ભારત અશ્મિભૂત ઇંધણની આયાત ઘટાડીને કિંમતી વિદેશી હૂંડિયામણ બચાવી શકે છે.
New Delhi,તા.૨૭
કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન મંત્રી Nitin Gadkariએ પેટ્રોલમાં ૨૦ ટકા ઇથેનોલ ભેળવવા અંગે એક મોટું નિવેદન આપ્યું છે. કેન્દ્રીય મંત્રીએ મંગળવારે જણાવ્યું હતું કે પેટ્રોલમાં ૨૦ ટકા ઇથેનોલ ભેળવવા સામેના વિરોધ પ્રદર્શનો એક ચૂકવણી કરેલ ઝુંબેશ હતી. આ નિવેદન સરકારે સેન્ટ્રલ મોટર વ્હીકલ રૂલ્સ, ૧૯૮૯ માં સુધારો કરતી સૂચના જારી કર્યાના એક દિવસ પછી આવ્યું છે. આ ફેરફારો હવે ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનોને મંજૂરી આપે છે જે ૧૦૦ (લગભગ શુદ્ધ ઇથેનોલ) સુધી ચાલી શકે છે.
ઉદ્યોગ સંસ્થા સીઆઇઆઇ દ્વારા આયોજિત એક કાર્યક્રમમાં બોલતા, ગડકરીએ કહ્યું કે ભારત અશ્મિભૂત ઇંધણની આયાત ઘટાડીને કિંમતી વિદેશી હૂંડિયામણ બચાવી શકે છે. તેમણે કહ્યું, “ત્રણ મહિના પહેલા, ઈ૨૦ (૨૦ ટકા ઇથેનોલ સાથે મિશ્રિત પેટ્રોલ) ઇંધણ સામે ઘણો હોબાળો થયો હતો; હવે ઈ૨૦ ઇંધણ સામેના તમામ વિરોધ પ્રદર્શનો સમાપ્ત થઈ ગયા છે. તે ’ચુકવણી કરેલ ઝુંબેશ’ હતી.” મંત્રીએ એમ પણ કહ્યું કે તેમણે તાજેતરમાં ૭૦૦-૮૦૦ પ્રોજેક્ટ્સની સમીક્ષા કરી હતી, કેટલાક હાઇવેની નબળી સ્થિતિ અંગે સોશિયલ મીડિયા પર ફરિયાદોની નોંધ લીધી હતી. “હું હાઇવેની ગુણવત્તા સાથે સમાધાન કરવાનો નથી,” તેમણે કહ્યું. ગડકરીએ ખાતરી આપી હતી કે આગામી બે વર્ષમાં હાઇવે વપરાશકર્તાઓને કોઈ સમસ્યાનો સામનો કરવો પડશે નહીં.
કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ મંગળવારે જણાવ્યું હતું કે કેન્દ્ર સરકાર પેટ્રોલમાં ઇથેનોલ મિશ્રણ પર વર્તમાન ૨૦ ટકા મર્યાદા વધારવાની કોઈ યોજના ધરાવતી નથી. દક્ષિણ ગોવામાં ૨૯મી ઉર્જા ટેકનોલોજી અને નવીનતા મીટનું ઉદ્ઘાટન કરતા પુરીએ એમ પણ કહ્યું હતું કે બાયોફ્યુઅલ વિશે ખોટી માહિતી ફેલાવવામાં આવી રહી છે. તેમણે કહ્યું કે ઈ૨૦ (૨૦ ટકા ઇથેનોલ સાથે મિશ્રિત પેટ્રોલ) વિશે જે ખોટી માહિતી ફેલાવવામાં આવી રહી છે તે એક બનાવટી વાર્તા છે. ઈ૨૦ ઇંધણની આસપાસની ચર્ચાઓ અંગેના પ્રશ્નના જવાબમાં તેમણે કહ્યું, “જ્યાં સુધી બાયોફ્યુઅલનો સંબંધ છે, અમારું લક્ષ્ય હંમેશા ૨૦ ટકા (ઇથેનોલ મિશ્રણ) હતું, અને આ સમયે તેને ૨૦ ટકાથી વધુ વધારવાનો અમારો કોઈ ઇરાદો નથી.” તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે આ મુદ્દા પર ખોટી માહિતી ફેલાવવામાં આવી રહી છે.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે સરકાર આયાતી ક્રૂડ ઓઇલ પર તેની નિર્ભરતા ઘટાડવાની તેની વ્યૂહરચનાના ભાગ રૂપે ઇથેનોલ-મિશ્રિત પેટ્રોલને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે. દેશના ચાલુ ખાતાની ખાધનું એક સૌથી મોટું કારણ ક્રૂડ ઓઇલ આયાત છે. ઈ૨૦ ઇંધણ, જેમાં ૨૦ ટકા ઇથેનોલ અને ૮૦ ટકા પેટ્રોલ હોય છે, તે દેશમાં પહેલેથી જ રજૂ કરવામાં આવ્યું છે.
ઈ૨૦ પેટ્રોલની આસપાસનો વિવાદ ત્યારે વધ્યો જ્યારે વાહનચાલકોએ ફરિયાદ કરી કે આ ઇંધણનો ઉપયોગ વાહનોની માઇલેજ ઘટાડી રહ્યો છે અને જૂના વાહનોના એન્જિન અને અન્ય ઘટકોને અસર કરી શકે છે. ઈ૨૦ પેટ્રોલમાં ૨૦ ટકા ઇથેનોલ અને ૮૦ ટકા પેટ્રોલ હોય છે. સરકારે પેટ્રોલમાં ઇથેનોલ ભેળવવાની નીતિને પ્રદૂષણ ઘટાડવા, ક્રૂડ ઓઇલ આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડવા અને ખેડૂતોની આવક વધારવા માટે એક પહેલ તરીકે વર્ણવી છે.
વિવાદનો મુખ્ય સ્ત્રોત એ હતો કે ઘણા ગ્રાહકોએ પેટ્રોલના ઓછા ઇથેનોલ વિકલ્પોની ઉપલબ્ધતાના અભાવ અંગે ફરિયાદ કરી હતી. કેટલાક વાહન માલિકોએ માઇલેજમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો હોવાનો પણ દાવો કર્યો હતો. જો કે, સરકારના મતે, જૂના વાહનોમાં ઇંધણ કાર્યક્ષમતા લગભગ ૩ થી ૫ ટકા સુધી પ્રભાવિત થઈ શકે છે. સરકારે એમ પણ કહ્યું હતું કે નિર્ધારિત ધોરણો મુજબ ઈ૨૦ ના ઉપયોગને કારણે એન્જિનને વ્યાપક નુકસાન થયું હોવાના કોઈ પુરાવા નથી.
આ મુદ્દાએ રાજકીય વળાંક પણ લીધો છે. કેન્દ્રીય મંત્રી Nitin Gadkariએ ઈ૨૦ સામે ચાલી રહેલા ઓનલાઈન વિરોધને પ્રાયોજિત ઝુંબેશ ગણાવી છે. દરમિયાન, ગ્રાહકોએ બળતણ વિકલ્પો, પારદર્શિતા અને સંભવિત વધારાના ખર્ચ અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. આમ, વિવાદનું કેન્દ્ર પર્યાવરણીય લાભો અને ડ્રાઇવર ખર્ચ અને બળતણ સુસંગતતા વચ્ચેનું સંતુલન રહે છે.
