તૃણમૂલ કોંગ્રેસ પછી, શિવસેના-ઉદ્ધવ જૂથના નવ લોકસભા સભ્યોમાંથી છ સભ્યોની શિવસેના-શિંદેમાં જોડાવાની તૈયારી માત્ર શાસક પક્ષનો સાથ આપવાની તેમની ઉત્સુકતા જ દર્શાવે છે, પરંતુ ભારતીય રાજકારણમાં વધતી તકવાદને પણ રેખાંકિત કરે છે. શિવસેનામાં આ બીજો ભાગલા છે.
આ પહેલા પણ, તેના ધારાસભ્યો અને સાંસદો પક્ષપલટો કરી ચૂક્યા છે, અને પાર્ટીએ તેનું ચૂંટણી ચિહ્ન પણ ગુમાવી દીધું છે. આ વધુ પતનમાંથી બહાર નીકળવું તેના માટે મુશ્કેલ બનશે. હવે, તે અસ્તિત્વના સંકટનો સામનો કરી રહી છે. આ સંકટ અને વિઘટન માટે તે પોતે જ મોટાભાગે જવાબદાર છે. જો ઉદ્ધવ ઠાકરે, મુખ્યમંત્રી બનવાના લોભમાં, કટ્ટર હરીફ કોંગ્રેસ અને રાષ્ટ્રવાદી કોંગ્રેસ પાર્ટી સાથે જોડાણ ન કર્યું હોત, તો કદાચ આજે તેમની પાર્ટીની સ્થિતિ અલગ હોત.
ઉદ્ધવ ઠાકરેએ સત્તા માટે તેમના લાંબા સમયથી ચાલતા ભાગીદાર અને વૈચારિક સાથી, ભાજપ સાથેના સંબંધો તોડી નાખ્યા, પણ પોતાની વિચારધારાનો પણ ત્યાગ કર્યો. શિવસેના થોડા પ્રાદેશિક પક્ષોમાંની એક હતી જેની પોતાની વિચારધારા હતી. તે મુખ્યત્વે આ વિચારધારાથી ભટકાઈ જવાને કારણે વિખેરાઈ ગઈ.
તૃણમૂલ કોંગ્રેસ પાસે કોઈ વિચારધારા નહોતી. તેના રાજકારણનું ધ્યાન ફક્ત સત્તા મેળવવા અને કોઈપણ રીતે તેને જાળવી રાખવા પર હતું. આ ધ્યાન દૂર થતાં જ, એટલે કે તેણે સત્તા ગુમાવી દીધી, તે વિખેરાઈ ગઈ. પ્રાદેશિક પક્ષો સાથે સમસ્યા ફક્ત એ નથી કે તેમાંના કેટલાક પાસે વિચારધારા છે. બીજી સમસ્યા એ છે કે તેઓ બિનલોકશાહી રીતે અને ખાનગી કંપનીઓની જેમ કાર્ય કરે છે. આવા પક્ષોમાં, પક્ષના નેતા અથવા કોઈ ચોક્કસ પરિવાર જ સર્વસ્વ છે.
કોઈ પણ તેમને ઉથલાવી શકે નહીં. લોકશાહીમાં સરમુખત્યારશાહી પક્ષો માટે કોઈ સ્થાન હોવું જોઈએ નહીં, પરંતુ આપણા દેશની રાજનીતિનું દુર્ભાગ્ય એ છે કે ઘણી પાર્ટીઓ આ રીતે કાર્ય કરે છે. આ ઘણીવાર તેમના વિઘટન તરફ દોરી જાય છે. પ્રાદેશિક પક્ષોમાં વિઘટનનું સંકટ વધુ વકરી રહ્યું છે કારણ કે તેમના પ્રતિનિધિઓ માટે, રાજકારણ તકવાદનો પર્યાય બની ગયું છે. તેઓ ગમે ત્યારે પક્ષ બદલે છે. મોટાભાગે, પદ, પૈસા અથવા અન્ય રાજકીય લાભની લાલચ માટે પક્ષપલટો કરવામાં આવે છે.
કોઈ વ્યક્તિ પક્ષપલટો કરે તેમાં કોઈ નુકસાન નથી, પરંતુ આમ કરતા પહેલા, તેમણે તેમના ધારાસભ્ય અથવા સાંસદ પદ પરથી રાજીનામું આપવું પડશે. આમ કરવામાં નિષ્ફળતા એ લોકોના આદેશનો અનાદર છે. લગભગ તમામ રાજકીય પક્ષો સમયાંતરે પક્ષપલટોને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યા છે. પક્ષપલટો વિરોધી કાયદા હોવા છતાં, ધારાસભ્યો અને સાંસદોમાં પક્ષપલટોનું વલણ ચાલુ રહે છે. જોકે આ કાયદો કડક બનાવવામાં આવ્યો છે, તે અસરકારક પણ સાબિત થઈ રહ્યો નથી, કારણ કે હવે પક્ષપલટોને નીચું જોવામાં આવતું નથી.
