Rajkot,તા.૮
દિવાળીના પર્વની ઉજવણી અંતર્ગત રાજકોટ શહેરના કાલાવડ રોડ સ્થિત બી.એ.પી.એસ. સ્વામિનારાયણ મંદિર ખાતે પરંપરાગત ચોપડા પૂજનનું ભવ્ય આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રસંગે શહેરના વેપારીઓ, ઉદ્યોગપતિઓ સહિત મોટી સંખ્યામાં હરિભક્તો ચોપડા પૂજન માટે મંદિરે ઉમટી પડ્યા હતા. શાસ્ત્રોક્ત વિધિ અને ધાર્મિક પરંપરા અનુસાર હજારો હરિભક્તોએ નવા વર્ષના પ્રારંભે ચોપડા પૂજન કરી સુખ, શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને ધંધા-રોજગારમાં પ્રગતિ માટે પ્રાર્થના કરી હતી.
સમયની સાથે વેપાર કરવાની પદ્ધતિમાં મોટું પરિવર્તન આવ્યું છે. એક સમયે વેપારીઓ માટે હિસાબ-કિતાબનું મુખ્ય માધ્યમ ગણાતા ચોપડાનું સ્થાન હવે કોમ્પ્યુટર, લેપટોપ અને ડિજિટલ એકાઉન્ટિંગ સોફ્ટવેર લઈ રહ્યાં છે. તેમ છતાં ટેકનોલોજીના આ આધુનિક યુગમાં પણ ચોપડા પૂજનની પરંપરાનું મહત્ત્વ જળવાઈ રહ્યું છે. વેપારીઓએ પરંપરાગત ચોપડાની સાથે આધુનિક ટેકનોલોજી અને ડિજિટલ હિસાબ-કિતાબ સાથે જોડાયેલાં સાધનોનું પણ પૂજન કર્યું હતું. આ દૃશ્ય ભારતીય સંસ્કૃતિ અને આધુનિકતાના સુભગ સમન્વયનું પ્રતીક બન્યું હતું.
શું છે ચોપડા પૂજનનું ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્ત્વ? દિવાળીના પર્વ દરમિયાન ચોપડા પૂજનનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. દિવાળી બાદ શરૂ થતું નવું વર્ષ વેપારીઓ માટે નવા હિસાબી વર્ષની શરૂઆત પણ ગણાય છે. પરંપરા અનુસાર વેપારીઓ જૂના હિસાબો પૂર્ણ કરી નવા ચોપડાની શરૂઆત કરે છે. આ ચોપડામાં સૌપ્રથમ ભગવાન ગણેશ અને માતા લક્ષ્મીનું સ્મરણ કરી શુભ પ્રતીકો લખવામાં આવે છે.
ધાર્મિક માન્યતા મુજબ ભગવાન ગણેશને વિઘ્નહર્તા અને માતા લક્ષ્મીને ધન, વૈભવ તથા સમૃદ્ધિનાં અધિષ્ઠાત્રી દેવી માનવામાં આવે છે. તેથી નવા હિસાબી વર્ષની શરૂઆતમાં તેમનું પૂજન કરીને વેપાર-ધંધામાં આવતા અવરોધો દૂર થાય, ધનમાં વૃદ્ધિ થાય અને આખું વર્ષ સુખાકારીભર્યું રહે તેવી પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે.
ચોપડા પૂજનનો અર્થ માત્ર વધુ નફો મેળવવો કે ધન કમાવવું એટલો જ નથી. તેની પાછળ હિસાબમાં પારદર્શિતા, વ્યવહારમાં પ્રામાણિકતા, કર્મમાં નિષ્ઠા અને ધનનો સદુપયોગ કરવાની ભાવના પણ જોડાયેલી છે. નવા વર્ષમાં જૂની ભૂલો સુધારીને નવા સંકલ્પો સાથે આગળ વધવાનો આ એક સાંસ્કૃતિક અવસર પણ છે.
રાજકોટના બી.એ.પી.એસ. સ્વામિનારાયણ મંદિરમાં યોજાયેલા ચોપડા પૂજનમાં મોટી સંખ્યામાં હરિભક્તોની ઉપસ્થિતિએ આ પરંપરાની લોકપ્રિયતા અને ધાર્મિક આસ્થા ફરી એકવાર ઉજાગર કરી હતી. બદલાતા સમય અને ડિજિટલ યુગ વચ્ચે પણ પરંપરાનું મહત્ત્વ જાળવી રાખીને નવી પેઢી સુધી ભારતીય સંસ્કૃતિના મૂલ્યો પહોંચાડવાનો સંદેશ આ આયોજન દ્વારા જોવા મળ્યો હતો.
