New Delhi ,તા.૮
સુપ્રીમ કોર્ટે ગુરુવારે સબરીમાલા સંદર્ભ કેસ દરમિયાન દાઉદી બોહરા સમુદાયના કેટલાક વર્ગોમાં પ્રચલિત સ્ત્રી જનન અંગછેદનની પ્રથા પર ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી. નવ ન્યાયાધીશોની બંધારણીય બેન્ચે તેના મૌખિક અવલોકનોમાં સૂચવ્યું હતું કે આ પ્રથા બંધારણની કલમ ૨૫ હેઠળ “સ્વાસ્થ્ય” અને “નૈતિકતા” ના માપદંડોને પૂર્ણ કરવા મુશ્કેલ હોઈ શકે છે.
કોર્ટે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે મહિલાઓની શારીરિક સ્વાયત્તતા, માનસિક અખંડિતતા અને જાતીય અધિકારોને અસર કરતી કોઈપણ ધાર્મિક પ્રથા માટે ન્યાયિક તપાસની જરૂર છે. એફજીએમને પડકારતી અરજીઓને સબરીમાલા સંદર્ભ સાથે જોડવામાં આવી છે, કારણ કે આ કેસ કલમ ૨૫ અને ૨૬ હેઠળ ધાર્મિક સ્વતંત્રતા અને સાંપ્રદાયિક અધિકારો પર બંધારણીય મર્યાદાઓને ધ્યાનમાં લે છે.
અરજદારોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા વરિષ્ઠ વકીલ સિદ્ધાર્થ લુથરાએ દલીલ કરી હતી કે આ પ્રથા ૭ વર્ષની નાની છોકરીઓ પર કરવામાં આવે છે અને તેમના શરીરમાં બદલી ન શકાય તેવા ફેરફારો લાવે છે, જેનાથી તેમના જાતીય અને પ્રજનન સ્વાસ્થ્ય પર અસર પડે છે.
ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચીએ જણાવ્યું હતું કે એફજીએમના કિસ્સામાં, કોર્ટને અન્ય અધિકારોમાં પણ ઊંડાણપૂર્વક જવાની જરૂર નહીં પડે, કારણ કે આવી પ્રથા કલમ ૨૫ હેઠળ “સ્વાસ્થ્ય” અને “જાહેર સ્વાસ્થ્ય” ના આધારે પ્રતિબંધિત કરી શકાય છે.તેમણે કહ્યું કે જ્યારે કોઈ પ્રથા શરીરના કોઈ મહત્વપૂર્ણ અંગને અસર કરે છે, ત્યારે તે સીધી રીતે સ્વાસ્થ્યના દાયરામાં આવે છે.
લુથરાએ કહ્યું કે આ એક એવી પ્રક્રિયા છે જે સ્ત્રી શરીરના કોઈ મહત્વપૂર્ણ અંગને નુકસાન પહોંચાડે છે, જે શારીરિક, પ્રજનન અને ભાવનાત્મક સ્વાસ્થ્યને અસર કરે છે. ન્યાયાધીશ બી.વી. નાગરથનાએ કહ્યું કે આ પ્રથા પણ કલમ ૨૫ હેઠળ “નૈતિકતા” ના દાયરામાં આવે છે.
બેન્ચે એમ પણ કહ્યું કે જો કોઈ ધાર્મિક પ્રથા વ્યક્તિની શારીરિક અને માનસિક અખંડિતતાને અસર કરે છે, તો કોર્ટે તેની તપાસ કરવી જોઈએ.
