આ પહેલીવાર નથી જ્યારે સુપ્રીમ કોર્ટે મફત યોજનાઓ તરીકે ઓળખાતી લોકપ્રિય યોજનાઓ પર વાંધો અને ચિંતા વ્યક્ત કરી હોય. તેણે વારંવાર કહ્યું છે કે મફતની સંસ્કૃતિ આર્થિક વિકાસને અવરોધે છે. ગઈકાલે, તેણે સરકારોના મફત અને સામાન પૂરા પાડવાના વલણ પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો, પૂછ્યું હતું કે, “જો તેઓ મફત અનાજ, વીજળી, સાયકલ વગેરે આપવાનું ચાલુ રાખે છે, તો વિકાસ માટે ભંડોળ ક્યાંથી આવશે?”
તેમણે એ પણ ભાર મૂક્યો કે સરકારોએ મફત સુવિધાઓ અને સામગ્રીને બદલે રોજગાર આપવો જોઈએ, પરંતુ આ વાત પર ધ્યાન આપવામાં આવશે કે કેમ તે શંકાસ્પદ છે, કારણ કે રાજકીય પક્ષો એવું માનવા લાગ્યા છે કે લોકપ્રિય યોજનાઓ ચૂંટણી જીતની ગેરંટી બની ગઈ છે. પરિણામે, ચૂંટણી નજીક આવતાની સાથે જ, સત્તા શોધતા શાસક પક્ષ અને વિપક્ષી પક્ષો મફત યોજનાઓ શરૂ કરી દે છે.
હવે તેઓએ સીધી નાણાકીય સહાયની જાહેરાત પણ શરૂ કરી દીધી છે. મોટાભાગના રાજ્યો ખાધમાં હોવા છતાં આ વાત છે. વિડંબના એ છે કે તેઓ મફતની સંસ્કૃતિને પ્રોત્સાહન આપતી વખતે માળખાગત વિકાસ માટે ભંડોળના અભાવનો શોક વ્યક્ત કરે છે. સ્પષ્ટપણે, તેઓ પોતાની આર્થિક પરિસ્થિતિને અવગણે છે.પાંચ રાજ્યોમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ નજીક આવતાની સાથે જ સંબંધિત રાજ્ય સરકારોએ મફત યોજનાઓની જાહેરાત કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે તે આશ્ચર્યજનક નથી. તમિલનાડુ સરકારે દરેકને મફત વીજળી ઓફર કરી છે. સુપ્રીમ કોર્ટ આ વિરુદ્ધ એક અરજી પર સુનાવણી કરી રહી છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે આ અરજી તમિલનાડુ પાવર ડિસ્ટ્રિબ્યુશન કોર્પોરેશન લિમિટેડ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવી હતી. આવી જ અરજીઓ પહેલા પણ સાંભળવામાં આવી છે, પરંતુ હજુ સુધી કોઈ નક્કર નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી. નિઃશંકપણે, કલ્યાણકારી રાજ્યની જવાબદારી છે કે તે ગરીબો અને વંચિતોને મફત અથવા સબસિડીવાળી સેવાઓ પૂરી પાડીને તેમના સામાજિક-આર્થિક ઉત્થાન માટે વિશેષ પગલાં લે.
આ સેવાઓ લોકોને સશક્ત બનાવવા અને તેમની આવક વધારવા માટે પ્રેરિત કરવા માટે ડિઝાઇન કરવી જોઈએ. તાજેતરના સમયમાં, ફક્ત મત મેળવવાના હેતુથી આવી સેવાઓ પૂરી પાડવા માટે પહેલ કરવામાં આવી છે. આ મુક્ત અને ન્યાયી ચૂંટણીઓની મજાક છે અને સંસાધનોનો દુરુપયોગ છે.
જ્યારે સક્ષમ લોકોને પણ મફત લાભો આપવામાં આવે છે, ત્યારે તેઓ કામ કરવામાં અસમર્થ બની જાય છે અને સરકાર પર બોજ બની જાય છે. સુપ્રીમ કોર્ટ એવી સિસ્ટમ સ્થાપિત કરે કે જેમાં ગરીબો અને અપંગોને મફત સેવાઓનો ઉપયોગ ચૂંટણી જીતવા માટે મનસ્વી રીતે કરવાને બદલે રાજ્યના નાણાકીય સંસાધનો પર આધારિત હોય.
