દૂષિત પાણીના મુદ્દા પર હાઇકોર્ટે સરકારને ફટકાર લગાવી, ૬ જાન્યુઆરીએ ૩ પીઆઇએલની સુનાવણી થશે
New Delhi,તા.૨
દૂષિત પીવાના પાણીને કારણે દેશના સૌથી સ્વચ્છ શહેર ઈન્દોરમાં ઝાડા અને ઉલ્ટીની રોગચાળો ફેલાઈ ગયો છે. આના કારણે ઓછામાં ઓછા ૧૫ લોકોના મોત થયા છે અને ૧,૪૦૦ થી વધુ લોકો બીમાર પડ્યા છે. કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ આ મુદ્દે કડક વલણ અપનાવ્યું છે, રાજ્ય ભાજપ સરકાર પર નિશાન સાધ્યું છે. તેમણે તેને સરકારી બેદરકારી ગણાવી છે અને જવાબદાર અધિકારીઓ અને નેતાઓ સામે કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી છે. આ ઘટનાએ આખા શહેરને હચમચાવી નાખ્યું છે, કારણ કે છેલ્લા આઠ વર્ષથી ઇન્દોરને ભારતનું સૌથી સ્વચ્છ શહેર તરીકે મત આપવામાં આવ્યો છે.
એકસ પરની એક પોસ્ટમાં રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું, “ઇન્દોરમાં પાણી નથી, ઝેર વહેંચવામાં આવ્યું, અને વહીવટીતંત્ર ગાઢ નિંદ્રામાં સૂતેલું રહ્યું. દરેક ઘરમાં શોક છે, ગરીબો લાચાર છે, અને તેના ઉપર, ભાજપના નેતાઓના ઘમંડી નિવેદનો આવી રહ્યા છે. જેમના ચૂલા બુઝાઈ ગયા છે તેમને આશ્વાસનની જરૂર હતી; સરકારે ઘમંડ કર્યો. લોકોએ વારંવાર ગંદા, દુર્ગંધયુક્ત પાણી વિશે ફરિયાદ કરી, છતાં કોઈ સુનાવણી કેમ ન થઈ? ગટર પીવાના પાણીમાં કેવી રીતે ભળી ગયું? સમયસર પુરવઠો કેમ બંધ ન કરવામાં આવ્યો? જવાબદાર અધિકારીઓ અને નેતાઓ સામે ક્યારે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે?”
રાહુલ ગાંધીએ વધુમાં કહ્યું, “આ ’મુક્ત’ પ્રશ્ન નથી; તે જવાબદારીની માંગ છે. સ્વચ્છ પાણી કોઈ ઉપકાર નથી, તે જીવનનો અધિકાર છે.” અને ભાજપનું ડબલ એન્જિન, તેનું બેદરકાર વહીવટ અને તેનું અસંવેદનશીલ નેતૃત્વ આ અધિકારની હત્યા માટે સંપૂર્ણપણે જવાબદાર છે. મધ્યપ્રદેશ હવે કુશાસનનું કેન્દ્ર બની ગયું છેઃ કફ સિરપથી મૃત્યુ, સરકારી હોસ્પિટલોમાં ઉંદરો દ્વારા બાળકો મારવા, અને હવે ગટરનું દૂષિત પાણી પીવાથી મૃત્યુ. અને જ્યારે પણ ગરીબો મૃત્યુ પામે છે, ત્યારે મોદી હંમેશની જેમ ચૂપ રહે છે.
ઈન્દોરના મુખ્ય તબીબી અને આરોગ્ય અધિકારી, ડૉ. માધવ પ્રસાદ હસાનીએ ગુરુવારે જણાવ્યું હતું કે શહેરની મેડિકલ કોલેજના લેબ રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટપણે દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે ભગીરથપુરા વિસ્તારમાં પીવાના પાણીની પાઇપલાઇનમાં લીકેજથી પાણી દૂષિત થયું હતું, જ્યાંથી રોગચાળો ઉદ્ભવ્યો હતો. ડૉ. હસાનીએ રિપોર્ટના પરિણામો વિશે વધુ માહિતી આપી ન હતી, પરંતુ અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે ભગીરથપુરામાં પોલીસ ચોકી નજીક મુખ્ય પાણીની પાઇપલાઇનમાં લીકેજ જોવા મળ્યું હતું. સ્થળની ઉપર એક શૌચાલય બનાવવામાં આવ્યું છે. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે આ લીકેજ વિસ્તારના પાણી પુરવઠાને દૂષિત કરે છે.
લેબોરેટરી પરીક્ષણમાં પુષ્ટિ મળી છે કે અસ્વચ્છ પીવાનું પાણી ઝાડા અને ઉલટીના રોગચાળાનું કારણ છે. આરોગ્ય વિભાગના એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે ગુરુવારે ભગીરથપુરામાં ૧,૭૧૪ ઘરોનો સર્વે કરવામાં આવ્યો હતો અને ૮,૫૭૧ લોકોની તપાસ કરવામાં આવી હતી. તેમાંથી ૩૩૮ લોકોને ઉલટી અને ઝાડાના હળવા લક્ષણો હતા અને તેમને ઘરે પ્રાથમિક સારવાર આપવામાં આવી હતી. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે રોગચાળો શરૂ થયો ત્યારથી આઠ દિવસમાં કુલ ૨૭૨ દર્દીઓને સ્થાનિક હોસ્પિટલોમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા, જેમાંથી ૭૧ દર્દીઓને રજા આપવામાં આવી છે. હાલમાં, ૨૦૧ દર્દીઓ હોસ્પિટલમાં દાખલ છે, જેમાંથી ૩૨ દર્દીઓની હાલત ગંભીર છે અને તેઓ આઇસીયુમાં છે.
દરમિયાન ઇન્દોરના ભગીરથપુરા વિસ્તારમાં દૂષિત પાણીથી થતા મૃત્યુ અને બીમારીઓના કેસ હવે ન્યાયિક વળાંક લઈ રહ્યો છે. આ ગંભીર ઘટના અંગે હાઇકોર્ટમાં સતત જાહેર હિતની અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી રહી છે. આજે આ મામલે સ્ટેટસ રિપોર્ટ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો, અને કોર્ટે એક નવી જાહેર હિત અરજી પર પણ કડક વલણ અપનાવ્યું હતું. કોર્ટે આ મામલે સરકારને ઠપકો આપ્યો હતો.
૩૧ ડિસેમ્બરે હાઇકોર્ટમાં બે જાહેર હિત અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી હતી. પહેલી અરજી હાઇકોર્ટ બાર એસોસિએશનના પ્રમુખ રિતેશ ઇનાની દ્વારા દાખલ કરવામાં આવી હતી, જ્યારે બીજી અરજી ભૂતપૂર્વ કાઉન્સિલર મહેશ ગર્ગ અને કોંગ્રેસના પ્રવક્તા પ્રમોદ કુમાર દ્વિવેદી દ્વારા દાખલ કરવામાં આવી હતી, જેનું પ્રતિનિધિત્વ એડવોકેટ મનીષ યાદવે કર્યું હતું. ૩૧ ડિસેમ્બરે સુનાવણી દરમિયાન, હાઇકોર્ટે એક વચગાળાનો આદેશ જારી કર્યો હતો જેમાં મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનને તમામ અસરગ્રસ્ત લોકોને મફત સારવાર આપવા અને વિસ્તારમાં સ્વચ્છ પીવાનું પાણી પૂરું પાડવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો.
કોર્ટના આદેશોનું પાલન કરીને, મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા ૨ જાન્યુઆરીએ કોર્ટમાં સ્ટેટસ રિપોર્ટ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. હાઈકોર્ટમાં ત્રીજી જાહેર હિત અરજી પણ દાખલ કરવામાં આવી હતી, અને કોર્ટે ઇન્દોરના કલેક્ટર શિવમ વર્મા અને મ્યુનિસિપલ કમિશનર દિલીપ કુમાર યાદવને નોટિસ જારી કરી હતી. ત્રણેય પીઆઈએલ પર સુનાવણી ૬ જાન્યુઆરીએ નક્કી કરવામાં આવી છે.
આ કેસમાં, એડવોકેટ મનીષ યાદવે કોર્ટને મૃતકોના પરિવારોને ચૂકવવામાં આવતી વળતર રકમ વધારવા વિનંતી કરી હતી. તેમણે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા રજૂ કરાયેલ સ્ટેટસ રિપોર્ટમાં ફક્ત ચાર મૃત્યુનો ઉલ્લેખ છે, જ્યારે વાસ્તવિક સંખ્યા ઘણી વધારે છે. તેથી, વિગતવાર અને તથ્યપૂર્ણ સ્ટેટસ રિપોર્ટની માંગ કરવામાં આવી છે. હાઈકોર્ટ હાલમાં આ મામલા પર નજીકથી નજર રાખી રહી છે, અને આગામી દિવસોમાં મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો લેવામાં આવી શકે છે. કલેક્ટર શિવમ વર્મા અને મ્યુનિસિપલ કમિશનર દિલીપ યાદવને કોર્ટમાં હાજર રહેવા માટે નોટિસ જારી કરવામાં આવી છે.
ઇન્દોર હાઇકોર્ટ બાર એસોસિએશનના પ્રમુખ રિતેશ ઇનાનીએ જણાવ્યું હતું કે, “ભગીરથપુરા કેસની સુનાવણી હાઇકોર્ટમાં થઈ હતી. સુનાવણી દરમિયાન, રાજ્ય સરકાર અને મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને તેમના પ્રતિભાવો રજૂ કર્યા હતા, અને રાજ્ય સરકારે થોડા સમય પહેલા સ્ટેટસ રિપોર્ટ પણ દાખલ કર્યો હતો. તેથી, કોર્ટે સ્ટેટસ રિપોર્ટની સુનાવણી માટે ૬ જાન્યુઆરીની તારીખ નક્કી કરી છે, જેમાં મૃત્યુની સંખ્યા,આઇસીયુમાં ગંભીર સ્થિતિમાં રહેલા લોકોની સંખ્યા અને હોસ્પિટલમાં દાખલ થયેલા લોકોની સંખ્યાનો સમાવેશ થાય છે. અમારી મુખ્ય માંગ એ છે કે ઇન્દોર શહેરના દરેક નાગરિકને સ્વચ્છ પાણી મળે અને ભગીરથપુરામાં બનેલી ઘટનાઓ માટે જવાબદાર લોકો પર કાર્યવાહી કરવામાં આવે. ઓછામાં ઓછું, અધિકારીઓને સજા થવી જોઈએ જેથી ઇન્દોરમાં આવી ગંભીર ઘટના ફરી ન બને. ત્રણેય અરજીઓની સુનાવણી ૬ જાન્યુઆરીએ એકસાથે કરવામાં આવશે.”
