ચૂંટણીની સરખામણી અગાઉ ૨૦૧૯થી ૨૦૨૧ દરમિયાન યોજાયેલી સ્થાનિક ચૂંટણીઓ સાથે કરવામાં આવી રહી છે
Rajasthan, તા.૧૫
Rajasthanની શહેરી સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓમાં ભાજપે શાનદાર પ્રદર્શન કરીને કોંગ્રેસને પાછળ છોડી દીધી છે. ઉપલબ્ધ પરિણામો મુજબ ભાજપે કુલ ૧૦,૨૪૪ વોર્ડમાંથી ૪,૧૭૯ વોર્ડમાં જીત મેળવી છે, જ્યારે કોંગ્રેસને ૩,૬૧૩ વોર્ડ મળ્યા છે. આમ, ભાજપનો વોર્ડમાં હિસ્સો ૪૦.૮ ટકા અને કોંગ્રેસનો ૩૫.૩ ટકા રહ્યો છે.
બંને પક્ષ વચ્ચે ૫૬૬ વોર્ડનું અંતર જોવા મળ્યું છે. આ પરિણામોને મુખ્યમંત્રી ભજનલાલ શર્માની સરકાર માટે મહત્વપૂર્ણ રાજકીય સફળતા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. જોકે, સ્થાનિક ચૂંટણીમાં ઉમેદવાર, સ્થાનિક મુદ્દા અને અપક્ષોની ભૂમિકા પણ મહત્વની રહે છે.રાજસ્થાનમાં આ વખતે ૩૦૯ શહેરી સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓમાં ચૂંટણી યોજાઈ હતી. તેમાં મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન, મ્યુનિસિપલ કાઉન્સિલ અને નગરપાલિકા જેવા સ્થાનિક એકમોનો સમાવેશ થાય છે. ૧૪ સપ્ટેમ્બરે સાંજે ૭ વાગ્યા સુધીના ઉપલબ્ધ આંકડા પ્રમાણે ૧૦,૨૪૪ વોર્ડમાંથી ૧૦ વોર્ડના પરિણામો બાકી હતા. ભાજપ ૪,૧૭૯ વોર્ડ સાથે પ્રથમ ક્રમે રહ્યું, જ્યારે કોંગ્રેસ ૩,૬૧૩ વોર્ડ સાથે બીજા ક્રમે રહી. અપક્ષ ઉમેદવારોએ પણ ૨,૨૭૩ વોર્ડમાં જીત મેળવી છે.
એટલે કે કુલ પરિણામમાં અપક્ષોની ભૂમિકા પણ નોંધપાત્ર રહી છે. ભાજપ અને કોંગ્રેસ વચ્ચેનો તફાવત ૫૬૬ વોર્ડનો રહ્યો છે, જે બંને પક્ષોની શહેરી રાજકીય સ્થિતિ વચ્ચેનો મહત્વનો ફરક દર્શાવે છે.આ વખતની ચૂંટણીની સરખામણી અગાઉ ૨૦૧૯થી ૨૦૨૧ દરમિયાન યોજાયેલી સ્થાનિક ચૂંટણીઓ સાથે કરવામાં આવી રહી છે. જોકે, સીમાંકન પ્રક્રિયાને કારણે આ વખતે કુલ વોર્ડની સંખ્યામાં મોટો વધારો થયો છે. અગાઉ લગભગ ૭,૪૭૪ વોર્ડ હતા, જ્યારે હવે આ સંખ્યા વધીને ૧૦,૨૪૪ થઈ છે. એટલે કે રાજ્યમાં ૨,૭૭૦ નવા વોર્ડ ઉમેરાયા અને કુલ વોર્ડની સંખ્યામાં ૩૭.૧ ટકાનો વધારો થયો.
આ ફેરફારને કારણે માત્ર બેઠકોની સંખ્યા પરથી બંને ચૂંટણીઓની સીધી સરખામણી કરવી મુશ્કેલ બને છે. તેમ છતાં, વોર્ડના કુલ હિસ્સામાં ભાજપનો વધારો અને કોંગ્રેસનો ઘટાડો સ્પષ્ટપણે જોવા મળે છે.અગાઉની સ્થાનિક ચૂંટણીઓમાં ભાજપે આશરે ૨,૬૬૬ વોર્ડ જીત્યા હતા, જે વધીને હવે ૪,૧૭૯ થયા છે. એટલે ભાજપની બેઠકોમાં ૫૬.૮ ટકાનો વધારો થયો છે. બીજી તરફ કોંગ્રેસના વોર્ડ ૩,૦૪૨થી વધીને ૩,૬૧૩ થયા છે, એટલે તેની બેઠકોમાં ૧૮.૭ ટકાનો વધારો થયો છે. પરંતુ કુલ વોર્ડના પ્રમાણમાં કોંગ્રેસનો હિસ્સો ૪૦.૭ ટકાથી ઘટીને ૩૫.૩ ટકા થયો છે. ભાજપનો હિસ્સો ૩૫.૭ ટકાથી વધીને ૪૦.૮ ટકા થયો છે. અપક્ષોનો હિસ્સો પણ ૨૨.૪ ટકાથી થોડો ઘટીને ૨૨.૨ ટકા રહ્યો છે.
આ આંકડા દર્શાવે છે કે નવા વોર્ડ ઉમેરાયા હોવા છતાં ભાજપે કોંગ્રેસની તુલનામાં વધુ મજબૂત પ્રદર્શન કર્યું છે.ભાજપ અને કોંગ્રેસ સિવાય કેટલાક પ્રાદેશિક પક્ષોએ પણ પોતાની હાજરી નોંધાવી છે. હનુમાન બેનીવાલની રાષ્ટ્રીય લોકતાંત્રિક પાર્ટી (ઇન્ઁ)ના વોર્ડ ૧૪થી વધીને ૬૩ થયા છે, જે ૩૫૦ ટકાનો ઉછાળો છે. ઝ્રૈઁં(સ્)ના વોર્ડ પણ ૮થી વધીને ૩૮ થયા છે. બીજી તરફ મ્જીઁના વોર્ડ ૨૪થી ઘટીને ૧૯ થયા છે. રાજસ્થાનને પરંપરાગત રીતે ‘સ્વિંગ સ્ટેટ’ માનવામાં આવે છે અને શહેરી વિસ્તારો ભાજપનો મજબૂત આધાર ગણાય છે. ડિસેમ્બર ૨૦૨૩ની વિધાનસભા ચૂંટણી બાદ સત્તામાં આવેલી ભાજપ સરકાર માટે સ્થાનિક ચૂંટણીના આ પરિણામો સંગઠનાત્મક રીતે પણ મહત્વ ધરાવે છે.
