વૈશ્વિક સ્તરે, સમગ્ર વિશ્વના રાજકારણમાં આપણે જોતા રહીએ છીએ કે શાસક પક્ષ અને બીજા પક્ષ વચ્ચે ઘણો સંઘર્ષ જોવા મળે છે, એટલે કે દરેક મુદ્દા અને કાર્ય પર ટીકા, ચર્ચા, અવરોધ ઉભો થાય છે, જે શાસક પક્ષ અને બીજા પક્ષ બંનેની નીતિઓમાં પણ વાજબી છે. મારા 40 વર્ષના લેખનમાં, મેં ભાગ્યે જ જોયું છે કે શાસક પક્ષ અને વિપક્ષ એકસાથે રાજકારણથી ઉપર ઉઠીને દેશ માટે અવાજ ઉઠાવે છે. પરંતુ હાલમાં ઓપરેશન સિંદૂર પછી, આનું એક ઉત્તમ ઉદાહરણ એ છે કે લગભગ 59 સંસદ સભ્યો, સમગ્ર શાસક પક્ષ અને વિપક્ષ સહિત 7 ટીમોમાં નિષ્ણાતો વિશ્વભરમાં આતંકવાદ પર ભારતનો દૃષ્ટિકોણ રજૂ કરી રહ્યા છે, જે એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો છે. બીજી તરફ, શનિવાર, 24 મે 2025 ના રોજ, હું મોડી રાત સુધી કોમ્યુનિકેશન મીડિયા, મોબાઇલ ટીવી અને રેડિયો દ્વારા નીતિ આયોગની 10મી ગવર્નિંગ કાઉન્સિલની બેઠક પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યો હતો, અને બેઠક પૂરી થયા પછી, મને આશ્ચર્ય થયું કે વિપક્ષના લગભગ તમામ મુખ્યમંત્રીઓ પીએમ સાથે પ્રેમથી વાત કરી રહ્યા હતા અને એક મુખ્યમંત્રી માથું નમાવીને વાત કરી રહ્યા હતા, જોકે આખી જનતા પણ આ બધું જોઈને આશ્ચર્યચકિત થશે, કારણ કે આ બધું સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહ્યું છે અને શાસક પક્ષ અને વિપક્ષના એક સાથે હોવાના સમર્થનમાં જનતાની ટિપ્પણીઓ અને વિપક્ષના મુખ્યમંત્રીઓ અને પીએમ વચ્ચે મજબૂત બંધન પણ સોશિયલ મીડિયા પર સતત ચાલી રહ્યું છે, તેમને જોઈને હું વિચારી રહ્યો હતો કે એક સમય હતો, જ્યારે ચૂંટણીઓ ચાલી રહી હતી, ત્યારે આ બધા લોકો મૌખિક તીરની તલવારો ખેંચીને એકબીજાને અપમાનિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા, પરંતુ આજે મિત્રતા, શિષ્ટાચાર અને પરમ આદરનું વાતાવરણ દેખાઈ રહ્યું હતું, જેને આખી દુનિયા આશ્ચર્ય અને આશ્ચર્યથી રેખાંકિત કરી રહી હતી, હું માનું છું કે તે ભારતીય સંસ્કૃતિનો અજાયબી છે, પહેલા ઓપરેશન સિંદૂર અને હવે 36 માં ભારતીય મિશન 2047 પર. 31 રાજ્યોની હાજરી પ્રશંસનીય છે, જેનો સંદેશ સમગ્ર વિશ્વ સુધી પહોંચ્યો કે ભારતના 144.2 કરોડ લોકો ભારતના વિકાસ અને આતંકવાદના મુદ્દા પર એક સાથે ઉભા છે. આનો અર્થ એ થયો કે અમારા માટે, અમે, શાસક પક્ષ અને વિપક્ષ, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, આતંકવાદનો અંત અને રાષ્ટ્રના વિકાસના મુદ્દાઓ પર સાથે છીએ, જે મને ખૂબ ગમ્યું, તેથી જો કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો ટીમ ઇન્ડિયા બનાવે છે, તો કોઈ પણ લક્ષ્ય અશક્ય નથી, વિઝન 2047 તેની સમયમર્યાદા પહેલા ખૂબ જ પૂર્ણ થશે, તેથી આજે, મીડિયામાં ઉપલબ્ધ માહિતીની મદદથી, અમે આ લેખ દ્વારા ચર્ચા કરીશું, નીતિ આયોગની 10મી કાર્યકારી પરિષદે વિઝન ડેવલપ્ડ ઇન્ડિયા 2047 ની બ્લુપ્રિન્ટ બનાવી – 36 માંથી 31 રાજ્યોની જબરદસ્ત અનુકૂળ હાજરી – પીએમ અને વિપક્ષી મુખ્યમંત્રીઓ વચ્ચે જોવા મળેલ જબરદસ્ત બંધન.
મિત્રો, જો આપણે 24 મે 2025, શનિવારના રોજ નીતિ આયોગની 10મી ગવર્નિંગ કાઉન્સિલની બેઠક વિશે વાત કરીએ, તો નીતિ આયોગની આ બેઠકમાં 36 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાંથી 31 રાજ્યોએ ભાગ લીધો હતો, જે અત્યાર સુધીની સૌથી વધુ ભાગીદારી છે. પરંતુ કર્ણાટક, કેરળ, પુડુચેરી, પશ્ચિમ બંગાળ અને બિહારે તેમની ગેરહાજરી વિશે પહેલાથી જ જાણ કરી દીધી હતી. બીવીઆર સુબ્રમણ્યમે કહ્યું, આ દર્શાવે છે કે મોટાભાગના રાજ્યો સકારાત્મક વલણ સાથે આવ્યા હતા. તેમણે વધુમાં કહ્યું, ‘કાર્યવાહી અહેવાલ ઉપરાંત, બેઠકના કાર્યસૂચિમાં બે બાબતોનો સમાવેશ થતો હતો. સૌપ્રથમ, બેઠકનો વિષય અને કાર્યસૂચિનો પહેલો મુદ્દો ‘વિકસિત ભારત માટે વિકસિત રાજ્યો’ હતો. આખો વિચાર એ છે કે છેલ્લી ગવર્નિંગ કાઉન્સિલમાં, પ્રધાનમંત્રીએ બધા રાજ્યોને પોતપોતાના રાજ્ય દ્રષ્ટિકોણ તૈયાર કરવા હાકલ કરી હતી, જેથી તેમની પાસે એવા દ્રષ્ટિકોણ હોય જેને પછી એક મોટા જૂથમાં ભેળવી શકાય. રાષ્ટ્ર માટેનું વિઝન. તો મને લાગે છે કે છેલ્લા એક વર્ષથી આ જ એજન્ડા છે અને તેથી જ આજની ગવર્નિંગ કાઉન્સિલની બેઠકનો મુખ્ય વિષય આ હતો. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે બેઠકમાં હાજર રહેલા તમામ લોકોએ સર્વસંમતિથી પાકિસ્તાનમાં આતંકવાદી માળખાનો નાશ કરવા માટે ભારત દ્વારા શરૂ કરાયેલા ઓપરેશન સિંદૂરને સમર્થન આપ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે પીએમએ રાજ્યોને કૃષિ, શિક્ષણ અને આરોગ્યસંભાળ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા પણ વિનંતી કરી. પ્રધાનમંત્રીએ શનિવારે રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવા અને રોજગારીનું સર્જન કરવા માટે નીતિગત અવરોધો દૂર કરવા જણાવ્યું હતું. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે જો કેન્દ્ર સરકાર અને રાજ્યો ટીમ ઇન્ડિયાની જેમ સાથે મળીને કામ કરે, તો કોઈ પણ લક્ષ્ય અશક્ય નથી.
મિત્રો, જો આપણે નીતિ આયોગની 10મી કાર્યકારી બેઠકની ચર્ચાને 11 મુદ્દાઓ પર સમજવાની વાત કરીએ, તો રાજધાની દિલ્હીમાં નીતિ આયોગની ગવર્નિંગ કાઉન્સિલની 10મી બેઠકે દેશના વિકાસ માટે એક નવી બ્લુપ્રિન્ટ બનાવી. પ્રધાનમંત્રીએ રાજ્યોના મુખ્યમંત્રીઓ અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના પ્રતિનિધિઓ સાથે મળીને ‘વિકસિત ભારત 2047’ ના વિઝનને સાકાર કરવા માટે નક્કર પગલાં લીધાં. (૧) નીતિ આયોગની બેઠકમાં ૩૬ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાંથી ૩૧ લોકોએ હાજરી આપી હતી, જે અત્યાર સુધીની સૌથી વધુ ભાગીદારી છે. પરંતુ કર્ણાટક, કેરળ, પુડુચેરી, પશ્ચિમ બંગાળ અને બિહારે તેમની ગેરહાજરી વિશે પહેલાથી જ જાણ કરી દીધી હતી. સીઈઓએ કહ્યું, ‘આ દર્શાવે છે કે મોટાભાગના રાજ્યો સકારાત્મક વિચારસરણી સાથે આવ્યા હતા. (2) ‘વિકસિત ભારત’ માટે માસ્ટર પ્લાન આ બેઠકનો મુખ્ય એજન્ડા ‘વિકસિત ભારત માટે વિકસિત રાજ્યો’ હતો. પ્રધાનમંત્રીએ તમામ રાજ્યોને તેમના સંબંધિત વિકાસ દ્રષ્ટિકોણને રાષ્ટ્રીય દ્રષ્ટિકોણ સાથે જોડવા હાકલ કરી. આ થીમ ગયા વર્ષની બેઠકથી આગળ વધારવામાં આવી છે અને હવે તે રાજ્યો માટે એક રોડમેપ બની ગઈ છે. (૩) પ્રધાનમંત્રીએ ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ ને એક વખતની પહેલનહીં પરંતુ લાંબા ગાળાની વ્યૂહરચનાનો એક ભાગ ગણાવ્યો. તેમણે કહ્યું કે આ કાર્યવાહીમાં આતંકવાદી માળખાનો નાશ કરવામાં ચોકસાઈ અને અસરકારકતા જોવા મળી. મુખ્યમંત્રીઓ અને ઉપરાજ્યપાલોએ આ માટે પ્રધાનમંત્રીના નેતૃત્વ અને સશસ્ત્ર દળોની બહાદુરીની પ્રશંસા કરી. (૪) પ્રધાનમંત્રીએ નાગરિક સંરક્ષણ તૈયારીઓને સંસ્થાકીય અને આધુનિક બનાવવા પર ભાર મૂક્યો. તાજેતરના મોકડ્રીલનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે કહ્યું કે તે નાગરિક સુરક્ષા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. રાજ્યોએ આને પ્રાથમિકતા આપવી પડશે. (5) પ્રધાનમંત્રી એ રાજ્યોને તેમના વિકાસ માટે લાંબા ગાળાની યોજનાઓ બનાવવા કહ્યું. દરેક રાજ્ય તેના સંસાધનો, સંસ્કૃતિ અને જરૂરિયાતોના આધારે એક બ્લુપ્રિન્ટ તૈયાર કરશે, જે ‘વિકસિત ભારત 2047’ ના લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવામાં મદદ કરશે. (6) પ્રધાનમંત્રીએ સહકારી સંઘવાદ પર ભાર મૂક્યો. તેમણે કહ્યું કે કેન્દ્ર અને રાજ્યો વિકાસની ગતિને વધુ વેગ આપવા માટે સાથે મળીને કામ કરશે. આ બેઠક આ દિશામાં એક મોટું પગલું હતું. આપણે ટીમ ઈન્ડિયાની જેમ કામ કરવું પડશે. (૭) નીતિ આયોગના સીઈઓએ જણાવ્યું હતું કે બેઠકમાં સકારાત્મક વાતાવરણ હતું. રાજ્યોએ તેમના અનુભવો, પડકારો અને સફળતાઓ શેર કરી, જેનાથી એકબીજા પાસેથી શીખવાની તક મળી. (૮) જોકે 5 રાજ્યોએ બેઠકમાં હાજરી આપી ન હતી, પરંતુ નીતિ આયોગે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે આ રાજ્યોએ તેમની ગેરહાજરી વિશે પહેલાથી જ જાણ કરી દીધી હતી. આ રાજ્યો સાથે અલગથી વાતચીત સ્થાપિત કરવામાં આવશે. (૯) બેઠકમાં આર્થિક વૃદ્ધિ, રોકાણ અને રોજગાર સર્જન અંગે પણ ચર્ચા કરવામાં આવી. (૧૦) રોકાણ આકર્ષવા અને માળખાગત સુવિધાઓ મજબૂત કરવા માટે રાજ્યોને નવા સૂચનો આપવામાં આવ્યા. (૧૧) રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવા અને રોજગારીનું સર્જન કરવા માટે નીતિગત અવરોધો દૂર કરવા જણાવ્યું. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે જો કેન્દ્ર સરકાર અને રાજ્યો ટીમ ઇન્ડિયાની જેમ સાથે મળીને કામ કરે, તો કોઈ પણ લક્ષ્ય અશક્ય નથી. એકંદરે, નીતિ આયોગની સર્વોચ્ચ સંસ્થા, કાઉન્સિલમાં તમામ રાજ્યોના મુખ્યમંત્રીઓ, કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના ઉપરાજ્યપાલો અને અનેક કેન્દ્રીય મંત્રીઓનો સમાવેશ થાય છે. પ્રધાનમંત્રી નીતિ આયોગના અધ્યક્ષ છે. આ બેઠકમાં પીએમએ કહ્યું, ‘આપણો ઉદ્દેશ્ય દરેક રાજ્યને વિકસિત કરવાનો, દરેક શહેરને વિકસિત કરવાનો, દરેક નગરપાલિકાને વિકસિત કરવાનો અને દરેક ગામને વિકસિત કરવાનો હોવો જોઈએ.’ જો આપણે આ લાઇનો પર કામ કરીશું, તો વિકસિત ભારત બનવા માટે આપણે 2047 સુધી રાહ જોવી પડશે નહીં. ઓપરેશન સિંદૂર પછી, આ પીએમની તમામ રાજ્યોના મુખ્યમંત્રીઓ અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નરો સાથેની પહેલી મોટી બેઠક હતી, જેમાં બધાએ પીએમનું ખાસ કરીને વિપક્ષી મુખ્યમંત્રી સાથે મજબૂત જોડાણ જોયું.
તેથી, જો આપણે ઉપરોક્ત વાતાવરણનો અભ્યાસ અને વિશ્લેષણ કરીએ, તો આપણને જાણવા મળશે કે નીતિ આયોગની 10મી કાર્યકારી પરિષદે વિઝન ડેવલપ્ડ ઈન્ડિયા 2047 ની બ્લુપ્રિન્ટ તૈયાર કરી છે – 36 માંથી 31 રાજ્યો મજબૂત અનુકૂળ હાજરીમાં હતા – પીએમ અને વિપક્ષના મુખ્યમંત્રીઓએ મજબૂત જોડાણ દર્શાવ્યું. જો કેન્દ્ર અને રાજ્યો ટીમ ઈન્ડિયા બનાવવા માટે સાથે આવે, તો કોઈ પણ ધ્યેય અશક્ય નથી – વિઝન 2047 તેની સમયમર્યાદા પહેલા ખૂબ જ પૂર્ણ થશે. નીતિ આયોગની ગવર્નિંગ કાઉન્સિલની સફળ બેઠક – વિપક્ષી મુખ્યમંત્રીઓ અને પીએમના મજબૂત ટ્યુનિંગ જોઈને દુનિયા આશ્ચર્યચકિત થઈ ગઈ છે – મારો દાવો છે કે વિઝન 2047 સમય પહેલા પોતાનું લક્ષ્ય પ્રાપ્ત કરશે.
કિશન સનમુખદાસ ભાવનાની ગોંડિયા મહારાષ્ટ્ર 9284141425
