9 અને 10 ઓક્ટોબર, 2025 ના રોજ, ભારતના મધ્યપ્રદેશના કટનીની શાંત અને પવિત્ર ભૂમિમાં, વૈશ્વિક સ્તરે આધ્યાત્મિકતાની મીઠાશમાં ડૂબી ગયેલા, એક એવું દ્રશ્ય પ્રગટ થયું જે શબ્દોમાં કહીએ તો, પોતે જ એક આધ્યાત્મિક પ્રથા છે. હરે માધવ સત્સંગની વર્ષગાંઠ ઉજવણીએ માત્ર શહેરને જ નહીં પરંતુ દેશ અને વિદેશના લાખો ભક્તોને એક કર્યા. મેં,ગોંદિયા, મહારાષ્ટ્રના એડવોકેટ કિશન સન્મુખદાસ ભવનાની અને સતનાના મારા સાથી મનોહર સુગાનીએ ત્યાં ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટિંગ કર્યું અને શ્રદ્ધા, સેવા, ભક્તિ અને શિસ્તનો અદ્ભુત સંગમ જોયો. અમે વ્યક્તિગત રીતે બે દિવસીય સત્સંગનું રિપોર્ટિંગ કર્યું, અને આ અનુભવ ફક્ત એક સરળ ધાર્મિક ઘટના કરતાં વધુ હતો, એક આધ્યાત્મિક ક્રાંતિ.
મિત્રો, જો આપણે ભક્તોના અભૂતપૂર્વ ઉત્સાહની વાત કરીએ, તો હરે માધવ દયાળના નામનો પ્રભાવ, જેમની કરુણા અને દયાની વાર્તાઓ ભક્તોના હોઠમાંથી વહે છે, તે આ કાર્યક્રમમાં સ્પષ્ટપણે સ્પષ્ટ હતો. દરેક જગ્યાએ “હરે માધવ” ના જાપ વાતાવરણને શુદ્ધ કરતા હોય તેવું લાગતું હતું. ભક્તોની આંખોમાં ચમક કોઈ બાહ્ય ચમત્કારને કારણે નહોતી, પરંતુ અંદર અનુભવાતી શાંતિ અને દયાની ઝલક હતી. આ સત્સંગે સાબિત કર્યું કે આધ્યાત્મિકતા ફક્ત ત્યારે જ શક્તિશાળી છે જ્યારે તે માનવતાની સુગંધથી રંગાયેલી હોય. 9 ઓક્ટોબર, 2025 ના રોજ કટનીની આ પવિત્ર ભૂમિ પર સૂર્યોદય થતાં જ, હરે માધવ દયાળ પ્રત્યે ભક્તિના મોજા આખા શહેરમાં ફેલાઈ ગયા, જાણે બાળકો, સ્ત્રીઓ, વૃદ્ધો અને યુવાનો બધાને એક જ ઇચ્છા હતી: “દયાળને જોવા અને તેમનો સત્સંગ સાંભળવા.” એવું લાગતું હતું કે આખું શહેર ભક્તિમાં ડૂબી ગયું છે. આ દ્રશ્ય ફક્ત આંખોથી જ નહીં, પણ આત્માથી પણ જોઈ શકાય છે.
મિત્રો, જો આપણે ભારત અને વિદેશમાંથી ઉભરાતા ભક્તિના સમુદ્ર અને વૈશ્વિક સ્તરે આધ્યાત્મિક એકતાની વાત કરીએ, તોઆ વર્ષગાંઠ ઉત્સવનું સૌથી નોંધપાત્ર પાસું એ હતું કે ભારતના ઘણા રાજ્યોમાંથી અંદાજે હજારો અને લાખો ભક્તોએ આ બે દિવસીય સત્સંગનો લાભ લીધો હતો. ભક્તોની હાજરી એ વાતનો પુરાવો હતી કે હરે માધવ દયાળના ઉપદેશો માનવતાને સીમાઓથી આગળ જોડી રહ્યા છે. જ્યારે મેં જમીન પર ભક્તો સાથે વાત કરી, ત્યારે તેઓએ કહ્યું, “અમે અહીં કોઈ ધર્મના અનુયાયી તરીકે નહીં, પરંતુ પ્રેમ અને શાંતિની શોધમાં આવ્યા છીએ. અહીં આપણને જે અનુભવ મળે છે તે કોઈ પુસ્તકમાં જોવા મળતો નથી.”આનાથી સાબિત થયું કે આજના વૈશ્વિક યુગમાં પણ, સાચી આધ્યાત્મિકતા એ છે જે બધી જાતિઓ, ભાષાઓ અને સીમાઓને સેતુ બનાવે છે, આપણને માનવતાના તાંતણે જોડે છે.
મિત્રો, જો આપણે 9 ઓક્ટોબર, 2025 ના રોજ શરૂ થયેલા સત્સંગના પ્રથમ દિવસ, અમૃત વર્ષા, ને ધ્યાનમાં લઈએ, તો પ્રથમ દિવસ મંગલ વંદના અને “મેરે સત્ગુરુ હમ શરણ તેરી આયે” ના ભક્તિ ગીતથી શરૂ થયો. વાતાવરણમાં ફેલાયેલી શાંતિ, સ્તોત્રોના મધુર સૂરો અને આરતીની જ્યોતથી એવું વાતાવરણ સર્જાયું કે જાણે તે જ ક્ષણે આખું બ્રહ્માંડ સ્થિર થઈ ગયું હોય. જ્યારે મેં મારા મોબાઇલ કેમેરા દ્વારા ભક્તોના ચહેરા કેદ કર્યા, ત્યારે દરેક ચહેરા પર સંતોષ, ભક્તિ અને આનંદની એક અનોખી અભિવ્યક્તિ હતી. પ્રથમ દિવસની ખાસ વાત બાબા ઈશ્વર શાહ સાહેબજીનો “દયાળ સંદેશ” હતો, જેનો અર્થ “અમૃત વર્ષા” થાય છે, જે કરુણા, ક્ષમા અને આત્મનિરીક્ષણના મહત્વને ઉજાગર કરે છે. સત્સંગ પંડાલમાં ગુંજતો મધુર અવાજ હજારો હૃદયને સ્પર્શી ગયો. એવું લાગ્યું કે જાણે હૃદયમાં છુપાયેલો બધો થાક, ચિંતા અને અશાંતિ તે જ ક્ષણમાં ગાયબ થઈ ગઈ.
મિત્રો, જો આપણે સત્સંગના બીજા અને અંતિમ દિવસ, ૧૦ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૫ ને ધ્યાનમાં લઈએ, તો એવું લાગ્યું કે જાણે દિવ્યતા સ્વર્ગમાંથી ઉતરી આવી અને પૃથ્વી પર પ્રણામ કર્યા. ભક્તો સવારે ૧૦ વાગ્યાથી જ સત્સંગ સ્થળે આવવા લાગ્યા, જે સામૂહિક ભક્તિ અને શિસ્તનું એક અનોખું ઉદાહરણ હતું. બાળકો ફૂલો અને ધ્વજ લઈને આવ્યા હતા, યુવાનો સેવા કરવા માટે ઉત્સુક હતા અને વડીલોના ચહેરા પર આધ્યાત્મિક આનંદ હતો. આ બધું જોઈને એવું લાગ્યું કે જ્યારે શ્રદ્ધા અને શિસ્ત એક સાથે જાય છે, ત્યારે સમાજમાં કેટલી સકારાત્મક ઉર્જા ઉત્પન્ન થાય છે. બાબાજી એક વિશાળ શોભાયાત્રા સાથે પહોંચ્યા. એલઇડી સ્ક્રીન પર, બાબા માધવ શાહ, બાબા નારાયણ શાહના અનેક મહિમા અને લીલાઓનું વર્ણન ભક્તોને રૂબરૂ બતાવવામાં આવ્યું, જેનાથી ભક્તોના ઘણા પ્રશ્નોની જિજ્ઞાસા દૂર થઈ ગઈ. ત્યારબાદ, બાબાજીએ પોતે પોતાના મુખમાંથી સત્સંગનો અમૃત વરસાવ્યો, જેનાથી ભક્તો ભાવનાથી ભરાઈ ગયા.
મિત્રો, જો આપણે સેવાના વિવિધ સ્વરૂપો અને વ્યવસ્થાપનના અનુકરણીય ઉદાહરણ વિશે વાત કરીએ, તો મારા માટે આ કાર્યક્રમનું સૌથી પ્રેરણાદાયક પાસું તેની ઉત્તમ સેવા વ્યવસ્થા હતી. સત્સંગ પરિસરમાં આયોજકો અને સ્વયંસેવકોએ જે સમર્પણ સાથે સેવા આપી તે પોતે જ એક ઉદાહરણ છે, જે મેં સંપૂર્ણ ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટિંગ કર્યું અને મારા મોબાઇલ કેમેરામાં સેવ કર્યું. પંડાલ સેવા – વિશાળ પંડાલમાં બેઠક વ્યવસ્થા, સૂર્યપ્રકાશથી રક્ષણ, વેન્ટિલેશન અને અન્ય વ્યવસ્થા એટલી સરળ હતી કે હજારો લાખોની અંદાજિત ભીડ હોવા છતાં, કોઈ અરાજકતા દેખાતી ન હતી. ચરણ પાદુકા સેવા – ચરણ પાદુકા સ્થળ પર નમ્રતાથી ભક્તોની સેવા કરતા સ્વયંસેવકો નમ્રતાનું પ્રતિક લાગતું હતું. જલ સેવા – ઠંડુ, શુદ્ધ પાણી પૂરું પાડવા માટે ઘણા પાણીના સ્ટોલ ગોઠવવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં સેવા સતત ચાલુ હતી. ખોવાયેલી અને મળેલી સેવા: જો આટલા મોટા કાર્યક્રમમાં કંઈક ખૂટે છે, તો તરત જ માહિતી ઉપલબ્ધ થાય છે. ભંડારા (લંગર) સેવા અને વાસણ ધોવાની સેવા દરમિયાન, મેં શ્રીમંત અને ઉચ્ચ કક્ષાના વ્યક્તિઓને ભક્તો દ્વારા ખાવામાં આવતી ભોજનની થાળીઓ સાફ કરતા અને ફરીથી ધોતા જોયા, જે મને ખૂબ જ અમૂલ્ય સેવા અને ધ્યાન ખેંચવા યોગ્ય લાગ્યું. પોલીસ વિભાગ અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા: કટની પોલીસ અને સુરક્ષા ટીમે અનુકરણીય કાર્ય કર્યું. ભીડ નિયંત્રણથી લઈને ટ્રાફિક વ્યવસ્થાપન સુધીના દરેક પાસાની કાળજીપૂર્વક દેખરેખ રાખવામાં આવી હતી. તબીબી સેવાઓ: 24 કલાક ચાલતા તબીબી શિબિરમાં ડોકટરો અને પેરામેડિકલ સ્ટાફ હાજર હતા. કોઈપણ કટોકટી માટે એમ્બ્યુલન્સ પણ હાજર હતી. માતાના નામે એક વૃક્ષ, પર્યાવરણીય પહેલ દર્શાવવામાં આવી હતી: આ કાર્યક્રમનું એક મુખ્ય આકર્ષણ “માતાના નામે એક વૃક્ષ” પહેલ હતી, જેના હેઠળ દરેક ભક્તે એક વૃક્ષ વાવવાનું વચન આપ્યું હતું. આધ્યાત્મિકતાને પર્યાવરણીય સંરક્ષણ સાથે જોડવાનો આ સંદેશ ખૂબ પ્રેરણાદાયક હતો. ખાસ કરીને, આયોજકો અને સ્વયંસેવકોની સેવાઓએ અભૂતપૂર્વ શિસ્ત પ્રદર્શિત કરી. સત્સંગ સ્થળની બાજુમાં એક મુખ્ય કાર્યાલય બનાવવામાં આવ્યું હતું, જ્યાંથી આયોજકો દરેક સેવાનું નિરીક્ષણ કરતા હતા જેથી ભક્તોને કોઈ અસુવિધા ન થાય.આ બધી વ્યવસ્થા જોઈને મને સમજાયું કે સેવાની ભાવના અને સંગઠનાત્મક શક્તિ એક સાથે આવે ત્યારે કોઈપણ કાર્યક્રમ કેટલો શિસ્તબદ્ધ અને પ્રેરણાદાયક બની શકે છે.
મિત્રો, જો આપણે વ્યવસ્થામાં શિસ્ત અને ટેકનોલોજીના સુંદર મિશ્રણની વાત કરીએ, તો મારા ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટિંગ દરમિયાન, મને જાણવા મળ્યું કે આ કાર્યક્રમ માત્ર ધાર્મિક જ નહીં પરંતુ વ્યવસ્થાપનનું ઉત્તમ ઉદાહરણ પણ હતું. આયોજકોએ આધુનિક ટેકનોલોજીનો પણ ઉપયોગ કર્યો હતો.સીસીટીવી સર્વેલન્સ અને એલ.ઈ.ડી. લાઈવ બ્રોડકાસ્ટિંગ જેવી સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ હતી, જે દૂર બેઠેલા ભક્તો માટે પણ સ્પષ્ટ દૃશ્યતા સુનિશ્ચિત કરતી હતી. આનાથી આ ઉત્સવ માત્ર ભૌતિક ઘટના જ નહીં, પણ ડિજિટલ આધ્યાત્મિકતાનું આધુનિક ઉદાહરણ પણ બન્યો.
મિત્રો, જો આપણે ભક્તોની લાગણીઓ અને અનુભવો વિશે વાત કરીએ, તો જ્યારે મેં તેમાંથી કેટલાક સાથે વાત કરી, ત્યારે દરેકના અવાજમાં ભક્તિ અને લાગણીની ઊંડાઈ સ્પષ્ટ દેખાતી હતી. દામોહની એક મહિલાએ કહ્યું, “અમે દર વર્ષે અહીં આવીએ છીએ, પરંતુ આ વખતે મને જે દિવ્યતા અને શાંતિનો અનુભવ થયો તે પહેલા ક્યારેય નહોતો થયો. તે ખરેખર અમૃતનો વરસાદ હતો.”vકોલ્હાપુરના એક યુવાન ભક્તે કહ્યું, “હું ટેકનિકલ ક્ષેત્રનો છું, પરંતુ અહીં આવ્યા પછી, મને સમજાયું કે વાસ્તવિક ‘જોડાણ’ ભગવાન સાથે છે, ઇન્ટરનેટ સાથે નહીં.” આ સરળ વાક્યોમાં એક આધ્યાત્મિક સત્ય છે જે જીવનના દરેક પાસામાં સંતુલન અને સકારાત્મકતા દર્શાવે છે.આધ્યાત્મિકતા અને સમાજસેવાનો સંગમ – હરે માધવ સત્સંગ – ફક્ત ઉપદેશ આપવાનું પ્લેટફોર્મ નથી, પરંતુ એક જીવંત સામાજિક ચળવળ પણ છે. આ ઉત્સવ દરમિયાન, અમને શિક્ષણ, આરોગ્ય અને સ્વચ્છતાના ક્ષેત્રોમાં અસંખ્ય જાહેર સેવા અભિયાનોથી પ્રેરણા મળી. હરે માધવ પરમાર્થ સેવા સમિતિ, કટની, ગરીબ પરિવારો માટે આરોગ્યસંભાળ, બાબા માધવ શાહ હોસ્પિટલ અને માસિક અનાજ વિતરણ અને સાહિત્ય વિતરણ સહિત વિવિધ કાર્યક્રમો ચલાવે છે. આ જોઈને મને સમજાયું કે સાચી ભક્તિ એ છે જે સામાજિક પરિવર્તનનું માધ્યમ બને છે. આધ્યાત્મિકતા ત્યારે જ અર્થપૂર્ણ બને છે જ્યારે તે માનવતાવાદી કાર્યમાં જોડાય છે અને સમાજને પ્રગતિ તરફ દોરી જાય છે.
મિત્રો, જો આપણે હરે માધવ સત્સંગની સુસંગતતાને આંતરરાષ્ટ્રીય દ્રષ્ટિકોણથી ધ્યાનમાં લઈએ, તો આજે, વૈશ્વિક તણાવ, હિંસા, યુદ્ધ અને આર્થિક સ્પર્ધાના સમયમાં, હરે માધવ દયાળનો સંદેશ, “દયા એ માનવતાનો પાયો છે,” અત્યંત સુસંગત બની જાય છે. કટનીમાં આ ઘટના ફક્ત ધાર્મિક લાગણીઓનું પ્રદર્શન નહોતું, પરંતુ “વસુધૈવ કુટુમ્બકમ” ના ભારતીય આદર્શનું જીવંત પુરાવો હતું. કોલ્હાપુર અને મુંબઈ સહિત અનેક મેટ્રો શહેરોના ભક્તોએ જણાવ્યું હતું કે તેઓએ અહીં એક ધ્યાન ઊર્જાનો અનુભવ કર્યો છે જે કોઈપણ માનસિક ઉપચાર કરતાં વધુ અસરકારક છે.
મિત્રો, જો આપણે મારા ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટિંગ વિશે વાતકરીએ તો મને સંસ્થા કે સંચાલકો દ્વારા આ કરવાનું કહેવામાં આવ્યું ન હતું. મેં તે મારા પોતાના જ્ઞાનથી કર્યું. ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટરનો આત્મજ્ઞાન, શબ્દોથી પરે એક ઇન્ટરવ્યુ – જ્યારે મેં આ બે દિવસના રિપોર્ટિંગ પૂર્ણ કર્યા, ત્યારે મને સમજાયું કે વકીલાતનો વ્યવસાય ફક્ત તથ્યોનું માધ્યમ નથી, પણ અનુભવનું પણ છે. કેમેરામાં કેદ થયેલા દ્રશ્યો મર્યાદિત હોઈ શકે છે, પરંતુ હૃદયમાં અંકિત થયેલા દ્રશ્યો જીવનભર અમર રહેશે. મેં જોયું કે ભક્તો કેવી રીતે ભક્તિમાં ડૂબીને સેવા કરે છે, કેવી રીતે સંચાલકો દિવસ-રાત અથાક રીતે તેમની ફરજોમાં રોકાયેલા રહે છે, અને કેવી રીતે એક સંતનો સંદેશ લાખો લોકોના જીવનમાં પ્રકાશ બની જાય છે. આ રિપોર્ટ ફક્ત એક રિપોર્ટ નથી, તે આત્મા, શ્રદ્ધા અને માનવતાનો ઇન્ટરવ્યુ છે.
મિત્રો, જો આપણે ઉપરોક્ત સમગ્ર વાર્તાનો અભ્યાસ અને વિશ્લેષણ કરીએ, તો આપણને ખબર પડશે કે દયાલનો માનવતા માટેનો સંદેશ – આ કટની ભૂમિ – ફક્ત એક ઘટનાનો સાક્ષી નહોતો, પરંતુ એક સંદેશ હતો કે જ્યારે દયા, શિસ્ત અને સેવા એકસાથે ચાલે છે, ત્યારે વિશ્વમાં શાંતિ શક્ય છે. હરે માધવ દયાળના અનુયાયીઓએ સાબિત કર્યું કે આધ્યાત્મિકતા કોઈ બંધ ઓરડો નથી, પરંતુ એક ખુલ્લું આકાશ છે જેમાં દરેક વ્યક્તિ શ્વાસ લઈ શકે છે. 9-10 ઓક્ટોબર, 2025 નો આ ઉત્સવ આવનારી પેઢીઓ માટે પ્રેરણારૂપ બન્યો છે કે જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ પોતાની આંતરિક કરુણા જાગૃત કરે છે, ત્યારે તે તેના જીવનનો સૌથી મોટો વિજય છે. આ જયંતી ઉત્સવ દ્વારા, હરે માધવ સત્સંગે એક અમીટ છાપ છોડી છે કે ભગવાનની પૂજા ફક્ત મંદિરો સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે દરેક ક્રિયામાં પણ જોવા મળે છે જે બીજાના જીવનમાં પ્રકાશ લાવે છે. કટનીની પવિત્ર ભૂમિ પર આ “અમૃત વર્ષ” ફક્ત બે દિવસનો પ્રસંગ નથી, પરંતુ માનવતાના ઇતિહાસમાં એક આધ્યાત્મિક દસ્તાવેજ તરીકે અંકિત થયેલ છે.
કિશન સનમુખદાસ ભવનાની ગોંડિયા મહારાષ્ટ્ર 9226223918
