સંકટ અથવા યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિમાં સશસ્ત્ર દળોને જરૂરી હથિયારોનો પુરવઠો ઝડપથી પૂરો પાડવાની ક્ષમતા પણ મજબૂત થઈ શકે છે
New Delhi,તા.૨૫
ભારતના સંરક્ષણ ક્ષેત્રને વધુ આત્મનિર્ભર બનાવવા માટે સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. તેમણે ડિફેન્સ રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશન (ડ્ઢઇર્ડ્ઢં) દ્વારા વિકસિત તમામ પરંપરાગત મિસાઇલ સિસ્ટમ્સની ટેક્નોલોજી ભારતીય ઉદ્યોગોને ટ્રાન્સફર કરવાની મંજૂરી આપી છે. આ નિર્ણયથી દેશમાં મિસાઇલના સ્થાનિક ઉત્પાદનને વેગ મળવાની સાથે ખાનગી ક્ષેત્રની ભાગીદારી પણ વધશે.
નવી વ્યવસ્થા હેઠળ પાત્ર ભારતીય કંપનીઓ ડ્ઢઇર્ડ્ઢંની વિકસિત ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરીને મિસાઇલ સિસ્ટમનું ઉત્પાદન કરી શકશે. અગાઉ અત્યાધુનિક સંરક્ષણ ટેક્નોલોજીના વિકાસ અને ઉત્પાદન ક્ષેત્રમાં સરકારી સંસ્થાઓની ભૂમિકા વધુ મોટી હતી. હવે ખાનગી ક્ષેત્રને વધુ તક મળવાથી સંરક્ષણ ઉત્પાદનની ક્ષમતા વધારવાનો માર્ગ ખુલશે.
આ નિર્ણયનો સૌથી મોટો ફાયદો દેશની સંરક્ષણ સપ્લાય ચેઇનને થઈ શકે છે. મિસાઇલના સંપૂર્ણ ઉત્પાદન માટે વિવિધ પ્રકારના ઇલેક્ટ્રોનિક ઘટકો, વિશેષ સામગ્રી, ચોકસાઇવાળા સાધનો અને અન્ય ટેક્નિકલ સિસ્ટમ્સની જરૂર પડે છે. આથી નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (સ્જીસ્ઈ) સહિત અનેક સ્થાનિક કંપનીઓને સંરક્ષણ ક્ષેત્ર સાથે જોડાવાની નવી તકો મળી શકે છે.સરકારના આત્મનિર્ભરતા અભિયાન માટે પણ આ નિર્ણય મહત્વપૂર્ણ છે. સ્થાનિક સ્તરે મિસાઇલનું ઉત્પાદન વધવાથી વિદેશી સપ્લાયરો પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં મદદ મળશે. સંકટ અથવા યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિમાં સશસ્ત્ર દળોને જરૂરી હથિયારોનો પુરવઠો ઝડપથી પૂરો પાડવાની ક્ષમતા પણ મજબૂત થઈ શકે છે.
જોકે, મિસાઇલ ઉત્પાદન માટે તમામ કંપનીઓએ નિર્ધારિત પાત્રતા, ગુણવત્તા ધોરણો, પ્રમાણપત્રો અને અન્ય નિયમનકારી આવશ્યકતાઓ પૂર્ણ કરવી પડશે. આથી ટેક્નોલોજી ટ્રાન્સફર સાથે ઉત્પાદનની ગુણવત્તા અને સુરક્ષા ધોરણો જળવાઈ રહે તે સુનિશ્ચિત કરવામાં આવશે.
ખાનગી ક્ષેત્રની ભાગીદારી વધવાથી સંશોધન, નવીનતા અને ઉત્પાદન પ્રક્રિયામાં સ્પર્ધા વધવાની પણ અપેક્ષા છે. લાંબા ગાળે આ ક્ષમતાનો ઉપયોગ ભારતની પોતાની સશસ્ત્ર દળોની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા ઉપરાંત મિત્ર દેશોને સંરક્ષણ ઉત્પાદનોની નિકાસ વધારવામાં થઈ શકે છે.
ડ્ઢઇર્ડ્ઢંની ટેક્નોલોજીને સ્થાનિક ઉદ્યોગની ઉત્પાદન ક્ષમતા સાથે જોડવાનો આ નિર્ણય ભારતના સંરક્ષણ ઉદ્યોગ માટે મહત્વપૂર્ણ વળાંક સાબિત થઈ શકે છે. તેનાથી ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ અને ‘આત્મનિર્ભર ભારત’ને વેગ મળવાની સાથે દેશની વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતા પણ વધુ મજબૂત થવાની અપેક્ષા છે.
