જો તમે દરરોજ 6-7 કપ ચા પીવાના શોખીન છો, તો સાવધાન થઈ જાઓ. તમે અજાણતાં શરીરમાં હાજર 5 હોર્મોન્સને નુકસાન પહોંચાડી રહ્યાં છો. હા, મોટાભાગનાં ભારતીયો શોખમાં ઘણાં કપ ચા પીવે છે, સવારની ચાથી લઈને સાંજે ઓફિસના થાક સુધી. પરંતુ ચાના દરેક ઘૂંટડા સાથે, તેમાં કેફીન, ટેનિન અને અન્ય સંયોજનો હોર્મોનલ સંતુલનને અસર કરી શકે છે. ચાલો જાણીએ કે વધુ ચા પીવાથી શરીરનાં કયાં હોર્મોન્સ પર અસર પડે છે, અને શું નુકસાન થાય છે.
કોર્ટિસોલ હોર્મોન વધી શકે છે:-
વધુ પડતી ચા પીવાથી શરીરમાં કોર્ટિસોલ હોર્મોનનું સ્તર વધી શકે છે. વાસ્તવમાં, ચામાં હાજર કેફીન એડ્રેનલ ગ્રંથિઓને ઉત્તેજિત કરે છે, જે કોર્ટિસોલનું સ્તર વધારી શકે છે. લાંબા સમય સુધી શરીરમાં કોર્ટિસોલની વધુ માત્રા તણાવ, અસ્વસ્થતા, ગભરાટ, વજનમાં વધારો, ડાયાબિટીસ અને ઊંઘ સંબંધિત સમસ્યાઓનું જોખમ વધારી શકે છે. તેથી, ચાનું વધુ પડતું સેવન કરવાનું ટાળવું જોઈએ.
થાઇરોઇડ હોર્મોન્સની અસર થઈ શકે છે:-
જો તમને બ્લેક ટી જેવી ખૂબ જ કડક ચા પીવાની આદત છે, તો તમારા થાઇરોઇડ હોર્મોન પર ખરાબ અસર થઈ શકે છે. જો દવા લીધાં પછી તરત જ ચા પીવામાં આવે તો તે દવાની અસર પણ ઘટાડી શકે છે. ચામાં ફ્લોરાઇડ અને કેટલાક સંયોજનો થાઇરોઇડ ગ્રંથિના કાર્યને અસર કરી શકે છે.
ખાસ કરીને જો પહેલાથી જ થાઇરોઇડની સમસ્યાઓ હોય. વધુ પડતાં કેફીન થાઇરોઇડ હોર્મોન્સ (ટી 3 અને ટી 4) ના ઉત્પાદન અને શોષણમાં દખલ કરી શકે છે જેનાથી થાક, વજનમાં વધારો અથવા ઘટાડો, ચયાપચયમાં અસંતુલન અને હાયપોથાઇરોડિઝમ અથવા હાયપરથાઇરોડિઝમ તરફ દોરી શકે છે.
એસ્ટ્રોજન (સ્ત્રી હોર્મોન)
કેટલાક અધ્યયન અનુસાર, ગ્રીન ટીમાં હાજર કેટેચિન્સ અને કેફીન લીવરમાં એસ્ટ્રોજનના ચયાપચયને અસર કરી શકે છે. વધુ પડતી ચા પીવાથી એસ્ટ્રોજનનું સ્તર અસંતુલિત થઈ શકે છે. જેનાં કારણે મહિલાઓના માસિક ચક્રમાં અનિયમિતતાઓ, પ્રિમેન્સ્ટ્રુઅલ સિન્ડ્રોમ (પીએમએસ)ના લક્ષણોમાં વધારો, પ્રજનન સ્વાસ્થ્ય પર અસર જેમ કે પ્રજનન ક્ષમતામાં ઘટાડો જોવા મળી શકે છે.
ટેસ્ટોસ્ટેરોન (પુરૂષ હોર્મોન)
વધુ પડતું કેફીનનું સેવન ટેસ્ટોસ્ટેરોનના સ્તરને અસર કરી શકે છે, કારણ કે તે કોર્ટિસોલનું સ્તર વધારે છે, જે ટેસ્ટોસ્ટેરોનનું ઉત્પાદન ઘટાડી શકે છે. આ કામવાસનામાં ઘટાડો, સ્નાયુઓની વૃદ્ધિમાં ઘટાડો અને થાક અને ઉર્જાનો અભાવ જેવા લક્ષણો તરફ દોરી શકે છે.
ઇન્સ્યુલિન:-
કેફીનનું વધુ પડતું સેવન ઇન્સ્યુલિન સંવેદનશીલતાને અસર કરીને બ્લડ સુગરના સ્તરને અસંતુલિત કરી શકે છે. જો ચાને ખાંડ અથવા સ્વીટનર સાથે મિક્સ કરવામાં આવે છે, તો આ અસર વધુ વધે છે. આનાથી ડાયાબિટીસનું જોખમ વધે છે, ઊર્જાના સ્તરમાં વધઘટ, અતિશય ભૂખ અને વજન વધે છે.
