Washington,તા.૧૬
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે શાંતિ કરાર થયો છે. આ કરાર હોર્મુઝની સામુદ્રધુની દ્વારા જહાજોની મુક્ત અવરજવર સુનિશ્ચિત કરશે. તેની અસરો પહેલાથી જ દેખાઈ રહી છે. લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ વહન કરતું ભારતીય ટેન્કર દિશાએ હોર્મુઝની સામુદ્રધુની સુરક્ષિત રીતે પસાર કરી દીધી છે. ભારત જનારા અન્ય ચોત્રીસ જહાજો પણ ટૂંક સમયમાં હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પાર કરે તેવી અપેક્ષા છે. પશ્ચિમ એશિયા સંકટને કારણે આ જહાજો હોર્મુઝમાં ફસાયેલા છે.
હોર્મુઝમાં ફસાયેલા ૩૪ જહાજોમાંથી ૧૬ ખાતરો લઈ જઈ રહ્યા છે. આ ૧૬ જહાજોમાંથી, આઠ યુરિયા લઈ જઈ રહ્યા છે, ચાર ડાય-એમોનિયમ ફોસ્ફેટ લઈ જઈ રહ્યા છે, ત્રણ સલ્ફર લઈ જઈ રહ્યા છે અને એક એમોનિયા લઈ જઈ રહ્યા છે. જો કરાર હેઠળ બધું બરાબર ચાલે અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખુલી જાય, તો લાખો ભારતીય ખેડૂતોને ટૂંક સમયમાં તેમના પાક માટે ખાતર મળી શકે છે. જોકે, પરિસ્થિતિ સામાન્ય થવામાં થોડો સમય લાગી શકે છે.
યુદ્ધ દરમિયાન પશ્ચિમ એશિયામાં ઉર્જા કેન્દ્રોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. પશ્ચિમ એશિયામાં ઘણી મુખ્ય રિફાઇનરીઓ અને ગેસ પ્લાન્ટને હુમલામાં ભારે નુકસાન થયું હતું. યુદ્ધ સમાપ્ત થયા પછી પણ, પુરવઠો સામાન્ય થવામાં ઘણા મહિના લાગી શકે છે. કતારના રાસ લાફાન પ્લાન્ટને હુમલામાં ભારે નુકસાન થયું હતું, અને ત્યાંથી ઇંધણ પુરવઠો પાછો આવવામાં ઘણા મહિના લાગી શકે છે. ભારત પાસે આ ગેસ પ્લાન્ટમાંથી એલપીજી સપ્લાય કરવાનો કરાર છે, તેથી પરિસ્થિતિ સામાન્ય થવામાં થોડો સમય લાગશે.
ભારત તેની ક્રૂડ ઓઇલની જરૂરિયાતોનો ૮૮ ટકા આયાત કરે છે, જેમાંથી લગભગ અડધો ભાગ પશ્ચિમ એશિયામાંથી આવે છે. વધુમાં, ભારતની ૬૦ ટકાથી વધુ એલપીજી આયાત પણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થાય છે. આ જ કારણ છે કે પશ્ચિમ એશિયા કટોકટીને કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી ભારતને તેલ અને ગેસ સપ્લાયમાં વિક્ષેપ પડ્યો. હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પાર કરનાર અને ૬૨,૩૭૦ ટન એલએનજી વહન કરનાર દિશા ટેન્કર ૧૮ જૂન સુધીમાં ભારતમાં પહોંચવાની અપેક્ષા છે.
