વૈશ્વિક સ્તરે,સમગ્ર વિશ્વની નજર ભારત- પાકિસ્તાન ડ્રોન-મિસાઇલ હુમલા પર હતી, જેના કારણે બધાને લાગતું હતું કે ભારતીય સેના પાકિસ્તાનના તમામ મહત્વપૂર્ણ ઠેકાણાઓને નષ્ટ કરી દેશે, જોકે પાકિસ્તાન ભારતના 26 થી વધુ શહેરો પર લગભગ 300 થી 400 ડ્રોનથી હુમલો કરી રહ્યું હતું અને ભારત રણનીતિ મુજબ એન્ટી-ડ્રોન સિસ્ટમથી ડ્રોન હુમલાઓને નિષ્ફળ બનાવી રહ્યું હતું, ત્યારબાદ શુક્રવાર 10 મે 2025 ના રોજ, ભારતે એવું બ્રહ્માસ્ત્ર ફાયર કર્યું કે પાકિસ્તાનના ઘણા એરબસ નાશ પામ્યા, ખાસ કરીને પાક નૂરખાન એરબેઝ પર મિસાઇલથી હુમલો કરીને, તેણે આખી દુનિયા, ખાસ કરીને અમેરિકાને તેની લશ્કરી નીતિ સ્વીકારવા મજબૂર કરી દીધી, કારણ કે આ એરબેઝમાં પાકિસ્તાન પરમાણુ કાર્યક્રમો સાથે સંબંધિત સ્થાન છે, જેના કારણે અમેરિકા પણ કડકાઈમાં આવ્યું, કારણ કે પાક પીએમએ પરમાણુ શસ્ત્રોના ઉપયોગ સંબંધિત નેશનલ કમાન્ડ ઓથોરિટીની બેઠક પણ બોલાવી હતી, જે તેના ઉપયોગ અંગે વ્યૂહરચના તૈયાર કરે છે, અમેરિકાને આ વાતની જાણ થતાં જ તેણે બંને દેશો વચ્ચેના તણાવમાં તાત્કાલિક સમાધાન કરવાનો નિર્ણય લીધો, અમેરિકા, જે આજે વિશ્વનો સૌથી શક્તિશાળી દેશ માનવામાં આવે છે, તેણે પહેલાથી જ જાહેરાત કરી હતી કે તે બંને દેશો માટે મજબૂત લશ્કરી યોજના હોવી જોઈએ. બંને દેશો વચ્ચેના તણાવમાં તેની કોઈ ભૂમિકા કે રસ નથી તેવો ચોક્કસ ખ્યાલ ધરાવતો શક્તિશાળી દેશ પણ ઝડપથી સક્રિય થઈ ગયો, કારણ કે મિસાઈલ ભારતના નૂરખાન એરબેઝ સુધી પહોંચીને તેના પરમાણુ કાર્યક્રમને નષ્ટ કરી શકે છે અને તે પહેલાં પાકિસ્તાન તેનો ઉપયોગ કરી શકે છે તેવી શક્યતાને ધ્યાનમાં રાખીને, અમેરિકાએ ઉતાવળમાં, યુએસ ઉપરાષ્ટ્રપતિ દ્વારા બંને દેશો સાથે વાત કરી અને તરત જ ટ્વિટર હેન્ડલ પર યુદ્ધવિરામની જાહેરાત કરી, પછી પાકિસ્તાન અને અંતે ભારત તેના માટે સંમત થયા. મારું માનવું છે કે આ વ્યૂહરચના હેઠળ, શનિવાર, ૧૦ મે, ૨૦૨૫ ના રોજ, IMF એ ૨.૩ બિલિયન ડોલર (૨૦ હજાર કરોડ) ની લોન મંજૂર કરી અને કહ્યું કે એક બિલિયન ડોલર તાત્કાલિક મુક્ત કરવામાં આવશે. એક અમેરિકન અખબારના જણાવ્યા અનુસાર, ટ્રમ્પે પરમાણુ યુદ્ધની શક્યતાને ધ્યાનમાં રાખીને યુદ્ધવિરામનો આદેશ આપ્યો છે, કારણ કે ભારત દ્વારા નૂરખાન એરબસ પર મિસાઇલ હુમલા પછી અમેરિકા તરત જ કાર્યવાહીમાં આવ્યું હતું, ભારતે તેની વ્યૂહાત્મક બૌદ્ધિક ક્ષમતા દર્શાવી હતી, યુદ્ધવિરામ સ્વીકારીને પોતાને પરમાણુ વિનાશથી બચાવ્યો હતો અને પાકિસ્તાનમાં નૂરખાન એરબેઝ પર વિસ્ફોટથી પરિસ્થિતિ પલટાઈ ગઈ હતી, પરમાણુ શસ્ત્રોના ઉપયોગનો ભય હતો, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે હસ્તક્ષેપ કર્યો હતો. તેથી, આજે મીડિયામાં ઉપલબ્ધ માહિતીની મદદથી, આપણે આ લેખ દ્વારા ચર્ચા કરીશું કે ભારતે વિશ્વને તેની લશ્કરી નીતિથી વાકેફ કર્યું, અમેરિકા પરમાણુ યુદ્ધના ભયથી ત્રાસી ગયું, IMF એ પાકિસ્તાનના લોનને મંજૂરી આપીને તેના પર પોતાની મહોર લગાવી, તરત જ યુદ્ધવિરામ થયો.
મિત્રો, જો આપણે સંભવિત પરમાણુ યુદ્ધને રોકવા માટે યુદ્ધવિરામના કારણો વિશે વાત કરીએ, તો એક અમેરિકન પ્રિન્ટ મીડિયા હાઉસના એક પેપરમાં પ્રકાશિત માહિતી મુજબ, પાકિસ્તાની અને ભારતીય વાયુસેના વચ્ચે ગંભીર હવાઈ યુદ્ધ શરૂ થયું હતું, પાકિસ્તાને ભારતની તાકાતનું પરીક્ષણ કરવા માટે ભારતીય હવાઈ ક્ષેત્રમાં 300 થી 400 ડ્રોન મોકલ્યા હતા. પરંતુ ચિંતાનું સૌથી મોટું કારણ શુક્રવારે મોડી રાત્રે બન્યું,જ્યારે પાકિસ્તાનના રાવલપિંડીમાં નૂર ખાન એર બેઝ પર વિસ્ફોટ થયા, જે ઇસ્લામાબાદને અડીને આવેલા લશ્કરી બેઝ શહેર છે. નૂર ખાન એર બેઝથી ઇસ્લામાબાદનું અંતર ફક્ત 10 થી 15 કિલોમીટર છે, સુપરસોનિક મિસાઇલ આ અંતર 3 થી 4 અથવા 4 થી 5 સેકન્ડમાં કાપી શકે છે. નૂર ખાન એર બેઝ પાકિસ્તાનનું એક મહત્વપૂર્ણ લશ્કરી મથક છે, તે પાકિસ્તાની સેનાનું કેન્દ્રીય પરિવહન કેન્દ્ર છે, અહીંથી પાકિસ્તાની વિમાનો હવામાં ઇંધણ ભરે છે, આ કેન્દ્ર પાકિસ્તાની લડાકુ વિમાનોને ઉડાન ભરવામાં મદદ કરે છે. આ ઉપરાંત,ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે આ કેન્દ્ર પાકિસ્તાનના સ્ટ્રેટેજિક પ્લાન ડિવિઝનના મુખ્યાલયથી થોડા જ અંતરે છે. સ્ટ્રેટેજિક પ્લાન ડિવિઝન એ પાકિસ્તાનનું એકમ છે જે દેશના પરમાણુ શસ્ત્રાગારની દેખરેખ અને રક્ષણ કરે છે.એવું માનવામાં આવે છે કે પાકિસ્તાનના પરમાણુ શસ્ત્રાગારમાં લગભગ 170 કે તેથી વધુ પરમાણુ બોમ્બ છે. એવું પણ માનવામાં આવે છે કે આ શસ્ત્રો દેશભરમાં ફેલાયેલા છે.પાકિસ્તાનના પરમાણુ કાર્યક્રમથી લાંબા સમયથી પરિચિત રહેલા એક ભૂતપૂર્વ યુએસ અધિકારીએ શનિવારે મીડિયાને જણાવ્યું હતું કે પાકિસ્તાનનો સૌથી મોટો ડર એ છે કે તેની પરમાણુ કમાન્ડ ઓથોરિટીનો નાશ થશે.આ ભૂતપૂર્વ યુએસ અધિકારીએ NYT ને જણાવ્યું હતું કે નૂર ખાન એરબેઝ પર ભારતના મિસાઇલ હુમલાને કદાચ એક ચેતવણી તરીકે સમજવામાં આવ્યો હશે કે ભારત આવું કરી શકે છે, એટલે કે, નૂર ખાન એરબેઝ પર ભારતના હુમલાનો અર્થ એ થયો કે ભારત પાસે પાકિસ્તાનના પરમાણુ કમાન્ડ ઓથોરિટીનો નાશ કરવાની ક્ષમતા છે. તમને જણાવી દઈએ કે શનિવારે ભારતે પાકિસ્તાન સામે બદલો લીધો અને તેના ઘણા એરબેઝને નિશાન બનાવીને તેનો નાશ કર્યો. પરમાણુ શબ્દનો સૌથી સ્પષ્ટ સંકેત પાકિસ્તાન તરફથી આવ્યો, ઓછામાં ઓછું જાહેરમાં, જ્યારે, પાકિસ્તાનના સ્થાનિક મીડિયા અનુસાર, વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફે નેશનલ કમાન્ડ ઓથોરિટીની બેઠક બોલાવી. નેશનલ કમાન્ડ ઓથોરિટી એક નાનું જૂથ છે જે પરમાણુ શસ્ત્રોનો ઉપયોગ કેવી રીતે અને ક્યારે કરવો તે નક્કી કરે છે.
મિત્રો, જો આપણે ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધથી દૂર રહેવાની જાહેરાત કરવા છતાં અમેરિકાના તાત્કાલિક યુદ્ધવિરામને સમજવાની વાત કરીએ, તો તમને જણાવી દઈએ કે 7 મેના રોજ ભારત દ્વારા પાકિસ્તાન પર કરવામાં આવેલા જવાબી હુમલા બાદ, 10 મેના રોજ સાંજે 5 વાગ્યે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની જાહેરાત બાદ ભારત-પાકિસ્તાને યુદ્ધવિરામની જાહેરાત કરી હતી. સીએનએન અનુસાર, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે શુક્રવારે સવારે અમેરિકાને “ખતરનાક ગુપ્ત માહિતી” મળી હતી. જોકે તેમણે ગુપ્ત માહિતીની સંવેદનશીલતાને કારણે તેનું સ્વરૂપ જાહેર કર્યું નથી, પરંતુ અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તેણે ટોચના યુએસ નેતૃત્વને તાત્કાલિક પગલાં લેવા માટે પ્રેરિત કર્યું. આ કાર્યમાં વાન્સ, વચગાળાના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અને રાજ્ય સચિવ માર્કો રુબિયો અને વ્હાઇટ હાઉસના ચીફ ઓફ સ્ટાફ સુઝી વિલ્સ સામેલ હતા.શનિવારે, ભારત અને પાકિસ્તાને સંપૂર્ણ અને તાત્કાલિક યુદ્ધવિરામની જાહેરાત કરી, જેમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાની મધ્યસ્થી દ્વારા આ શક્ય બનાવવાનો શ્રેય પોતાને આપ્યો. જોકે, ભારતે આ દાવાને નકારી કાઢ્યો છે, જોકે સીધો નહીં. ભારત મુજબ, તે બંને દેશો વચ્ચેનો “સીધો કરાર” હતો. તે જ સમયે, પાકિસ્તા નના વડા પ્રધાન યુદ્ધવિરામ પછી અમેરિકાનો આભાર માનતા થાક્યા ન હતા, પરંતુ યુદ્ધવિરામ પછી પણ, પાકિસ્તાને ફરી એકવાર પોતાનું નાપાક કૃત્ય બતાવ્યું. યુદ્ધવિરામના માત્ર 3 કલાક પછી, કાશ્મીરમાં, ખાસ કરીને વૈષ્ણો દેવી પર ડ્રોન હુમલા થયા. જોકે, ભારતે યોગ્ય જવાબ આપ્યો, અમેરિકાના વલણમાં ફેરફાર બાદ વાન્સે ગુરુવારે ફોક્સ ન્યૂઝને જણાવ્યું હતું કે સંઘર્ષ “મૂળભૂત રીતે અમારો મુદ્દો નથી, અમેરિકા બંને દેશોને શસ્ત્રો મૂકવા દબાણ કરી શકે નહીં.” પરંતુ ગુપ્ત માહિતી અને પરમાણુ યુદ્ધના ભયે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રને સક્રિય ભૂમિકા ભજવવાની ફરજ પાડી, ગયા મહિને ભારતની મુલાકાત દરમિયાન વાન્સ મોદીને મળ્યા. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર માનતું હતું કે આ સંબંધ કટોકટીમાં મદદ કરશે, તેથી તેણે નક્કી કર્યું કે ઉપરાષ્ટ્રપતિ ગેન્ડી વાન્સ (તેમની પત્ની ઉષાના માતાપિતા ભારતીય ઇમિગ્રન્ટ્સ છે જે થોડા અઠવાડિયા પહેલા ભારતની યાત્રાથી તેમની પત્ની સાથે પાછા ફર્યા હતા) એ સીધા ભારતીય વડા પ્રધાનને ફોન કરવો જોઈએ. વાન્સે ફોન પર પીએમને હુમલાઓના વિકલ્પો પર વિચાર કરવા વિનંતી કરી, અને ઉમેર્યું કે વિકલ્પમાં એક સંભવિત ઓફ રેમ્પનો સમાવેશ થાય છે જે પાકિસ્તાનને સ્વીકાર્ય હશે. ન્યૂઝ નેટવર્ક લખે છે કે પીએમ મોદીએ તેમની વાત સાંભળી પણ કોઈ વિચાર પર પ્રતિબદ્ધ ન થયા.
મિત્રો, જો આપણે અમેરિકા દ્વારા યુદ્ધવિરામની પ્રક્રિયાને સમજવાની વાત કરીએ, તો 4 દિવસ સુધી ડ્રોન હુમલા, મિસાઇલ હુમલા અને ફાઇટર જેટ દ્વારા બોમ્બમારા પછી, ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામની ઘોષણા કરવામાં આવી.પરંતુ ચોથા દિવસે એવું શું થયું કેપાકિસ્તાન જેણે મૃત્યુ સુધી લડવાની ધમકી આપી હતી, તેણે પીછેહઠ કરવાનો નિર્ણય કર્યો. જો મીડિયાની વાત માનીએ તો, ભારતની ધીરજ તૂટતી જોઈને પાકિસ્તાન ગભરાઈ ગયું. પાકિસ્તાનને ડર હતો કે ભારત કંઈક એવું કરવા જઈ રહ્યું છે જેનાથી ત્યાં વિનાશ થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, પાકિસ્તાને ઝૂકવાનું શ્રેષ્ઠ માન્યું અને સીધું સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં ગયું. આ પછી, પાકિસ્તાનના ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ મિલિટરી ઓપરેશન્સ એ ભારત સાથે હોટલાઇન પર સીધી વાત કરી અને પછી યુદ્ધવિરામ પર સંમતિ સધાઈ. ૧૦ મેના રોજ બપોર સુધીમાં, જ્યારે ભારત દ્વારા પાકિસ્તાનના ઘણા મોટા હુમલાઓને નિષ્ફળ બનાવવામાં આવ્યા, ત્યારે પાકિસ્તાનના ડીજીએમઓ મેજર જનરલે સીધા તેમના ભારતીય સમકક્ષ લેફ્ટનન્ટ જનરલને ફોન કર્યો. કોલનો સમય ભારતીય સમય મુજબ 15:35 કલાકનો હતો, જેની પુષ્ટિ પાછળથી વિદેશ સચિવે પ્રેસ બ્રીફિંગમાં કરી. હુમલા પછી તરત જ, ભારતીય ગુપ્તચર એજન્સીઓએ પાકિસ્તાની સંરક્ષણ નેટવર્ક પર હાઇ એલર્ટ સંદેશાઓ ઝબકતા જોયા. સંદેશ એ હતો કે ભારતનું આગામી લક્ષ્ય પાકિસ્તાનનું પરમાણુ કમાન્ડ અને નિયંત્રણ માળખું, રાવલપિંડીમાં વ્યૂહાત્મક સ્થાપનો, જેમાં પાકિસ્તાનના વ્યૂહાત્મક આયોજન વિભાગ સાથે જોડાયેલા કાર્યાલયોનો સમાવેશ થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, તેઓએ સુરક્ષા પ્રોટોકોલમાં વધારો કર્યો હોવાના અહેવાલ છે.ભારત અને પાકિસ્તાનના ડાયરેક્ટર્સ જનરલ ઓફ મિલિટરી ઓપરેશન્સ 12 મેના રોજ બપોરે 12 વાગ્યે મળવાના છે. દરમિયાન, ભારતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આગલી વખતે કોઈપણ આતંકવાદી હુમલાને યુદ્ધનું કૃત્ય ગણવામાં આવશે અને સજા આ વખત કરતાં ઘણી વધુ હશે.
તેથી, જો આપણે ઉપરોક્ત વિગતોનો અભ્યાસ અને વિશ્લેષણ કરીશું, તો આપણને જાણવા મળશે કે ભારતે વિશ્વને તેની લશ્કરી નીતિની તાકાત સ્વીકારવા માટે મજબૂર કર્યું – અમેરિકા પરમાણુ યુદ્ધના ભયથી ત્રાસી ગયું હતું – IMF એ પાકિસ્તાનની લોન મંજૂરી પર પોતાની મહોર લગાવી દીધી – યુદ્ધવિરામ તરત જ થયો – પાકિસ્તાનમાં નૂરખાન એર બેઝ પર વિસ્ફોટથી પરિસ્થિતિ બદલાઈ ગઈ – પરમાણુ શસ્ત્રોના ઉપયોગનો ભય ત્રાસી ગયો – ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે હસ્તક્ષેપ કર્યો – નૂરખાન એર બેઝ પર મિસાઇલ હુમલા પછી અમેરિકા તરત જ કાર્યવાહીમાં આવ્યું – ભારતે તેની વ્યૂહાત્મક બુદ્ધિ બતાવી – યુદ્ધવિરામ માટે સંમત થઈને ભારતને પરમાણુ વિનાશથી બચાવ્યું.
કિશન સનમુખદાસ ભાવનાની ગોંડિયા મહારાષ્ટ્ર 9284141425
