ અને ગટરો નબળી રીતે બનાવવામાં આવે છે. આના કારણે ઘણીવાર રસ્તાઓ અને એક્સપ્રેસવે પણ તૂટી પડે છે.
વરસાદને કારણે વધુ પડતા પાણી ભરાઈ રહેલા શહેરોને કરોડો રૂપિયાનું નાણાકીય નુકસાન થાય છે, છતાં વરસાદ સંબંધિત સમસ્યાઓના કાયમી અને નક્કર ઉકેલોનો હજુ પણ અભાવ છે. મ્યુનિસિપલ સંસ્થાઓમાં ભ્રષ્ટાચાર આનું એક મુખ્ય કારણ છે. આપણા દેશમાં બીજી એક મોટી દુર્ઘટના એ છે કે ગટર અને ગટર વ્યવસ્થા નબળી ગુણવત્તાની છે. પરિસ્થિતિ એવી છે કે, જેમ જેમ શહેરો વિસ્તરે છે, નવા વિકસિત વિસ્તારોમાં પણ યોગ્ય ડ્રેનેજ પગલાંનો અભાવ છે. આ સૂચવે છે કે દેશમાં વ્યવસ્થિત શહેરી આયોજન જેવી કોઈ વસ્તુ બાકી નથી.
