ફ્રાન્સ હવે ભારતને પહોંચાડવામાં આવનાર રાફેલમાં અદ્યતન ઉપગ્રહ સંચાર લિંક્સ અને કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તાનો સમાવેશ કરવા સંમત થયું છે.
New Delhi,તા.૧૬
એક નવા કરાર હેઠળ, ફ્રાન્સ ભારતને ભવિષ્યના રાફેલ વિમાનો માટે મુખ્ય ’રાફેલ એફ૫’ ટેકનોલોજી પ્રદાન કરવા માટે સંમત થયું છે. આમાં એઆઇ-સહાયિત નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા, અદ્યતન ઉપગ્રહ સંચાર, સુધારેલ ડેટા ફ્યુઝન અને નેટવર્ક-કેન્દ્રિત યુદ્ધ ક્ષમતાઓનો સમાવેશ થાય છે. આ મુશ્કેલ કામગીરી દરમિયાન વધુ સારી પરિસ્થિતિગત સમજણ અને વધુ અસરકારક લડાઇ ક્ષમતાઓ પ્રદાન કરશે. ફ્રાન્સ હવે ભારતને પહોંચાડવામાં આવનાર રાફેલમાં અદ્યતન ઉપગ્રહ સંચાર લિંક્સ અને કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તાનો સમાવેશ કરવા સંમત થયું છે. આ ભવિષ્યમાં ભારતને રાફેલને સુપરપાવર બનાવશે. આવા સુપર રાફેલ્સના આગમનથી પાકિસ્તાન અને ચીન વચ્ચે તણાવ વધશે તે નિશ્ચિત છે. સુપર રાફેલ્સને હાઇપરસોનિક, પરમાણુ-સક્ષમ ગાઇડેડ મિસાઇલો વહન કરવા માટે પણ સંશોધિત કરવામાં આવશે. ફ્રેન્ચ કંપની દસોલ્ટ તેને માત્ર એક ફાઇટર જેટ નહીં, પરંતુ “એક સિસ્ટમની અંદર હવાઈ લડાઇ પ્રણાલી” માને છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી હાલમાં ફ્રાન્સની મુલાકાતે છે, જ્યાં તેઓ જી-૭ સમિટમાં ભાગ લેવા માટે ઇવિયન પહોંચ્યા છે. અહેવાલો અનુસાર, સુપરપાવર બનવા માટે રાફેલના પ્રસ્તાવિત ટેકનોલોજી અપગ્રેડનો અમલ ભારતીય વાયુસેનાના મલ્ટી-રોલ ફાઇટર એરક્રાફ્ટ કાર્યક્રમ હેઠળ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
આમાં ફ્રાન્સ પાસેથી ૧૧૪ રાફેલ્સની ખરીદીનો સમાવેશ થાય છે. આ બધા રાફેલ્સ આગામી પેઢીની ટેકનોલોજીથી સજ્જ હશે, જે ભવિષ્યમાં ભારતીય રાફેલ કાફલાને હાલના એફ૩ઇ અને એફ૪ થી એફ ૫ ટેકનોલોજીમાં અપગ્રેડ કરવામાં સક્ષમ બનાવશે. આ બધા રાફેલ્સ અદ્યતન નેટવર્ક-કેન્દ્રિત યુદ્ધ ક્ષમતાઓ અને એઆઇ-આધારિત નિર્ણય લેવાની ક્ષમતાથી સજ્જ હશે.જો રાફેલ એસએટીસીઓએમથી સજ્જ હશે, તો તે વિનાશ વેરશે.અહેવાલો અનુસાર, આ અદ્યતન ટેકનોલોજીઓમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ એડવાન્સ્ડ સેટેલાઇટ કોમ્યુનિકેશન લિંક છે, જે રાફેલને ભારતના કમાન્ડ અને કંટ્રોલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને અનુકૂલિત થવા દેશે. વધુમાં, રાફેલ ભારતીય રડાર નેટવર્ક, ગ્રાઉન્ડ કંટ્રોલ સ્ટેશન, સેન્સર અને સાધનો સાથે સંકલિત થઈ શકશે.
દસોલ્ટ અને તેના ભાગીદારો પહેલાથી જ હ્લ૫ સ્ટાન્ડર્ડ પર કામ કરી રહ્યા છે, જે ૨૦૩૦ ની આસપાસ તૈયાર થવાની અપેક્ષા છે. આ અપગ્રેડ ધીમે ધીમે હાથ ધરવામાં આવશે. એફ૫ માં છઠ્ઠી પેઢીના યુરોપિયન વિમાન જેવી કેટલીક સુવિધાઓ હશે.
રાફેલમાં એફ૫ ના ઉમેરા સાથે શું થશે?
યુરેશિયન ટાઇમ્સના એક અહેવાલ મુજબ, એફ ૫ સ્ટાન્ડર્ડમાં નવા સેન્સર, શસ્ત્રો અને સંદેશાવ્યવહાર અને સહયોગની ઝડપી અને વધુ સુરક્ષિત પદ્ધતિઓનો સમાવેશ થશે. આ વિમાનમાં નોંધપાત્ર રીતે સુધારેલ ઇલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધ સ્યુટ હશે, જેમાં દુશ્મન સંરક્ષણને દબાવવા અથવા નાશ કરવાની અદ્યતન ક્ષમતાઓ હશે. તેમાં નવીનતમ જામિંગ સિસ્ટમ્સ અને એન્ટિ-રેડિયેશન શસ્ત્રો પણ શામેલ હશે.તે હાલની એસપીઇસીટીઆરએ ઇડબ્લ્યુ અને જામિંગ સિસ્ટમનું ઉન્નત સંસ્કરણ હશે અને વિમાનની આસપાસ એક રક્ષણાત્મક બબલ પણ બનાવશે. એફ૫ ફાઇબર-ઓપ્ટિક કેબલિંગથી પણ સજ્જ હશે. આ ફેરફારો મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં પણ દુશ્મનના પ્રદેશમાં પ્રવેશવાની તેની ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર સુધારો કરશે.
રાફેલ એફ ૫ ડેટા ફ્યુઝન અને પ્રોસેસિંગ ક્ષમતાઓ સાથે “સેન્સર ટ્રક” તરીકે પણ કાર્ય કરશે, જે તેને વ્યૂહાત્મક ઉડતી કમાન્ડ પોસ્ટ તરીકે સેવા આપવા દેશે. એફ૫ ને પાંચમી અને છઠ્ઠી પેઢીની ક્ષમતાઓ વચ્ચેની કડી તરીકે કલ્પના કરવામાં આવી રહી છે. એફ ૫ ને એંગ્લો-ફ્રેન્ચ ફ્યુચર ક્રૂઝ મિસાઇલ અને ફ્યુચર એન્ટી-શીપ મિસાઇલ વહન કરવા માટે પણ સંશોધિત કરવામાં આવશે ટી આરઇએકસ એન્જિન વર્તમાન સ્૮૮-૨ એન્જિન કરતાં લગભગ ૨૦ ટકા વધુ થ્રસ્ટ આપશે.
શરૂઆતમાં, એફ ૫ ની ડિલિવરી ૨૦૨૯-૩૦ માં શરૂ થવાની યોજના હતી, પરંતુ હવે ૨૦૨૭ માં શરૂ થવાની ચર્ચા ચાલી રહી છે. ફ્રાન્સ માને છે કે ભૂ-રાજકીય કારણોસર એફ-૩૫ ખરીદી ન શકતા દેશો માટે રાફેલ એફ ૫ માટે બજાર રહેશે.
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી અને ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોને રવિવારે ભારતમાં રાફેલ ફાઇટર જેટના ઉત્પાદન સહિત વિવિધ મુદ્દાઓ પર વ્યાપક વાટાઘાટો કરી. વાટાઘાટોમાં ૧૩ મુદ્દાઓ પર સંમતિ સધાઈ, જેમાં નવીનતા રોડમેપ, આગામી પાંચ વર્ષમાં દ્વિપક્ષીય વાર્ષિક વેપારને બમણું કરવાનો લક્ષ્યાંક અને એઆઇ ફ્રેમવર્કની રચનાનો સમાવેશ થાય છે.
ફ્રાન્સની સંરક્ષણ કંપની દસોલ્ટ એવિએશન પાસેથી ૧૧૪ રાફેલ ખરીદવાની ભારતની યોજના અંગે વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિશ્રીએ જણાવ્યું હતું કે, “ચર્ચાઓમાં રાફેલ અને અન્ય મુદ્દાઓનો સમાવેશ થયો હતો, પરંતુ મુખ્ય વિષય એ હતો કે કોઈપણ સંરક્ષણ પ્લેટફોર્મના કિસ્સામાં, અમે આ આધારે આગળ વધીશું કે મહત્તમ સ્થાનિક સામગ્રી અને સ્થાનિક ઉત્પાદન હોવું જોઈએ અને અમારા સહયોગને આ ધ્યાનમાં રાખીને ડિઝાઇન કરવામાં આવવો જોઈએ.”
