ફાલ્ગુની વસાવડા
દિલ્હીનાં જંતર મંતર ખાતે નીટ નાં પેપર લીક થવાનાં મામલે ભારે દેખાવ થઈ રહ્યો છે, અને કેટલાંય લાગતાં વળગતાંનાં નિવેદનો સરકારને ઉથલાવવાં કોશિશ કરી રહ્યા છે, અને અંતે વિદ્યાર્થીઓનાં ખભે બંદૂક રાખી કોણ ફોડી રહ્યું છે?, એ હવે સૌ જાણે છે. લગભગ દરેક ચેનલો અને સોશિયલ મીડિયા પર આ મુદ્દે ખબર પડે કે ન પડે, જાત જાતની અફવાઓનો મારો ચાલી રહ્યો છે. પરંતુ ત્યાં અચાનક કુદરતએ મધ્ય ગુજરાત અને દક્ષિણ ગુજરાત ઉપર વાદળ લીક કર્યું, અને વરસાદ વરસાદ વરસાદ.. અત્ર તત્ર સર્વત્ર પાણી પાણી અને પાણી, જીવન વ્યવહાર ખોરવાયો! આમ ગુજરાતી ઓ બધાં જ જંતર મંતર ભૂલી જાય, એમ ઉમરગાવ, વાપી, વલસાડ સૂરત, વડોદરા નવસારી પંચમહાલ ડાંગ દાહોદ અને અમદાવાદ એમ ભારે વરસાદ પડયો. ગ્લોબલ વોર્મિંગને કારણે ગરમી પણ અતિશય અનુભવાય છે, અને એ જ રીતે ચોમાસુ પણ થોડું કષ્ટદાયક જાય છે એટલે કે ક્યારેક અતિવર્ષા તો ક્યારેક અવર્ષા એમ થઈ ગયું છે. ઋતુઓ પણ પહેલાની જેમ પ્રતિભાવંત રહી નથી, જાણે પ્રતાડિત કરતી હોય એમ ગમે તે સમયે ગમે તે થાય! ભર શિયાળે પણ વરસાદ, અને ભર ઉનાળે પણ વરસાદ, એવી આખી ઋતુ ચક્રની અવદશા સમાજ અનુભવી રહ્યો છે, ભલે એ માટે ડાયરેક્ટ કે ઈનડાયરેક્ટ પરંતુ એકંદરે ચોમાસુ એ નાનાથી મોટા સૌને ગમતી ઋતુમાં આવે છે, અને સૌથી મોટું કારણ એનું આગળની ઋતુ એટલે કે ઉનાળો અત્યંત દાહક હોવાથી વરસાદની શીતળતા સૌને આરામ આપે, પરંતુ શિયાળા અને ઉનાળા ના પ્રમાણમાં ચોમાસામાં ભેજને કારણે ઘણાં રોગીષ્ટ વાયરસ ફેલાય છે, અને એટલે એમાં તકેદારી વધુ રાખવી પડે છે.
યુવા દિલોનામાં થનગનાટ કરતી ઋતુ એટલે વર્ષા ઋતુ,અને પ્રેમી પંખીડા ન સ્થળ જુવે, ન સમય જુવે, બસ એકમેકમાં ખોવાઈ જાય. એમાં પણ વરસાદની ઋતુ હોય અને પિયુ પરદેશ વસતો હોય, એટલે કે હાજર હોય નહીં, તો એમનાં તડપતા દિલ પર કવિઓ કેટલાંયે ગીત લખ્યાં છે. હિન્દી હોય કે ગુજરાતી લગભગ એકપણ ફિલ્મ વરસાદનાં દ્રશ્ય વગર બને નહીં. ડાયરેકટર ને પૂરેપૂરું ગ્લેમર પીરસવાનો મોકો એટલે ચોમાસું, ધડકતા દિલોને એક કરવાની મોસમ એટલે ચોમાસું,આવી જ કંઈક વ્યાખ્યા કરવી હોય તો કરી શકાય.પણ આ બધું જ ટીન એજથી વધીને ત્રીસ પાંત્રીસ વર્ષ તો બહુ થયાં! પછી તો બધી ઋતુ ઓ લગભગ સરખી જ લાગતી હોય! હા શરું શરું નાં એક બે વરસાદ ગમે, પણ પછી તો જાણે સમસ્યાનો હારડો!! સૌ પ્રથમ તો કાદવ કીચડની પરેશાની, બીજી પાણીના ખાબોચિયાંની પરેશાની, ઘરથી બજાર કે ઓફિસ બધે પાણી પાણી! અસંખ્ય જીવાતનો ઉપદ્રવ, મંકોડાની કેટલીયે જાતિ પ્રજાતિનો ત્રાસ, અને દેડકા ને કંસારીની કોણ વધુ દાવેદારી! આખી રાત ચાલતી સ્પર્ધા! ઉપરાંત ઘર જુનું હોય તો ક્યાં ક્યાંથી નેવાં પડે છે એની ઉપાધિ! ઘર બહાર અને ઘરમાં ભેજ એટલે બધું જ અનહાઈજીન લાગે! કપડાંની તો જાણે લોન્ડ્રી ખરીદી હોય એમ ત્રણ ચાર દિવસની હારમાળા,અને ચાર દિવસે સુકાય! અને એ પણ પાછાં એ પણ આપણાં માનસ જેવા બોદા!! આખો આખો દિવસ સુધી ક્યાંય જઈ શકાય નહીં, અને ચાર દિવાલ વચ્ચે પુરાઈને રહેવું પડે ચોમાસાની આ સંધિ કાળની ઋતુમાં ન જાણે કેટલાય વાયરસનો ફેલાવો પણ થાય, અને શરદી જેવાં ચીકણા વાયરસથી તો ભાઈ તોબા! ટીવી અને ન્યૂઝ ચેનલોમાં પણ રાજ્ય ભરના વરસાદના દ્રશ્યો જ જોવા મળે!; એમાં પણ મેઘા રે મેઘા રે ગીત વાગતુ હોય, અને વરસાદની ટ્રેઝરી પણ દેખાડતા હોય, એટલે બંને વાતનું કોમ્બિનેશન પણ બહુ અજીબ લાગે. એક તો વાતાવરણ ભેજવાળું અને એમાં ઉપરથી ગરમ ગરમ પકોડા ખાવાની લિજ્જત આવે, અને વધુ ખવાઈ જાય તો પણ પાછી ઉપાધિ! ચા કોફી પણ હદ બહારનું લેવાઈ જાય, એટલે શુગરના પ્રશ્નો પણ થાય.ભીની ભીની ઋતુમાં મનોભાવ પણ ભીના ભીના થાય એમાં કોઈ બે મત નથી, અને મનોભાવ કાંઈ ઉંમર જોઈને થતા નથી, એ વાત પણ એટલી જ સાચી હોય છે. એકલા રહેતા સ્ત્રી પુરુષોને આમ પણ એકલતા સતાવતી હોય, એમાં આ ઋતુ વધુ સતાવે, અને ક્યાંક ક્યાંક તો એટલે જ ડીપ્રેશનમાં ગુન્હો પણ થાય!
પ્રકૃતિ જાણે નવોઢાની જેમ શણગારી હોય એમ હરિયાળી છવાઈ જાય. નદી નાળા છલકાય અને પર્વત પરથી ઝરણાઓ વહે, એટલે કુદરતી દ્રશ્યો મન હરી લે. ઘણાં ને ફરવાનો શોખ હોય એ દૂર સુધી ફરવા નીકળી જાય, અને રસ્તાઓ તૂટી જતાં કે ગાડીમાં પંચર થતા મુસીબત વહોરી લીધાં જેવું પણ થાય. એકંદરે મોસમનાં આવેશમાં આવી જઈને ઘણીવાર ભયંકર ભૂલ પણ થઈ જાય! ઘરમાં કરી શકાય એવાં શોખ પૂરા કરવા, ચિત્રકામ કરવું, સંગીતનો શોખ હોય તો રીયાઝ કરવું, જુના ગીતો સાંભળવા, ઘરકામમાં મદદ કરવી, છાપાં વગેરે નાં અગત્યનાં લેખ ફરીવાર વાંચવા, મન પસંદ લેખકની વાર્તા ઓ વાંચવી,આમ બને ત્યાં સુધી ઘરમાં જ રહીને આ સમય પસાર કરવો, કારણકે હવે પહેલાની જેમ શરીર પણ રહ્યા નથી, એટલે ગમતી ઋતુ પણ નડી શકે છે.
આપણી પાસે તો દર સમસ્યાનાં ઉકેલ સમો આર્યુવેદ છે, અને દરેક ઋતુમાં જેમ તકેદારી રાખવાની હોય છે તેમ ચોમાસામાં પણ તકેદારી રાખવાથી, ઋતુનો આનંદ પણ લઈ શકાય છે, અને બીમારી પણ દૂર રહે છે. જેમ કે દરેક જણા એ આ ઋતુમાં ઉકાળો પીવો જોઇએ,અને કડવાણીનો પ્રયોગ પણ હિતાવહ છે.આ ઉપરાંત સૌથી વધુ તો ઘર ભેજ મુક્ત રહે એ માટે તકેદારી રાખવી, જ્યારે તડકો નીકળે ત્યારે ઘરના બારી બારણા ખુલ્લા રાખવા. લીમડાનો ધૂમાડો કે ગુગળનો ધૂપ કરવો, કપૂરની ગોટી સુંઘવી, સૂંઠ વાળું પાણી પીવું, તાજુ અને હળવું ભોજન કરવું. પકોડા વગેરે પહેલાં વરસાદમાં જ પછી સાદો પોષ્ટીક અને સુપાચ્ય ખોરાક લેવો, ગરમ પીણાં અને ગરમ પાણીનો પ્રયોગ વધારવો. ઓછી સુગર વાળા ફ્રેશ જ્યુસ પીવા, કોલ્ડ ડ્રીંક ને એવોઈડ કરવું. બેકરી આઈટમ અને આથાવાળી વસ્તુ પણ બને ત્યાં સુધી ઓછી લેવી. ભીના ન થવાય એનું ખાસ ધ્યાન રાખવું, રેઈન કોટ અને છત્રીનો ઉપયોગ કરવો. નાના બાળકોને સંધ્યા પછી બહાર લઈ જવા નહીં. માસ્ક અને સેનીટાઈઝરનો ઉપયોગ ચાલુ જ રાખવાનો.ખાસ લીલા શાકભાજી કે ફળો તેને ધોઈ સ્વચ્છ કરી અને ખાવા! પરંતુ અતિ સર્વત્ર વર્જ્ય એ સૂત્ર મુજબ જ ઋતુનો આનંદ લેવો, નહીં તો અત્યારે થતાં ડેન્ગ્યુ અને ટાઈફોઈડનાં વાયરસ બહુ ઝડપથી લાગે છે, ઉપરાંત ફંગલ ઇન્ફેક્શન પણ આ ઋતુમાં બહુ જ થાય છે, તો એની પણ કાળજી લેવી. સૌથી વધુ મહત્વનું સોશ્યલ મીડિયા પર બતાવાતા દરેક નુસખાનો પ્રયોગ કરવો જરૂરી નથી, એ પણ યાદ રાખવું! બહુ ખાઈ લીધું હવે ન્યુટ્રીશનનાં નામે પણ કંઈ પેટમાં નાખીશું નહીં, તો વધુ ઝડપથી તંદુરસ્ત થઈશુ! અથવા નીરોગી રહીશું. જય હિન્દ.
લી ફાલ્ગુની વસાવડા (ભાવનગર)
