Washington,તા.૯
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે નવા પ્રતિબંધોની જાહેરાત કરી છે, જેનાથી ક્યુબા પર આર્થિક દબાણ વધી રહ્યું છે. યુએસ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયોએ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રના નિર્ણયનો બચાવ કરતા કહ્યું કે પ્રતિબંધો ક્યુબન લોકો પર નહીં પરંતુ ક્યુબન સરકાર સાથે જોડાયેલા આર્થિક નેટવર્ક પર નિર્દેશિત છે.
નવા પ્રતિબંધો ક્યુબન રિવોલ્યુશનરી આર્મ્ડ ફોર્સિસ દ્વારા સંચાલિત એક મોટા બિઝનેસ ગ્રુપ, જીએઇએસએને લક્ષ્ય બનાવે છે. વધુમાં, કેનેડિયન કંપની શેરિટ ઇન્ટરનેશનલ સાથે સંયુક્ત સાહસ, મોઆ નિકલ પર પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા છે. આ પછી, શેરિટ ઇન્ટરનેશનલે ક્યુબામાંથી તેનો વ્યવસાય પાછો ખેંચવાની જાહેરાત કરી, જેનાથી ટાપુ રાષ્ટ્રમાં તેની ૩૨ વર્ષની હાજરીનો અંત આવ્યો.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ પ્રતિબંધો ક્યુબાના પહેલાથી જ નાજુક અર્થતંત્ર પર મોટી અસર કરી શકે છે. ક્વિન્સી ઇન્સ્ટિટ્યૂટના સંશોધક લી શ્લેન્કરે જણાવ્યું હતું કે નવી કાનૂની સત્તાઓ હેઠળ, યુએસ હવે ત્રીજા દેશોની કંપનીઓ અને નાગરિકો સામે કાર્યવાહી કરી શકશે. આ કંપનીઓની યુએસ સંપત્તિઓ સ્થિર કરી શકે છે અને તેમના રોકાણકારો અને કર્મચારીઓની યુએસ મુસાફરીને અસર કરી શકે છે.
ક્યુબન બાબતોના નિષ્ણાત અને અર્થશાસ્ત્રી પાવેલ વિડાલે આ પગલાંઓને અત્યંત ચિંતાજનક ગણાવ્યા. તેમના મતે, ક્યુબાનું અર્થતંત્ર પહેલેથી જ લગભગ સ્થિર થઈ ગયું છે, અને જાન્યુઆરીમાં અમેરિકાએ ઈંધણ પુરવઠો કાપી નાખ્યો ત્યારથી પરિસ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ ગઈ છે. તેમણે કહ્યું કે નવા પ્રતિબંધોને કારણે જીએઇએસએ સાથે સંકળાયેલા વિદેશી ભાગીદારો પણ પાછા ખેંચાઈ શકે છે, કારણ કે બહુ ઓછી કંપનીઓ યુએસ પ્રતિબંધોને પડકારવાનું જોખમ લેશે.
નિષ્ણાતોના મતે, ય્છઈજીછનો ક્યુબન અર્થતંત્ર પર ઊંડો પ્રભાવ છે. આ જૂથ દેશના છૂટક વેપાર, હોટલ, ટ્રાવેલ એજન્સીઓ, કાર ભાડા સેવાઓ, નાણાકીય સંસ્થાઓ અને ચલણ વિનિમય નેટવર્કને પણ નિયંત્રિત કરે છે. અહેવાલો દર્શાવે છે કે જીએઇએસએ ક્યુબાના જીડીપીના આશરે ૪૦ ટકાનું નિયંત્રણ કરે છે.
સોવિયેત યુનિયનના પતન અને યુએસ પ્રતિબંધો પછી ૧૯૯૦ ના દાયકામાં ક્યુબન સૈન્ય દ્વારા આ વ્યવસાય માળખું સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું હતું. લાંબા સમય સુધી, તેનું નેતૃત્વ ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ રાઉલ કાસ્ટ્રોના જમાઈ લુઈસ આલ્બર્ટો રોડ્રિગ્ઝ લોપેઝ-કેલેજા દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. તેમના મૃત્યુ પછી, અનિયા ગિલેર્મિના લાસ્ટ્રેસને જીએઇએસએના નવા વડા તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા, જેમને હવે યુએસ બ્લેકલિસ્ટમાં પણ ઉમેરવામાં આવ્યા છે.
ક્યુબા સરકારે અમેરિકાના પ્રતિબંધોને સામૂહિક સજા ગણાવી છે. હવાના કહે છે કે અમેરિકા રાજકીય દબાણ લાવવા માટે ક્યુબાના અર્થતંત્રને નબળું પાડી રહ્યું છે, જેના કારણે સામાન્ય લોકોને ભારે મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
ક્યુબા પહેલાથી જ વીજળી અને પાણીની ગંભીર કટોકટી, ઇંધણની અછત અને ખાદ્ય પુરવઠાની સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યું છે. નવા અમેરિકાના પ્રતિબંધોથી આર્થિક અને માનવતાવાદી સંકટ વધુ ઘેરું થવાની આશંકા છે.
