ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની અસ્થિર નીતિઓએ ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વેપાર સોદા પરની વાટાઘાટોને અનિશ્ચિતતામાં મૂકી દીધી છે. આ અનિશ્ચિતતા બંને દેશો માટે સારી નથી. જોકે, અલાસ્કા સમિટમાં રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન પ્રત્યે ટ્રમ્પનું નરમ વલણ ચોક્કસપણે થોડી આશા જગાડે છે.
વેપાર સોદા માટે યુએસ અધિકારીઓ આ ૨૫મી તારીખે ભારત આવવાના હતા, પરંતુ મૌખિક રીતે કહેવામાં આવ્યું હતું કે આ મુલાકાત હવે થશે નહીં. હજુ સુધી નવી તારીખોની જાહેરાત કરવામાં આવી નથી, જેના કારણે મૂંઝવણ વધી છે. પહેલા એવું માનવામાં આવતું હતું કે ઓગસ્ટ અથવા સપ્ટેમ્બરના અંત સુધીમાં બંને દેશો એક મીની ડીલ પર પહોંચી જશે. આ માટે, બંને વચ્ચે અનેક રાઉન્ડની વાતચીત પણ થઈ છે, પરંતુ હવે બધું સંપૂર્ણપણે સ્થગિત થઈ રહ્યું છે તે દ્વિપક્ષીય સંબંધો માટે યોગ્ય નથી.
હવે બધા જાણે છે કે વેપાર કરારમાં અવરોધ કેમ છે, પરંતુ ભારતની ચિંતાઓને સમજવા અને વાતચીત દ્વારા ઉકેલ શોધવાને બદલે, ટ્રમ્પ દબાણની રણનીતિ અપનાવી રહ્યા છે. વર્તમાન કટોકટી વધુ જટિલ બની ગઈ છે કારણ કે ચીનની વધતી મનસ્વીતાને રોકવા માટે ભારતને એક મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર માનવા છતાં, અમેરિકા પરસ્પર સંબંધોને નુકસાન પહોંચાડતા પગલાં લઈ રહ્યું છે. જોકે, જો આપણે ઇતિહાસ પર નજર કરીએ તો, વોશિંગ્ટન માટે આ કોઈ નવી વાત નથી લાગતી.
૮૦ ના દાયકાના અંતમાં પણ, અમેરિકા વેપાર ખાધથી ચિંતિત હતું અને તેનું લક્ષ્ય જાપાન હતું. તે સમય દરમિયાન, અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિને અમેરિકા વિરુદ્ધ અન્યાયી વેપાર નીતિઓ અપનાવનારા કોઈપણ દેશ પર ટેરિફ લાદવાનો અધિકાર મળ્યો હતો. પરંતુ, આ અધિકાર મેળવ્યા પછી, તત્કાલીન અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ જ્યોર્જ એચડબ્લ્યુ બુશે જાપાન તેમજ ભારત અને અમેરિકાના સાથી દેશો – યુરોપ, દક્ષિણ કોરિયા અને તાઇવાન પર વધારાના કર લાદ્યા હતા. જ્યારે તેમણે ૧૯૮૯ માં ભારતને નિશાન બનાવ્યું હતું, ત્યારે પણ સરકારે કહ્યું હતું કે તે કોઈપણ દબાણ સામે ઝૂકશે નહીં.
અમેરિકા ફરીથી ઇતિહાસનું પુનરાવર્તન કરી રહ્યું છે. ટ્રમ્પ ચીનને સૌથી મોટો હરીફ માને છે, પરંતુ તેમણે પહેલા તેની સાથે સોદો કર્યો. બીજી તરફ, યુરોપિયન યુનિયન અને ભારત જેવા સાથી દેશો પ્રત્યે તેમનું વલણ વધુ હઠીલું છે. ઇયુએ સોદો કર્યો હશે, પરંતુ તેના ઘણા સભ્ય દેશો તેનાથી ખુશ નથી. આવી સ્થિતિમાં, ભારતે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર સાથે વાત કરતી વખતે અમેરિકાના ભૂતકાળ અને વર્તમાન બંને પરિસ્થિતિ પર નજર રાખવી પડશે. આ સોદો અમેરિકન અર્થતંત્ર માટે એટલો જ મહત્વપૂર્ણ છે જેટલો ભારત માટે છે.
