જે રશિયાના તેલ નિકાસને કારણે ભારત પર અસર કરશે
આ બિલ કાયદો બની જાય, પછી તે રશિયાને તેના તેલ ઉત્પાદનોના બદલામાં અન્ય દેશો પાસેથી મળતી નાણાકીય સહાય બંધ કરી શકે છે.
Washingtonતા.૮
સંસદના ઉપલા ગૃહ, યુએસ સેનેટે એક બિલ પસાર કર્યું જે રશિયા પાસેથી તેલ અને અન્ય ઉત્પાદનો ખરીદતા દેશો પર ૧૦૦ ટકા સુધીના ટેરિફ લાદી શકે છે. આ બિલ યુએસ રાષ્ટ્રપતિને તે નક્કી કરવાનો અધિકાર આપશે કે ભારત અને ચીન જેવા દેશોના ઉત્પાદનો પર કેટલી આયાત ડ્યુટી લાદવામાં આવશે જે રશિયન તેલ અને ગેસ ખરીદે છે. તેથી એ સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે કે યુએસ સેનેટ દ્વારા મંજૂર કરાયેલ બિલ ખરેખર શું છે. તેમાં કયા પ્રતિબંધોનો ઉલ્લેખ છે? ભારત તેનાથી કેવી રીતે પ્રભાવિત થઈ શકે છે?
શુક્રવારે યુએસ કોંગ્રેસમાં રજૂ કરાયેલ બિલનું નામ સ્વર્ગસ્થ રિપબ્લિકન કોંગ્રેસમેન લિન્ડસે ઓ. ગ્રેહામના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે, જે ટ્રમ્પના ભૂતપૂર્વ નજીકના સાથી અને બિલના લેખક હતા. તેને લિન્ડસે ઓ. ગ્રેહામ સેન્ક્શનિંગ રશિયા એન્ડ ઈરાન એક્સપોર્ટ્સ ઓફ ૨૦૨૬ તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. યુએસ સેનેટે તેને ભારે બહુમતીથી પસાર કર્યું, જેમાં ૮૬ મતો તરફેણમાં અને માત્ર ૧૧ મતો વિરુદ્ધ હતા.
યુએસનો દલીલ છે કે એકવાર આ બિલ કાયદો બની જાય, પછી તે રશિયાને તેના તેલ ઉત્પાદનોના બદલામાં અન્ય દેશો પાસેથી મળતી નાણાકીય સહાય બંધ કરી શકે છે. આનાથી રશિયા પર યુક્રેન સામે યુદ્ધ બંધ કરવાનું દબાણ થશે. વધુમાં, બિલમાં ઈરાન પાસેથી તેલ ખરીદતા દેશોને લક્ષ્ય બનાવવાની જોગવાઈઓ પણ શામેલ છે, જેનાથી ઈરાન માટે તેની અર્થવ્યવસ્થાને ટકાવી રાખવા માટે જરૂરી સહાય મેળવવી મુશ્કેલ બને છે.
આ બિલ યુએસ રાષ્ટ્રપતિને રશિયા અને ઈરાન પાસેથી તેલ ખરીદતા દેશો પર ટેરિફ લાદવાની સત્તા આપે છે. આનો અર્થ એ છે કે ટ્રમ્પ દરેક દેશ પર ૦ થી ૧૦૦% સુધીની આયાત ડ્યુટી લાદવામાં આવશે તે નક્કી કરવા માટે સ્વતંત્ર રહેશે.
આ બિલ યુએસ રાષ્ટ્રપતિને રશિયાના તેલ અને ગેસના ટોચના પાંચ ખરીદદારો, જેમ કે ભારત અને ચીન જેવા દેશોમાંથી આવતા માલ પર ૧૦૦% સુધીના ટેરિફ લાદવાનો અધિકાર આપે છે. આનાથી આ સાથી દેશો અને તટસ્થ દેશોને રશિયા અને ઈરાન અને યુએસ બજારમાંથી સસ્તી ઊર્જા વચ્ચે પસંદગી કરવાની ફરજ પડી શકે છે.
રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન, વરિષ્ઠ રાજકીય અને લશ્કરી અધિકારીઓ અને રશિયન સંરક્ષણ ઉદ્યોગ સાથે કામ કરતી ૨૦ થી વધુ કંપનીઓ અને સંસ્થાઓ સામે પ્રતિબંધોનો પ્રસ્તાવ છે. આ બિલમાં યુક્રેન સામે રશિયાના યુદ્ધ સાથે જોડાયેલી નાણાકીય સંસ્થાઓ અને ઊર્જા પ્રોજેક્ટ્સને લક્ષ્ય બનાવવાનો પણ પ્રસ્તાવ છે.
આ બિલ હાલમાં સેનેટમાં પસાર થઈ ગયું છે અને હવે યુએસ સંસદના નીચલા ગૃહ, હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સમાં તેની ચકાસણીનો સામનો કરશે. જો કે, જો આ બિલ કાયદો બને છે, તો ભારત પાસે બે વિકલ્પો હશે.
યુએસ રાષ્ટ્રપતિને રશિયન તેલના ટોચના ખરીદદારો પર ૧૦૦% સુધીની આયાત જકાત લાદવાનો અધિકાર આપવાથી ભારતીય માલ યુએસ આયાતકારો માટે નોંધપાત્ર રીતે મોંઘો થઈ શકે છે. આનાથી ભારતના નિકાસ-આધારિત ક્ષેત્રો, જેમ કે ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, એન્જિનિયરિંગ ગુડ્સ, રસાયણો, કાપડ અને ઓટો પાર્ટ્સ પર સૌથી વધુ અસર પડશે.
જો ભારતીય ઉત્પાદનો ખૂબ મોંઘા થઈ જાય, તો યુએસ ખરીદદારો અન્ય દેશોના વૈકલ્પિક સપ્લાયર્સ તરફ વળી શકે છે. પરિણામે, ભારતીય નિકાસકારોને નબળી માંગ અને ખોટનો સામનો કરવો પડી શકે છે. તેમને તેમની નિકાસમાં ઘટાડોનો સામનો કરવો પડી શકે છે અથવા બજારમાં ટકી રહેવા માટે વધારાના ખર્ચનો એક ભાગ સહન કરવો પડી શકે છે.
ટેરિફને કારણે ભારતીય કંપનીઓને તેમના નિકાસ બજારોમાં વૈવિધ્યીકરણ કરવાની જરૂર પડશે અને સરકાર પર વોશિંગ્ટન સાથે નવી વેપાર વાટાઘાટો શરૂ કરવા માટે દબાણ પણ વધશે. જો રશિયાથી તેલ આયાતમાં ઘટાડો થાય…
આ બિલમાં એક મહત્વપૂર્ણ જોગવાઈ એ છે કે જો કોઈ દેશ તેની કુલ ઉર્જા જરૂરિયાતોના ૧૫% કરતા ઓછો અથવા રશિયાની કુલ તેલ અને ગેસ નિકાસના ૧૫% કરતા ઓછો આયાત કરે છે, અને તેની નિર્ભરતા ઘટાડવાના પ્રયાસો પણ દર્શાવી રહ્યો છે, તો તેને આ ટેરિફમાંથી મુક્તિ મળી શકે છે. વધુમાં, યુએસ રાષ્ટ્રપતિને યુએસ રાષ્ટ્રીય હિતમાં પ્રતિબંધો અથવા પ્રતિબંધોને માફ કરવાનો અધિકાર આપવામાં આવ્યો છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ચાલી રહેલા સંકટને કારણે ભારત માટે પશ્ચિમ એશિયામાંથી તેલ મેળવવાનું મુશ્કેલ બન્યું છે. આનાથી રશિયન ક્રૂડ ઓઇલનું મહત્વ વધુ વધી ગયું છે. જો આ બિલ કાયદો બની જાય, તો ભારતને તેની ઉર્જા સુરક્ષા જાળવવા અને યુએસ ટેરિફના જોખમનું સંચાલન કરવા વચ્ચે મુશ્કેલ નિર્ણયનો સામનો કરવો પડશે.
ભારત હાલમાં તેની ઉર્જા સુરક્ષા માટે રશિયન ક્રૂડ ઓઇલ પર ખૂબ આધાર રાખે છે. જુલાઈના ડેટા અનુસાર, ભારતની કુલ ક્રૂડ ઓઇલ આયાતમાં રશિયાનો હિસ્સો આશરે ૫૫% હતો અને છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી તે ૩૦% થી ઉપર રહ્યો છે.
રશિયન ક્રૂડ ઓઇલ સપ્લાય પર સંપૂર્ણ રોક લગાવવાની શક્યતા ઓછી છે, પરંતુ જો ભારત તેની આયાત માત્ર એક તૃતીયાંશ (આશરે ૮૦૦,૦૦૦ થી ૧૦૦,૦૦૦ બેરલ પ્રતિ દિવસ) ઘટાડે તો પણ, ભારતને વધુ ખર્ચાળ વિકલ્પો સાથે બદલવાની જરૂરિયાતને કારણે વાર્ષિક ૧ થી ૧.૮ બિલિયનનો વધારાનો નાણાકીય બોજ પડશે.
જોકે, ઐતિહાસિક રીતે, ભારત ફક્ત ટેરિફ દબાણ હેઠળ રશિયન તેલ ખરીદવાનું બંધ કરશે નહીં. ઓગસ્ટ ૨૦૨૫ માં ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ભારત પર વધારાની ૨૫% આયાત ડ્યુટી લાદી, કુલ ટેરિફ ૫૦% સુધી લાવ્યો, ત્યારે પણ ભારતે રશિયન તેલ ખરીદવાનું ચાલુ રાખ્યું.
જ્યારે રશિયન તેલ કંપનીઓ (જેમ કે લુકોઇલ અને રોઝનેફ્ટ) પર યુએસ પ્રતિબંધો સીધા લાદવામાં આવ્યા હતા ત્યારે જ ભારતીય રિફાઇનરીઓએ તેમની ખરીદી ઘટાડી હતી. જો આ કંપનીઓ પર સીધા પ્રતિબંધો લાદવામાં આવે છે, તો ભારતને છૂટ મેળવવા માટે ફરીથી યુએસ સાથે રાજદ્વારી વાટાઘાટો કરવી પડી શકે છે.
લિન્ડસે ઓ. ગ્રેહામ સેન્ક્શનિંગ રશિયા એન્ડ ઈરાન એક્ટ ૨૦૨૬ એ યુએસમાં તીવ્ર સ્થાનિક રાજકીય અને આર્થિક વિવાદને જન્મ આપ્યો છે. જોકે આ બિલ સેનેટમાં મંજૂર થયું છે, પરંતુ ઘણા કાયદા નિર્માતાઓ, ટીકાકારો અને વ્યાપારી સંગઠનોએ તેની કેટલીક જોગવાઈઓ સામે ગંભીર વાંધો ઉઠાવ્યો છે.
આ બિલ યુએસ રાષ્ટ્રપતિને અન્ય દેશો પર દંડાત્મક ટેરિફ (આયાત ડ્યુટી) લાદવાની અમર્યાદિત શક્તિ આપે છે, જેના કારણે સેનેટરોમાં ચિંતા વધી છે. રિપબ્લિકન સેનેટર રેન્ડ પોલ અને ડેમોક્રેટિક સેનેટર રોન વાયડેન દ્વારા આ શક્તિને મર્યાદિત કરવા માટે રજૂ કરાયેલ સુધારો પણ સેનેટમાં નકારી કાઢવામાં આવ્યો હતો.
યુએસ ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ જેવા શક્તિશાળી વેપાર સંગઠનો અને ટીકાકારો દલીલ કરે છે કે જ્યારે યુએસ આયાતી માલ પર ૧૦૦% કે તેથી વધુ ટેરિફ લાદે છે, ત્યારે અમેરિકન વ્યવસાયો અને સામાન્ય ગ્રાહકોને આખરે નાણાકીય નુકસાન સહન કરવું પડશે. સેનેટર રોન વાયડેને ચેતવણી આપી હતી કે ફુગાવાને કારણે અમેરિકન જનતા પહેલેથી જ આર્થિક મુશ્કેલીનો સામનો કરી રહી છે, અને આ ટેરિફ તેમની મુશ્કેલીઓને વધુ વધારશે.
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના નિર્દેશ પર, બિલમાં રશિયા તેમજ ઈરાનના તેલ ખરીદદારો, ખાસ કરીને ચીન પર ટેરિફ લાદવાની સત્તાઓ શામેલ કરવા માટે સુધારો કરવામાં આવ્યો છે. વિશ્લેષક ડેવિડ સ્મિથના જણાવ્યા મુજબ, ઘણા ડેમોક્રેટિક કાયદા ઘડનારાઓ ચિંતિત છે કે ઈરાની તેલ આયાતકારો પર ટેરિફ સત્તાઓ કેવી રીતે વિસ્તૃત કરવામાં આવશે. તેઓ ઇચ્છે છે કે આ સત્તાઓ ટેરિફ નહીં, પરંતુ પરંપરાગત પ્રતિબંધો સુધી મર્યાદિત રહે. આ નવા ફેરફારથી પ્રતિનિધિ ગૃહમાં બિલની મંજૂરીમાં વિલંબ થવાની ધારણા છે.
સેનેટર મેગી હસન જેવા ટીકાકારો દલીલ કરે છે કે આ ટેરિફ યુએસ સાથીઓ અને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારોને પણ નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, તુર્કી, નાટો સભ્ય અને યુએસ સાથી. બ્રાઝિલ અને સિંગાપોર જેવા દેશો પણ રશિયન તેલ ઉત્પાદનો ખરીદે છે, અને તેમના પર આવા દંડાત્મક ટેરિફ લાદવાથી યુએસ આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો પર અસર પડી શકે છે.
