Wellington,તા.૨૯
ન્યુઝીલેન્ડના વડા પ્રધાન ક્રિસ્ટોફર લક્સને ભારત સાથે મુક્ત વેપાર કરાર ને તેમની સરકારની એક મોટી સિદ્ધિ ગણાવી. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ એકસ પર પોસ્ટ કર્યુંઃ “અમે અમારા પહેલા કાર્યકાળમાં ભારત સાથે મુક્ત વેપાર કરાર કરવાનું વચન આપ્યું હતું, અને અમે તે પૂર્ણ કર્યું. આ ઐતિહાસિક કરાર ૧.૪ અબજ ભારતીય ગ્રાહકોના બજારને ખોલશે, જે વધુ નોકરીઓ, વધુ આવક અને વધુ નિકાસ લાવશે. મૂળભૂત સુધારા. ભવિષ્યનું નિર્માણ.”
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ક્રિસ્ટોફર વચ્ચે ટેલિફોન વાતચીત બાદ ૨૨ ડિસેમ્બરે આ કરારની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. બંને નેતાઓએ તેને દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં એક ઐતિહાસિક સીમાચિહ્નરૂપ ગણાવ્યું. માર્ચ ૨૦૨૫ માં શરૂ થયેલી અને માત્ર નવ મહિનામાં પૂર્ણ થયેલી વાટાઘાટો તેને ભારતના સૌથી ઝડપથી પૂર્ણ થયેલા એફટીએમાંથી એક બનાવે છે. તે ’વિકસિત ભારત ૨૦૪૭’ વિઝન સાથે સંરેખિત છે. કરારની મુખ્ય જોગવાઈઓમાં ભારતમાં તેની નિકાસના ૯૫% પર ટેરિફ ઘટાડવા અથવા દૂર કરવાનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં ૫૭% ઉત્પાદનો પહેલા દિવસથી જ ડ્યુટી-મુક્ત છે.
કરાર હેઠળ, તમામ ભારતીય નિકાસને ન્યૂઝીલેન્ડમાં ડ્યુટી-ફ્રી ઍક્સેસ મળશે, જેનાથી કાપડ, ચામડું, દરિયાઈ ઉત્પાદનો, ઘરેણાં અને એન્જિનિયરિંગ માલ જેવા ક્ષેત્રોને પ્રોત્સાહન મળશે. ન્યૂઝીલેન્ડે આગામી ૧૫ વર્ષમાં ભારતમાં ૨૦ બિલિયનનું રોકાણ કરવાનું પણ વચન આપ્યું છે. સેવાઓ ભારતને આઇટી શિક્ષણ, નાણાકીય સેવાઓ અને પર્યટનમાં મજબૂત ઍક્સેસ પ્રદાન કરશે. ભારતીય વ્યાવસાયિકો માટે એક નવી કામચલાઉ રોજગાર વિઝા સુવિધા, જેમાં ત્રણ વર્ષ સુધીના સમયગાળા માટે એક સાથે ૫,૦૦૦ વિઝા આપવામાં આવશે.
ભારત અને ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચેનો વર્તમાન દ્વિપક્ષીય વેપાર આશરે ઇં૧.૩ બિલિયનનો છે, જે આગામી પાંચ વર્ષમાં બમણો થવાની ધારણા છે. આ કરાર રોજગાર સર્જન, રોકાણ, નવીનતા અને સૂક્ષ્મ, નાના અને મધ્યમ કદના ઉદ્યોગોને મજબૂત બનાવશે. જોકે, ન્યૂઝીલેન્ડની ગઠબંધન સરકારમાં વિદેશ પ્રધાન વિન્સ્ટન પીટર્સે કરારની ટીકા કરી, તેને “અન્યાયી” ગણાવ્યું, ખાસ કરીને ડેરી ઉત્પાદનોને બાકાત રાખવા બદલ. વડા પ્રધાન મોદીએ જણાવ્યું હતું કે આ કરાર વેપાર, રોકાણ અને લોકો-થી-લોકોના સંબંધોને નવી ગતિ આપશે. બંને દેશો માટે, તે ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં આર્થિક વૃદ્ધિ અને વ્યૂહાત્મક સહયોગનું પ્રતીક છે. કરાર પર ઔપચારિક હસ્તાક્ષર ૨૦૨૬ ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં થવાની અપેક્ષા છે.
