New Delhi,તા.૩૦
વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં સુરક્ષા પરની કેબિનેટ સમિતિએ Indian Navy માટે આઠ ’નેક્સ્ટ-જનરેશન કોર્વેટ્સ’ બનાવવા માટે ૪૦,૦૦૦ કરોડથી વધુના પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપી છે. આ યુદ્ધ જહાજો બે સરકારી શિપયાર્ડ્સ, કોલકાતા સ્થિત ગાર્ડન રીચ શિપબિલ્ડર્સ એન્ડ એન્જિનિયર્સ અને ગોવા શિપયાર્ડ લિમિટેડ દ્વારા બનાવવામાં આવશે. આગામી થોડા દિવસોમાં બંને શિપયાર્ડ સાથે આ આઠ યુદ્ધ જહાજો માટે કરાર પર હસ્તાક્ષર થવાની અપેક્ષા છે. આ પ્રોજેક્ટ નૌકાદળના સપાટી કાફલાને મજબૂત બનાવશે અને સ્વદેશી યુદ્ધ જહાજોના નિર્માણને મોટો વેગ આપશે.
આઠ આગામી પેઢીના યુદ્ધ જહાજો હાઇ-સ્પીડ હશે, જેનું વજન આશરે ૨,૦૦૦ ટન હશે અને તે લગભગ ૩૦ નોટ (આશરે ૫૫ કિમી પ્રતિ કલાક) ની ઝડપે પહોંચશે. તેમાં ભારતીય નૌકાદળ દ્વારા આંતરિક રીતે વિકસાવવામાં આવેલી સંપૂર્ણપણે નવી સ્ટીલ્થ ડિઝાઇન હશે, જેમાં અત્યાધુનિક જહાજ નિર્માણ તકનીકોનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.
આ યુદ્ધ જહાજો વિવિધ દરિયાઈ સુરક્ષા મિશનમાં ઉપયોગ માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા છે. આમાં સપાટી વિરોધી (સપાટી દુશ્મનો સામે), સબમરીન વિરોધી (સબમરીન સામે), અને હવા વિરોધી (હવાઈ હુમલાઓ સામે) યુદ્ધ ક્ષમતાઓનો સમાવેશ થશે. તેઓ દરિયાકાંઠાની સુરક્ષા, દરિયાઈ પેટ્રોલિંગ અને શોધ અને બચાવ કામગીરી માટે પણ સંપૂર્ણપણે સજ્જ હશે, જે તેમને હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં વિવિધ જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા સક્ષમ બનાવશે. તેમની સ્ટીલ્થ સુવિધાઓ, અત્યાધુનિક શસ્ત્રો, સેન્સર અને ઉત્તમ ગતિશીલતા નૌકાદળની કાર્યકારી ક્ષમતાઓમાં વધુ વધારો કરશે.
સરકારની ’આત્મનિર્ભર ભારત’ પહેલ અને સ્થાનિક સંરક્ષણ ઉત્પાદનને મજબૂત બનાવવાના પ્રયાસોને અનુરૂપ, આ પ્રોજેક્ટ ૭૦% થી વધુ સ્વદેશી સામગ્રીનો ઉપયોગ કરશે. ભારતમાં આ આઠ યુદ્ધ જહાજોનું નિર્માણ સરકારના ’સાગર’ (પ્રદેશમાં બધા માટે સુરક્ષા અને વૃદ્ધિ) વિઝનને પણ આગળ ધપાવશે. ૪૦,૦૦૦ કરોડથી વધુ મૂલ્યનો આ ઓર્ડર કોલકાતા સ્થિત જીઆરએસઇ અને ગોવા સ્થિત ગોવા શિપયાર્ડ લિમિટેડ વચ્ચે વહેંચવામાં આવશે. આનાથી બંને શિપયાર્ડ માટે લાંબા ગાળાના ઓર્ડર ઉત્પન્ન થવાની અને સ્જીસ્ઈ ઇકોસિસ્ટમમાં હજારો પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ રોજગારીની તકો ઊભી થવાની અપેક્ષા છે.
પ્રથમ યુદ્ધ જહાજનું બાંધકામ એક વર્ષની અંદર શરૂ થવાની અપેક્ષા છે. ૨૦૩૦ સુધીમાં તેને ડિલિવર કરવાનું લક્ષ્ય છે, અને બાંધકામને ઝડપી બનાવવાના પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે. સંરક્ષણ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ યુદ્ધ જહાજોની ડિલિવરી આગામી ચારથી પાંચ વર્ષમાં શરૂ થવાની ધારણા છે.
આ પ્રોજેક્ટ એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે ભારતીય નૌકાદળ હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં વધતા દરિયાઈ સુરક્ષા પડકારો, ખાસ કરીને ચીનની વધતી હાજરીને પહોંચી વળવા માટે તેના કાફલાનું આધુનિકીકરણ કરી રહ્યું છે. આ નવી મંજૂરી નૌકાદળના ચાલી રહેલા યુદ્ધ જહાજ નિર્માણ કાર્યક્રમનો એક ભાગ છે, જેમાં નીલગિરી-ક્લાસ ફ્રિગેટ્સ, આગામી પેઢીના વિનાશક અને કાફલા સહાયક જહાજોનો સમાવેશ થાય છે. અગાઉ, સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહની અધ્યક્ષતામાં સંરક્ષણ સંપાદન પરિષદની બેઠકમાં ભારતીય સેના, વાયુસેના અને ભારતીય નૌકાદળ માટે રૂ. ૨.૧૨ લાખ કરોડના સંરક્ષણ સંપાદન દરખાસ્તોને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.
