Ahmedabadતા, 25
ગુજરાત સરકારે ગુનાખોરી પર લગામ લગાવવા અને પોલીસ તપાસને વધુ સરળ તથા ઝડપી બનાવવા માટે એક મોટો અને મહત્વકાંક્ષી નિર્ણય લીધો છે. રાજ્યનાં 34 જિલ્લાઓમાં અલગ-અલગ 26 સરકારી વિભાગો દ્વારા મૂકવામાં આવેલાં 80,000થી વધુ સીસીટીવી કેમેરાને હવે એક જ ડિજિટલ સિસ્ટમ હેઠળ આવરી લેવામાં આવશે. આ વિવિધ પ્રકારનાં વિશાળ નેટવર્કને એકત્રિત કરવા માટે સરકારે દેશભરનાં આઈટી નિષ્ણાતો અને 700થી વધુ સ્પર્ધકો માટે 37 લાખ રૂપિયાનાં ઈનામ સાથે એક ખાસ હેકાથોનનું પણ આયોજન કર્યું છે, જેથી એક સચોટ ટેકનિકલ સોલ્યુશન મળી શકે.
સીસીટીવી કેમેરાના ફૂટેજ એકસાથે જોડવાની જરૂર કેમ પડી?
અત્યાર સુધી જો કોઈ ગંભીર ગુનો બને કે વાહન ચોરી થાય, તો પોલીસે અલગ-અલગ વિભાગોની કચેરીઓએ જઈને મેન્યુઅલી સીસીટીવી ફૂટેજ મેળવવા પડતાં હતાં અને તપાસ અધિકારીઓએ કલાકો સુધી સ્ક્રીન સામે બેસીને કેમેરા સ્કેન કરવા પડતા હતા.
આ નવી ઇન્ટિગ્રેટેડ સિસ્ટમ કાર્યરત થવાથી તમામ કેમેરાના ફીડ્સ ઓટોમેટિક એક જ વિઝ્યુઅલ પ્લેટફોર્મ પર ઉપલબ્ધ થશે. પરિણામે પોલીસનો કિંમતી સમય બચશે અને કોઈ પણ શંકાસ્પદ વાહન કે વ્યક્તિનું સમગ્ર રાજ્યમાં ક્રોસ-કેમેરા ટ્રેકિંગ સેક્ધડોમાં શક્ય બનશે, જેનાથી તપાસનો ઝડપી નિકાલ આવશે.
આ આખી પ્રોસેસ અથવા હેકાથોન કેવી રીતે કામ કરશે?
સરકારે આ જટિલ સોલ્યુશન શોધવા માટે ટેકનોલોજી નિષ્ણાતો, કોડર્સ અને આઇટી ક્ષેત્રના લોકોને આમંત્રિત કર્યા છે. ઔપચારિક અરજીઓ અને શોર્ટલિસિ્ંટગ આવ્યા બાદ પસંદ કરાયેલી ટીમોને ‘સેન્ડબોક્સ’ રાઉન્ડમાં મોકલવામાં આવશે, જ્યાં તેઓ મુખ્ય સરકારી સિસ્ટમને કોઈ નુકસાન પહોંચાડ્યા વગર સુરક્ષિત વાતાવરણમાં પોતાના સોફ્ટવેર પ્રોટોટાઇપનું ટેસ્ટિંગ કરશે.
ત્યારપછીના રાઉન્ડમાં તેમને રાત-દિવસના, ધૂંધળા, ખરાબ હવામાન કે પછી બ્લર ફૂટેજ ધરાવતાં 12 કલાકના લાઈવ કેમેરા ફીડ આપીને રિયલ-ટાઇમમાં પોતાની ક્ષમતા સાબિત કરવાની રહેશે.
ટેકનિકલ ટીમો અને સ્પર્ધકો સામે મુખ્ય પડકાર શું છે?
સૌથી મોટો પડકાર એ છે કે 26 જુદા જુદા વિભાગો પાસે રહેલાં કેમેરા અલગ-અલગ કંપનીઓનાં છે, તેમની ટેકનોલોજી એનાલોગ કે આઈપી આધારિત છે અને ડેટા સ્ટોરેજની ક્ષમતા (7 થી 15 દિવસ કે તેથી વધુ) પણ જુદી જુદી છે. આ ઉપરાંત, સ્પર્ધકોએ તૈયાર કરેલા નવા સોફ્ટવેરે આ સીસીટીવી નેટવર્કને પોલીસનાં મહત્વપૂર્ણ ડેટાબેઝ જેવા કે વાહન, સારથિ, ઈ-ગુજકોપ અને ફિંગરપ્રિન્ટ સિસ્ટમ સાથે જોડવાનું રહેશે. આ જોડાણથી જ્યારે પણ કોઈ ગુનેગાર કે ચોરાયેલું વાહન કેમેરા સામે આવશે, ત્યારે પોલીસને તુરંત રિયલ-ટાઈમ ઓટોમેટિક એલર્ટ મળી જશે.
આ નવી સિસ્ટમથી કઈ ખાસ સમસ્યાઓનો ઉકેલ આવશે?
પોલીસનાં ટેકનિકલ વિભાગનાં જણાવ્યાં અનુસાર, આ સિસ્ટમ અમલમાં આવતાં જ ઓટોમેટિક નંબર પ્લેટ રેકગ્નિશન, વાહનોની સ્પીડ અને રૂટનું ટ્રેકિંગ તથા શંકાસ્પદ કે ભગોડા ગુનેગારોને શોધવાનું કામ અત્યંત સરળ થઈ જશે. પોલીસ હાલમાં સરકારી કેમેરાને જોડવાની સાથે સાથે આગળનાં ચરણમાં શોપિંગ મોલ, કોમર્શિયલ બિલ્ડિંગ અને ખાનગી સોસાયટીઓના જાહેર માર્ગ તરફનાં કેમેરાને પણ આ નેટવર્ક સાથે સાંકળવાની યોજના બનાવી રહી છે. જ્યાં સરકારી કેમેરા ઉપલબ્ધ ન હોય, ત્યાં આ ખાનગી કેમેરાનું મેપિંગ પોલીસ તપાસમાં ખૂબ મદદરૂપ સાબિત થશે.
નાગરિકોની પ્રાઈવસી અને સર્વેલન્સનું શું થશે ?
આ યોજનાથી નાગરિકોની અંગત પ્રાઈવસી કે રાજ્યમાં જાણે જાસૂસી વધી રહી હોય તેવું વાતાવરણ ઊભુ થશે તેવી આશંકાઓ સામે પોલીસે સ્પષ્ટ ખુલાસો કર્યો છે. પોલીસ વિભાગ મુજબ, આ કોઈ નવું સર્વેલન્સ નથી .
પરંતુ માત્ર પબ્લિક સ્પેસમાં પહેલેથી લાગેલાં સરકારી કેમેરાનું સેન્ટ્રલ ઈન્ટિગ્રેશન છે. સરકાર સામાન્ય નાગરિકોનો અંગત ડેટા કે ચહેરાઓ સ્ટોર નથી કરી રહી, પરંતુ માત્ર ગંભીર ગુનાઓ અટકાવવા, ચોરાયેલી મિલકતો ઝડપથી શોધવા અને ગુનેગારોને વહેલી તકે પકડવા માટે ઉપલબ્ધ ટેકનોલોજીની કાર્યક્ષમતા વધારી રહી છે.
