New Delhi,તા.૧
પાકિસ્તાન સ્થિત આતંકવાદી સંગઠન જૈશ-એ-મોહમ્મદે તેના નેતા મસૂદ અઝહરના નકલી ઓડિયો અને વિડિયો ફૂટેજ બનાવવા માટે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) નો ઉપયોગ શરૂ કર્યો છે. ભારતીય ગુપ્તચર એજન્સીઓ અનુસાર, ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન ભારે નુકસાન બાદ ઘટતી ભરતીને પુનર્જીવિત કરવા માટે સંગઠન આ કરી રહ્યું છે. એઆઇ-જનરેટેડ વીડિયોમાં મસૂદ અઝહરને એક્શનમાં દર્શાવવામાં આવ્યા છે. આ વીડિયો યુવાનોને સંગઠનમાં જોડાવા અને ભારત સામે જેહાદ કરવા માટે ઉશ્કેરવામાં આવી રહ્યા છે.
ગુપ્તચર એજન્સીઓ અનુસાર, ઇસ્લામિક સ્ટેટ અને અલ-કાયદા એ પ્રથમ આતંકવાદી સંગઠનોમાંના હતા જેમણે તેમના પ્રચાર અને પ્રવૃત્તિઓમાં એઆઇ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ શરૂ કર્યો હતો. ઇસ્લામિક સ્ટેટ આ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરનાર સૌપ્રથમ હતું, જ્યારે અલ-કાયદા પણ ઝડપથી આ ટેકનોલોજી અપનાવી રહ્યું છે. દરમિયાન, પાકિસ્તાન સ્થિત લશ્કર-એ-તૈયબા અને જૈશ-એ-મોહમ્મદએ પ્રચાર અને ભરતી માટે પરંપરાગત પદ્ધતિઓ પર આધાર રાખ્યો છે. જોકે, જૈશે હવે મોટા પાયે એઆઇ-જનરેટેડ ઓડિયો અને વિડિયોનો ઉપયોગ પણ શરૂ કરી દીધો છે.
ગુપ્તચર અધિકારીઓ કહે છે કે ઓપરેશન સિંદૂર પછી જૈશ-એ-મોહમ્મદની ભરતી પ્રક્રિયામાં મોટો ફટકો પડ્યો. પહેલગામ હુમલામાં નિર્દોષ પ્રવાસીઓની હત્યા બાદ ભારતીય સશસ્ત્ર દળો દ્વારા શરૂ કરાયેલા આ ઓપરેશનમાં બહાવલપુરમાં જૈશના મુખ્યાલયનો નાશ કરવામાં આવ્યો હતો અને મસૂદ અઝહરના ઘણા નજીકના સંબંધીઓ સહિત અસંખ્ય આતંકવાદીઓને મારી નાખવામાં આવ્યા હતા. આ ઓપરેશન બાદ, સંગઠનના ટોચના નેતૃત્વએ જાહેરમાં દેખાવાનું ટાળ્યું હતું, જેના કારણે તેના કાર્યકરો અને સંભવિત નવા સભ્યોનો વિશ્વાસ નબળો પડ્યો હતો.
ઈન્ટેલિજન્સ બ્યુરોના એક અધિકારીના જણાવ્યા મુજબ, મસૂદ અઝહર લાંબા સમયથી જાહેરમાં જોવા મળ્યો નથી. આનાથી સંગઠનમાં જોડાવા માંગતા લોકોમાં તેના ઠેકાણા અને પ્રવૃત્તિઓ અંગે પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. ઘણા યુવાનો એવા સંગઠનમાં જોડાવા માટે ખચકાટ અનુભવતા હતા જેના નેતાને તેઓ સક્રિય રીતે જોતા ન હતા. અધિકારીએ સમજાવ્યું કે ભરતી વધારવા અને જૈશ-એ-મોહમ્મદનું મનોબળ જાળવવા માટે અગાઉ બહાર પાડવામાં આવેલી ઓડિયો અને વિડિયો ક્લિપ્સ જૂની જાહેર કરવામાં આવી હતી અને તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ પછી, જૈશે પોતાની છબી સુધારવા માટે છૈંનો ઉપયોગ વધારવાનો નિર્ણય લીધો.
જૈશ હવે એઆઇનો ઉપયોગ કરીને ઓડિયો અને વિડીયો ક્લિપ્સ બનાવી રહ્યું છે જે મસૂદ અઝહરને સક્રિય અને સંગઠનનું નેતૃત્વ કરતો દર્શાવે છે. આ વિડિઓઝમાં તે નવા સભ્યોને સંગઠનમાં જોડાવા માટે આગ્રહ કરતો અને ભારત વિરુદ્ધ જેહાદનું આહ્વાન કરતો બતાવે છે. અન્ય એક ગુપ્તચર અધિકારીએ સમજાવ્યું કે જૂના વિડિઓઝ ઓળખવા સરળ હતા કારણ કે ઘણા લોકોએ તે પહેલા જોયા હતા. જોકે, એઆઇ ટેકનોલોજી ઝડપથી વિકસિત થઈ રહી છે. આવી સ્થિતિમાં, સામાન્ય કાર્યકરો અને સંભવિત નવા સભ્યો માટે વાસ્તવિક અને નકલી વિડિઓઝ વચ્ચે તફાવત કરવો મુશ્કેલ બની ગયું છે.
ગુપ્તચર અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, જૈશ દ્વારા આ પ્રચાર અભિયાન ખાસ કરીને ઓછા શિક્ષિત કાર્યકરો અને સંભવિત યુવાન ભરતી કરનારાઓને લક્ષ્ય બનાવ્યું છે. સંગઠન માને છે કે આવા વ્યક્તિઓ માટે વિડિઓઝની સત્યતા ચકાસવી અને હકીકતોની પુષ્ટિ કરવી મુશ્કેલ બનશે. એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે તાજેતરના મહિનાઓમાં, સંગઠનમાં જોડાવા માટે સંપર્ક કરાયેલા ઘણા લોકોએ સ્પષ્ટપણે ઇનકાર કર્યો હતો અથવા તેમની અનિચ્છા વ્યક્ત કરી હતી. કેટલાકે તો પુરાવા માંગ્યા હતા કે મસૂદ અઝહર હજુ પણ સક્રિય છે, પરંતુ ભરતી કરનારાઓ તેમના પ્રશ્નોના સંતોષકારક જવાબો આપી શક્યા ન હતા.
અધિકારીઓના મતે, મસૂદ અઝહર સંગઠનના જૂના કાર્યકરો અને સંભવિત નવા સભ્યો માટે હીરો જેવો છે. તેની નિષ્ક્રિયતાના સમાચારોએ તેમનું મનોબળ ઘટાડ્યું છે અને ભરતી અભિયાનને અસર કરી છે. ગુપ્તચર અધિકારીઓનો દાવો છે કે જૈશ-એ-મોહમ્મદે મોટાભાગે એઆઇ-જનરેટેડ વીડિયો દ્વારા આ સમસ્યાનું નિરાકરણ કર્યું છે. જો કે, મસૂદ અઝહર પછી સંગઠન હજુ પણ નેતૃત્વનો પ્રશ્ન સામનો કરી રહ્યું છે. તેનું સ્વાસ્થ્ય બગડી રહ્યું છે, અને તે હવે આગળથી સંગઠનનું નેતૃત્વ કરવાની સ્થિતિમાં નથી.
