Karachi,તા.૮
પાકિસ્તાન અને તુર્કી સાથે સાઉદી અરેબિયાના સંરક્ષણ કરાર પર કટાક્ષ કરતા, ઈરાને સ્પષ્ટપણે કહ્યું છે કે આ કાગળ કરારો તેને કાયમી સુરક્ષા પૂરી પાડી શકતા નથી. ઈરાની સંસદના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને વિદેશ નીતિ આયોગના સભ્ય ઈબ્રાહિમ રેઝાઈએ જણાવ્યું હતું કે પાકિસ્તાન અને તુર્કી સાથેનો કોઈપણ સુરક્ષા કરાર સાઉદી અરેબિયાને કાયમી સુરક્ષાની ખાતરી આપી શકતો નથી. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યુંઃ “સાઉદી અરેબિયાએ જાણવું જોઈએ કે તુર્કી અને પાકિસ્તાન સાથેનો કાગળનો કરાર તેમને સુરક્ષા પૂરી પાડશે નહીં, જેમ વર્ષોથી અમેરિકનો પર એકપક્ષીય નિર્ભરતા તેમને સુરક્ષા પૂરી પાડી શકી નથી.” તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે જો સાઉદી અરેબિયા તેની નીતિઓમાં સુધારો કરે છે, તો તેને હવે બીજાઓ પાસેથી સુરક્ષા માટે “ભીખ” માંગવાની જરૂર રહેશે નહીં.
હકીકતમાં, સાઉદી અરેબિયા, પાકિસ્તાન અને તુર્કીએ મક્કામાં ઐતિહાસિક “મક્કા સંયુક્ત સંરક્ષણ કરાર” પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ સંરક્ષણ કરાર હેઠળ, ત્રણેય દેશોમાંથી કોઈપણ પર કોઈપણ સશસ્ત્ર હુમલો ત્રણેય પર હુમલો માનવામાં આવશે. આ કરારનો હેતુ સામૂહિક સંરક્ષણ ક્ષમતાઓ અને પ્રતિરોધકતાને મજબૂત બનાવવાનો છે. પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફ, સાઉદી ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાન અને તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ રેસેપ તૈયપ એર્દોઆને મક્કાના અલ-સફા પેલેસમાં એક બેઠક દરમિયાન સંયુક્ત સંરક્ષણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા. તુર્કીના એક સરકારી અધિકારીએ આ કરારને “સંપૂર્ણ રીતે રક્ષણાત્મક” ગણાવ્યો. તેમણે કહ્યું કે બંને પક્ષોએ ફક્ત સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં એકબીજાને ટેકો આપવાનું વચન આપ્યું.
સંયુક્ત નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે મક્કા કરાર “ત્રણેય દેશો વચ્ચેના લાંબા સમયથી ચાલતા ઐતિહાસિક સંબંધોથી પ્રેરિત છે. તે ભાઈચારો અને ઇસ્લામિક એકતાના મજબૂત બંધનો પર આધારિત છે જે તેમને બાંધે છે, અને તે તેમના સહિયારા વ્યૂહાત્મક હિતો અને લાંબા સમયથી ચાલતા સંરક્ષણ સહયોગને આગળ ધપાવે છે.”
સાઉદી અરેબિયાએ સ્પષ્ટ કર્યું કે આ કરાર લશ્કરી જોડાણ અથવા ધાર્મિક જૂથની શરૂઆત નથી કરતો, પરંતુ તેનો હેતુ સંરક્ષણ ક્ષમતાઓને મજબૂત બનાવવા અને પરસ્પર સહયોગ વધારવાનો છે. આ કરાર પરમાણુ પ્રવૃત્તિઓ અથવા શસ્ત્ર સ્પર્ધા સાથે જોડાયેલ નથી. આનાથી સાઉદી અરેબિયાના અન્ય દેશો સાથેના હાલના વ્યૂહાત્મક સંબંધો પર કોઈ અસર થશે નહીં.
આ કરારની સરખામણી નાટો સાથે કરવામાં આવી રહી છે કારણ કે નાટો દેશો પાસે સુરક્ષા કરાર પણ છે. જો કોઈપણ નાટો સભ્ય દેશ પર હુમલો થાય છે, તો તેને બધા સભ્ય દેશો પર હુમલો માનવામાં આવે છે, અને તેઓ સાથે મળીને લડે છે.
