બિહાર વિધાનસભાની ચૂંટણી પછી, એવી અટકળો ચાલી રહી હતી કે દસમી વખત મુખ્યમંત્રી તરીકે શપથ લેનારા નીતીશ કુમાર તેમનો પાંચ વર્ષનો કાર્યકાળ પૂર્ણ નહીં કરે. જો કે, એવી શક્યતા નહોતી કે તેઓ બિહારની બાગડોર છોડીને પાંચ મહિનામાં રાજ્યસભામાં પ્રવેશવાનો નિર્ણય લેશે. પરંતુ આખરે, આ જ થવાનું છે.
તેમણે રાજ્યસભા માટે ઉમેદવારી નોંધાવી છે, અને હવે તેમના પછી મુખ્યમંત્રી કોણ બનશે તે નક્કી કરવાની રાહ જોવાઈ રહી છે. પ્રશ્ન હજુ પણ અનુત્તરિત છેઃ શું રાજ્યનું નેતૃત્વ જનતા દળ-યુના નેતા દ્વારા કરવામાં આવશે કે ભાજપ દ્વારા? સૌથી વધુ સંભવિત પરિસ્થિતિ એ છે કે મુખ્યમંત્રી પદ ભાજપને અને ઉપમુખ્યમંત્રી પદ જનતા દળ-યુના નેતા (જેડી-યુ) ને જશે, પરંતુ એ કહેવું મુશ્કેલ છે કે નીતિશ કુમારના પુત્ર નિશાંત કુમાર રાજકારણમાં પ્રવેશ કરશે અને નવી સરકારમાં ભૂમિકા ભજવશે કે નહીં.
સ્પષ્ટ છે કે નીતિશ કુમારનો મુખ્યમંત્રી તરીકેનો લાંબો કાર્યકાળ સમાપ્ત થઈ રહ્યો છે. આ એક રીતે એક યુગનો અંત દર્શાવે છે. રાજ્યસભાની ઉમેદવારી માટે નીતિશ કુમારનો તર્ક સંસદના ઉપલા ગૃહમાં પ્રવેશવાની તેમની ઇચ્છા હતી, પરંતુ આ બહુ ખાતરીકારક લાગતું નથી, કારણ કે મુખ્યમંત્રી અને તેમના પક્ષના સર્વોચ્ચ નેતા માટે રાજ્યસભામાં સેવા આપવા માટે રાજ્યની બાગડોર છોડી દેવી સ્વાભાવિક નથી લાગતું.
શક્ય છે કે નીતિશ કુમારે સ્વાસ્થ્યના કારણોસર મુખ્યમંત્રી પદ છોડી દેવાનો નિર્ણય લીધો હોય. જો ખરેખર મુખ્યમંત્રી પદ પરથી રાજીનામું આપવા અને રાજ્યસભામાં જવા પાછળનું આ મુખ્ય કારણ છે, તો તેઓ પ્રશંસાને પાત્ર છે, કારણ કે આજના વિશ્વમાં ખરાબ સ્વાસ્થ્યને કારણે નેતાઓ દ્વારા આટલું ઉચ્ચ પદ છોડવું દુર્લભ છે.
રાજ્યસભામાં તેમના પ્રવેશના સમાચાર આવતાની સાથે જ, વિરોધ પક્ષો તરફથી એવો અવાજ ઉઠ્યો કે ભાજપે નીતિશ કુમારને મુખ્યમંત્રી પદેથી રાજીનામું આપવા દબાણ કર્યું છે, કારણ કે તેઓ કોઈ સામાન્ય નેતા નથી. એ સાચું છે કે ભાજપ વિધાનસભામાં સૌથી મોટો પક્ષ છે, પરંતુ સંખ્યાની દ્રષ્ટિએ ત્નડ્ઢેં તેનાથી માત્ર ચાર બેઠકો ઓછી છે.
એ પણ નોંધવું જોઈએ કે જદયુ પાછલી વિધાનસભા કરતાં ઘણી સારી સ્થિતિમાં છે. તેથી, કોઈપણ મૂલ્યાંકન કે ભાજપે તેમને મુખ્યમંત્રી પદેથી રાજીનામું આપવા દબાણ કર્યું તે વાજબી ઠેરવી શકાય નહીં. નીતિશ કુમાર ચોક્કસપણે રાજ્યસભામાં જઈ રહ્યા છે, પરંતુ તેમણે લગભગ ૨૦ વર્ષના શાસન દરમિયાન બિહારને પાટા પર પાછું લાવ્યું છે અને અસંખ્ય સમસ્યાઓ દૂર કરી છે તે જોતાં, તેમના અનુગામીને રાજ્યને ઝડપથી આગળ વધારવાનો પડકારનો સામનો કરવો પડશે.
