New Delhi, તા.૧
દેશમાં મતદાર યાદીમાં કથિત ગેરરીતિઓ અને વોટ ચોરીના મુદ્દે રાજકીય ઘમાસાણ તેજ બન્યું છે. આ મુદ્દે વિપક્ષી INDIA ગઠબંધને દિલ્હીના ઐતિહાસિક રામલીલા મેદાનમાં વિશાળ મહારેલી યોજીને કેન્દ્ર સરકાર અને ચૂંટણી પંચ સામે મોરચો ખોલ્યો હતો. રેલીમાં કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા અને લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર સામે આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. તેમણે આક્ષેપ કર્યો હતો કે જ્ઞાનેશ કુમારના સહકાર વિના Pm Modi બની શક્યા ન હોત. સાથે જ તેમણે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરના રાજીનામાની માગણી કરી હતી.
રેલીમાં કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગે, પશ્ચિમ બંગાળનાં મુખ્યમંત્રી મમતા બેનરજી, સમાજવાદી પાર્ટીના અધ્યક્ષ અખિલેશ યાદવ, તેજસ્વી યાદવ અને સંજય રાઉત સહિત અનેક વિપક્ષી નેતાઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. તમામ નેતાઓએ મતદાર યાદી અને ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા જાળવવાની માગણી સાથે કેન્દ્ર સરકાર પર નિશાન સાધ્યું હતું. રાહુલ ગાંધીએ પોતાના સંબોધનમાં ચૂંટણી પ્રક્રિયાની વિશ્વસનીયતા અંગે ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે ૨૦૨૪ની લોકસભા ચૂંટણી સહિત વિવિધ રાજ્યોની ચૂંટણીઓમાં મતદાર યાદીમાં નામ ઉમેરવા અને દૂર કરવાની પ્રક્રિયામાં ગેરરીતિઓ થઈ છે.
રાહુલ ગાંધીએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે મધ્યપ્રદેશ, હરિયાણા, છત્તીસગઢ, મહારાષ્ટ્ર અને કર્ણાટક સહિતનાં રાજ્યોમાં મતદારોના અધિકારો સાથે ચેડાં કરવામાં આવ્યાં છે. તેમણે કહ્યું કે વોટ ચોરી કોઈ સામાન્ય ચોરી નથી, પરંતુ દેશના દરેક નાગરિકના અવાજને છીનવી લેવાનો પ્રયાસ છે. તેમણે વધુમાં આક્ષેપ કર્યો હતો કે જ્ઞાનેશ કુમારની ભૂમિકા વિના નરેન્દ્ર મોદી વડાપ્રધાન અને અમિત શાહ ગૃહમંત્રી બની શક્યા ન હોત. જોકે, આ તમામ બાબતો રાહુલ ગાંધી દ્વારા કરવામાં આવેલા રાજકીય આક્ષેપો છે.
રાહુલ ગાંધીએ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માગણી કરતાં કહ્યું હતું કે લોકશાહી અને બંધારણની રક્ષા માટે ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં જવાબદારી નક્કી કરવી જરૂરી છે. તેમણે પોતાના ભાષણમાં કહ્યું હતું કે જ્ઞાનેશ કુમારને પદ પરથી હટાવવા જોઈએ અને તેમની સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી થવી જોઈએ. આ મુદ્દે તેમણે કેન્દ્ર સરકારને પણ નિશાન બનાવી હતી. રાહુલ ગાંધીએ વધુમાં કહ્યું કે તેમની લડાઈ કોઈ વ્યક્તિ સામેની નફરત પર આધારિત નથી. તેઓ પ્રેમ અને અહિંસાની વિચારધારામાં માને છે. દેશના નાગરિકોનો અવાજ અને બંધારણનું રક્ષણ કરવું તેમની પ્રાથમિકતા છે. ગમે તેવી પરિસ્થિતિ સર્જાય, પરંતુ બંધારણને નુકસાન થવા દેશે નહીં.
પશ્ચિમ બંગાળનાં મુખ્યમંત્રી મમતા બેનરજીએ પણ રેલીમાં કેન્દ્ર સરકાર અને ચૂંટણી પંચ સામે આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. તેમણે પશ્ચિમ બંગાળમાં મતદાર યાદીની ખાસ સઘન સુધારણા પ્રક્રિયા (જીૈંઇ) અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. મમતા બેનરજીએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં ગેરરીતિઓને કારણે લોકશાહી અને લોકોના અધિકારોને નુકસાન થઈ રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું હતું કે અમે ચૂંટણીમાં હાર્યા નથી, પરંતુ અમને હરાવવામાં આવ્યા છે. જોકે, આ તેમનો રાજકીય આક્ષેપ હતો. તેમણે દિલ્હીથી લોકશાહી અને બંધારણીય અધિકારોની રક્ષા માટે લડત ચાલુ રાખવાનો સંકલ્પ પણ વ્યક્ત કર્યો હતો. સમાજવાદી પાર્ટીના અધ્યક્ષ અખિલેશ યાદવે ઉત્તર પ્રદેશમાં મતદાર યાદીમાંથી નામ દૂર કરવાના મુદ્દે ચૂંટણી પંચની કામગીરી સામે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.
તેમણે દાવો કર્યો હતો કે ૨૦૧૯ની લોકસભા ચૂંટણીમાં મતદાન કરનારા અનેક મતદારોનાં નામ ૨૦૨૨ની વિધાનસભા ચૂંટણી દરમિયાન મતદાર યાદીમાંથી ગાયબ થઈ ગયાં હતાં. આ અંગે ચૂંટણી પંચ સમક્ષ ફરિયાદ અને સોગંદનામા રજૂ કરવામાં આવ્યાં હોવા છતાં યોગ્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવી ન હોવાનો પણ તેમણે આક્ષેપ કર્યો હતો. અખિલેશ યાદવે રામલીલા મેદાનને લોકશાહીની લડાઈનું મહત્વપૂર્ણ સ્થળ ગણાવ્યું હતું. તેમણે ભાજપ સરકાર પર પ્રહાર કરતાં ઉત્તર પ્રદેશમાં ૧.૨૭ કરોડ મતદારોનાં નામ કાપવામાં આવ્યા હોવાનો દાવો કર્યો હતો.
કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ રેલીને સંબોધતાં ચૂંટણી પંચની કામગીરી સામે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર સામે કાર્યવાહી કરવાની માગણી કરી હતી. ખડગેએ જણાવ્યું હતું કે જ્યાં સુધી તેમની માગણીઓ સંતોષવામાં નહીં આવે ત્યાં સુધી વિપક્ષની લડત ચાલુ રહેશે. તેમણે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ગૃહમંત્રી અમિત શાહ પર પણ વોટ ચોરીના આક્ષેપો કર્યા હતા.
બિહારના નેતા તેજસ્વી યાદવે પોતાના સંબોધનમાં ચૂંટણી પ્રક્રિયા અને લોકશાહીના રક્ષણનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. તેમણે રામલીલા મેદાનમાં ચાલી રહેલા વિરોધને લોકશાહી બચાવવાની લડાઈ ગણાવી હતી. બીજી તરફ શિવસેના (ઉદ્ધવ બાળાસાહેબ ઠાકરે)ના સાંસદ સંજય રાઉતે દાવો કર્યો હતો કે દેશમાં મોટું રાજકીય પરિવર્તન આવવાની શક્યતા છે. તેમણે વિપક્ષી ગઠબંધન એકજૂથ થઈને સરકાર સામે લડત આપી રહ્યું હોવાનું જણાવ્યું હતું.
વિપક્ષની મહારેલી વચ્ચે ભાજપના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ નીતિન નબીને પણ રાહુલ ગાંધી અને કોંગ્રેસ પર નિશાન સાધ્યું હતું. તેમણે આક્ષેપ કર્યો હતો કે રાહુલ ગાંધી દેશની રાજકીય વ્યવસ્થામાં અસ્થિરતા ઊભી કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. વિપક્ષના વલણને તેમણે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને લોકશાહી માટે હાનિકારક ગણાવ્યું હતું.
દિલ્હીના રામલીલા મેદાનમાં યોજાયેલી આ મહારેલીમાં ૈંદ્ગડ્ઢૈંછ ગઠબંધનના અનેક પક્ષોના નેતાઓ એક મંચ પર જોવા મળ્યા હતા. મતદાર યાદીની સુધારણા પ્રક્રિયા, ચૂંટણીમાં પારદર્શિતા અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરની જવાબદારી જેવા મુદ્દાઓ રેલીના કેન્દ્રમાં રહ્યા હતા. રેલીને ધ્યાનમાં રાખીને દિલ્હી પોલીસ દ્વારા સુરક્ષાની વિશેષ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી. અહેવાલ મુજબ, સમગ્ર વિસ્તારમાં ૩,૦૦૦થી વધુ સુરક્ષાકર્મીઓ તહેનાત કરવામાં આવ્યા હતા.
આ મહારેલીથી સ્પષ્ટ થયું છે કે મતદાર યાદી અને કથિત વોટ ચોરીનો મુદ્દો આગામી દિવસોમાં પણ દેશના રાજકારણમાં મહત્વપૂર્ણ બની રહેશે. હવે આ આક્ષેપો અંગે ચૂંટણી પંચ અને કેન્દ્ર સરકાર તરફથી શું પ્રતિક્રિયા આવે છે તેના પર સૌની નજર રહેશે.
