Islamabad,તા.૮
પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ વચ્ચે, પાકિસ્તાન, સાઉદી અરેબિયા અને તુર્કીએ સંયુક્ત સંરક્ષણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા. આ કરાર હેઠળ, ત્રણેય દેશોમાંથી કોઈપણ એક પર હુમલો એ ત્રણેય પર હુમલો માનવામાં આવશે. સંયુક્ત નિવેદન અનુસાર, પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફ, સાઉદી ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાન અને તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ રેસેપ તૈયપ એર્દોગને મક્કાના અલ-સફા પેલેસ ખાતે એક બેઠક દરમિયાન “મક્કા સંયુક્ત સંરક્ષણ કરાર” પર હસ્તાક્ષર કર્યા.
સંયુક્ત સંરક્ષણ માટે મક્કા અલ-મુકરમાહ સમિટ દરમિયાન હસ્તાક્ષર કરાયેલ આ કરારનો હેતુ કોઈપણ આક્રમક કાર્યવાહી સામે સામૂહિક સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવાનો છે. તે જોગવાઈ કરે છે કે ત્રણેય દેશોમાંથી કોઈપણ પર કોઈપણ સશસ્ત્ર હુમલો ત્રણેય પર હુમલો માનવામાં આવશે. નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તે ત્રણેય દેશો વચ્ચે સંરક્ષણ સહયોગના તમામ પાસાઓને વધારવાની પણ જોગવાઈ કરે છે. આ વિકાસ એવા સમયે થયો છે જ્યારે પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષ લાલ સમુદ્ર અને બાબ અલ-મંડેબ સ્ટ્રેટ સહિત અનેક મોરચે ફેલાઈ ગયો છે. આનાથી ગલ્ફ દેશોને પ્રાદેશિક સુરક્ષા સંકલનને મજબૂત બનાવવા માટે પ્રેરિત કરવામાં આવ્યા છે. નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે મક્કા કરાર “ત્રણેય દેશોની સામૂહિક સુરક્ષાને વધુ મજબૂત કરવા અને પ્રદેશ અને તેનાથી આગળ શાંતિ, સુરક્ષા અને સ્થિરતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સહિયારી પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જે સુરક્ષિત અને સમૃદ્ધ ભવિષ્ય સુનિશ્ચિત કરે છે.”
ગયા વર્ષે સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતમાં, પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરેબિયાએ વ્યૂહાત્મક પરસ્પર સંરક્ષણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. તેમાં વચન આપવામાં આવ્યું હતું કે કોઈપણ દેશ પર હુમલો “બંને દેશો સામે આક્રમણ” ગણાશે. આ સંરક્ષણ કરાર હેઠળ, પાકિસ્તાને સંયુક્ત તાલીમ, સંરક્ષણ સહયોગ અને સાઉદી અરેબિયાની સુરક્ષા જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે સાઉદી અરેબિયામાં સૈનિકો અને વિમાન મોકલ્યા હતા. સંયુક્ત નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે મક્કા કરાર “ત્રણેય દેશો વચ્ચેના લાંબા સમયથી ચાલતા ઐતિહાસિક સંબંધોથી પ્રેરિત છે. તે ભાઈચારો અને ઇસ્લામિક એકતાના મજબૂત બંધનો પર આધારિત છે જે તેમને બાંધે છે, અને તે તેમના સહિયારા વ્યૂહાત્મક હિતો અને લાંબા સમયથી ચાલતા સંરક્ષણ સહયોગને વધુ આગળ ધપાવે છે.”
બેઠકમાં, ત્રણેય પક્ષોએ તેમના સંબંધોની સમીક્ષા કરી અને પરસ્પર હિતના અનેક મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરી. વડા પ્રધાન કાર્યાલયે જણાવ્યું હતું કે બેઠક પહેલા, વડા પ્રધાન શરીફ અને ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ ફિલ્ડ માર્શલ અસીમ મુનીર, જેઓ ગુરુવારે ત્રણ દિવસની સત્તાવાર મુલાકાતે અહીં પહોંચ્યા હતા, તેમણે સાઉદી ક્રાઉન પ્રિન્સ સાથે મુલાકાત કરી હતી. શરીફ સાથે નાયબ વડા પ્રધાન અને વિદેશ પ્રધાન ઇશાક દાર અને સંરક્ષણ પ્રધાન ખ્વાજા આસિફ હતા, એમ કાર્યાલયે જણાવ્યું હતું. ગુરુવારે વિદેશ કાર્યાલયે જણાવ્યું હતું કે, “જોકે આ મુલાકાત ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં વધતા તણાવ વચ્ચે થઈ રહી છે, તેનું મહત્વ તાત્કાલિક કટોકટી અને ટૂંકા ગાળાના વિચારણાઓથી આગળ વધે છે. તે દ્વિપક્ષીય સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવશે, વ્યૂહાત્મક સહયોગને વધુ ગાઢ બનાવશે, પરસ્પર હિતના પ્રાદેશિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્દાઓ પર સંકલન વધારશે અને બહુપક્ષીય સહયોગને મજબૂત બનાવશે.”
